Morgunblaðið - 21.02.1961, Blaðsíða 10

Morgunblaðið - 21.02.1961, Blaðsíða 10
10 MORGVNBLAÐIÐ Þriðjudagur 21. febrúar 1961 Ml*t^*1**i£0lr0£*+n0**t**m4Atf1+m**^^ 1 l \ 1 I I I I 1 I m l i VERKFALL BRÚNT og grænflekkótt bergið í Heimakletti glampar í sólskininu og út línur hans ber í snjóhvít Eyjafjöllin uppi á landi. Á stöku stað í bænum standa nokkrir sjómenn undir húsvegg og rabba saman í góða veðrinu, inni í Herjólfsdal spila menn golf, skipstjóri ekur stefnu laust um með konu sína í bíl og í höfninni vagga 70—80 mannlausir bátar. Það var falleg mynd, sem mætti fréttamanni blaðsins, er hann kom til Vestmannaeyja einn daginn í s.l. viku. En það var eitthvað óeðlilegt við hana. Það fann maður um leið og stigið var út úr flugvél- inni. Leigubílstjórinn, sá eini í Eyjum. kvartaði undan því að fá ekki nokkra farþega. — Og það á línuvertíðinni, þegar mest er um að vera, sagði hann. Inni á afgreiðslu Flugfélagsins hölluðu tveir sjó menn sér makindalega aftur á bak. — Þeir segja að Suður nesjabátarnir séu hér rétt fyr ir sunnan Eyjarnar. Mokafli hjá Sæljóninu, sagði annar. Jæja, bezt að koma sér heim-í soðninguna, bætti hann svo við. — Rétt að maður nenni því nú orðið, svarar hinn. Nei, þetta eru ekki Vest- mannaeyjar á vertíðartíma, þegar allt er á ferð og flugi, bærinn eins og stór vél, sem malar verðmætin í sífellu, göt urnar fullar af heimamönnum og aðkomufólki, sem allt er að flýta sér. — Til hvers ertu að koma núna? spyrja líka allir. Meira að segja lögreglu- þjónunum þremur, sem áttu að vera hér yfir vertíðina, finnst ekki taka því að koma. Nú eru búin að vera verk- föll £ Vestmannaeyjum síðan um áramót, róðrábann, sjó- mannaverkfall og nú verk- fall hjá verkafólki, bæði karl- mönnum og kvenfólki, og sjó menn og vélstjórar í samúðar verkf alli. Sem sagt enginn f isk ur dreginn enn á vertíðinni í Eyjum, línuveiðum að Ijúka, og hvergi sést manneskja við vinhu. ; Eg tek úpp hætti heima- manná og ráfa líka um í góða veðrinu. ; Þeir spila í Kreml. Eg lít inn 'í Kreml, en svo er aðsetursstaður verkfalls- manna nefndur í Eyjum. Þar er margt um manninn frá morgni til kvölds. Við spila- borðin fimm sitja kraftalegir karlar, margir í bússum og Bræðurnir Gunnar og Stefán Stefánssynir sitja um borð i nýja bátnum, sem kostaði 3,8 millj., og hafa ekki komist til að veiða ugga í hann. Hvorki blóösietta né i slorlykt Niðri við höfnina liggja 70 til 80 bátar. Einn sker sig úr flotanum og sést langt að. Hann er málaður hárauður og hefur snjóhvít möstur. Þetta er fallegur 100 lesta bátur, sem heitir Halkion. — Hér er hvorki blóðsletta né slorlykt, enda hafa aðeins komið um borð tveir fiskar, sem okkur voru gefnir í Þor lákshöfn, segir Gunnar Stefánsson. Hann og Stefán bróðir hans, sem er formaður á bátnum, eru eigendur hans, Þeir sóttu hann til A-Þýzka- lands og komu honum heim fyrir vertíð. Báturinn kostar 3,8 millj. og elnasta verkefnið sem hann hefur fengið, var að sækja samningamenn til Þor- lákshafnar. Verkfallsmenn veittu leyfi til að tekin yrði olia í þá ferð. — Vantar ekki vinnukraft til að bera út Moggann segir Gunnar. Kerlingarnar eru orðnar dauðleiðar á manni heima. — Já, þetta er eilífur sunnu dagur, segir Elín kona hans, sem heyrir á þetta tal. — Hvaðan kemur annars þetta undarlega bátsnafn? — Já, skipaskoðunin gerði líka athugasemd við það. En bátar með þessu nafni hafa verið í ættinni okkar í hálfa öld, róðrabátar í upphafi, fyrsti mótorbáturinn kom 1908 og nú þessa. Þetta mun vera griskt eða latneskt nafn og þýða eitthvað svipað oe. Haf tyrðilL Verkfallsmenn sitja í „Kreml" og spila. Það er ekkert smáræði sem hann Kristófer „dömumála- ráðherra" þarf í nösina. fi-am til 15. maí eða fram yfir vertíð. — Hvað væru þessir menn, áem nú eru í verkfalli búnir að vinna fyrir miklu frá ára mótum? — Það er dálítið misjafnt. Eg get hugsað mér að þeir hefðu haft svona 10—12 þús. til jafnaðar fram undir febrúarlok. — Á hverju lifa þeir núna? — Heimilisfeður fá 500 kr. úr verkfallssjóði á viku. Við höfum leyft matarflutninga til Vestmannaeyja og ég„held að ekki sé matarskortur á staðnum. En menn eru vitan- lega órólegir. Hættu við síldina og si^ldu heim. Það hefur yfirleitt ekki þótt tíðindum sæta í Vestmanna- eyjum, þó bátur sæist á hreyf ingu í höfninni. En í þetta sinn flýtti ég mér á vettvang, þegar bátur lagði að bryggju. Þetta reyndist vera Huginn úlpum með húfur á höfði, þrátt fyrir hitann þarna inni. Þeir sem ekki komast að spila borðunum standa í kring. Lestrarefni liggur frammi, nokkur eintök af Þjóðviljan- um, tvö af Tímanum. Menn eru hressir í bragði: — Við höfum ennþá efni á að kynda, segir einn. Annars er lítið sagt annað en „einn spaðal grand!" eða annað sem tilhejrrir spilinu. Einn segir þó í hálfum hljóðum við samn inganefndarmann, um leið og hann kemur inn: — Nokkuð heyrt hvort sáttasemjari kemur til Eyja? Einn og einn maður skýtur sér inn í innra herbergið og lokar á eftir sér. Þar sá ég Hermanni Jónssyni, for- manni Verkalýðsfélagsins bregða fyrir. Seinna næ ég tali af honum. — Hvað eru margir í verkfalli hér í Eyj um? — Eg gæti trúað að meðlim ir félaganna, sem í verkfall- inu eru séu 800^—900. Aðkomu menn eru venjulega á annað þúsund á vertíðinni, en þeir voru varaðir við að koma með an verkfallið stendur. — Og hvar stendur hnífur inn í kúnni? — Síðasta tilboð frá okkur á sáttafundum í Reykjavík var að kaupið hækkaði upp í 24 kr. eða um rúmlega 16% og við ábyrgðumst vinnufrið og hann var aðeins að færa sig til. Huginn er samt nýkom inn í heimahöfn. Formaður- inn, ungur maður, Guðmund ur Ingvi Guðmundsson að nafni, segir mér að þeir hafi verið á síld frá 6. janúar og Iagt upp í Hafnarfirði. Voru búnir að fá 3400 'tunnur og hásetahluturinn kominn upp í 20 þús. kr., þegar samúðarverk fall sjómanna hófst og þeir komu heim þann 12. þ. m. — Þeir voru að fá hana í nótt. Klæjar ykkur ekki í lóf- ana? — Jú, svarar Guðmundur, en við megum vera sæmilega rólegir. hvað um hina, sem ekkert hafa haft upp. Annars bíður síldin eftir okkur hér við Eyjarnar, bætir hann við með bjartsýni síldveiðimanns ins. Hún var hér í fyrra seint í febrúar. Þá var nú líf og f jör Það finnst ekki einu sinni slorlykt, þegar við nálgumst Vinnslustöðína. Vinnusalirnir gápa við manni galtómir. Sig- hvatur Bjarnason, fram- kvæmdastjóri þessa stærsta fyrirtækis í bænum er á sín- um stað, í skrifstofu sinni. — Það liggur illa á mér, seg ir Sighvatúr, sem er nýkominn heim af sáttafundum í Reykja- vík, þar sem ekki gekk sam- an og nú er' ekki ræðzt við. — Hér hefur ekkert verið unnið síðan humarinn var búinn 24. janúar. Það verður líklega eng in línuvertíð í ár. Einn daginn í fyrra tókum við á móti 780 lestum. Þá var nú líf og fjör hér, allt fullt af fiski. — Þetta er voðalegt ástand, bætir hann við. Og að þurfa sem bæjarfulltrúi að horfa upp á það að plássið fari í rúst, því það þolir ekkert byggðarlag, að vera tekið svona út úr. Við gerðum allt sem við gátum til að reyna að faera það frá okkur, buðum að ef nýir samningar yrðu gerðir annars staðar, þá tækju þeir gildi mánuði fyrr hér. En það kom fyrir ekki. ¦— Er hægt að gefa hug- mynd um hve mikil verðmæti tapast á þessu verkfalli? — Það eru svo stórar tölur að því verður ekki svarað svona út í loftið. Allt fléttast inn í þetta og afleiðingarnar koma lengi í Ijós. T.d. átti Laxá að taka um 100 lestir af saltfiski, en nú er hún farin að lesta fyrir norðan, og sam- kvæmt kröfunum má saltfisk- urinn ekki vera eldri en 6 mán aða gamall. Annað dæmi er langan, hún fer öll í skreið, það kemur fram í minni vinnu í haust o. fl. o. fl. Við göngum gegnum stóra pökkunarsalinn, þar sem 180 stúlkur væru undir venjulag- Framh. á bls. 15 Verzlunin hefur alveg dottið niður i verkfallinu. Hér er þó ein verkfallskonan, Sigríður í Klöpp, að kaupa sér tölur. 1 í l*—N# ^l»^ii*^*»M»^^*W»^«M**M»iiai>^*"*^^^*«** t*H*^0t*h*¥W^******m HW^+f+m+n^ft&fm+^*********** m>*9

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.