Morgunblaðið - 14.07.1964, Blaðsíða 17

Morgunblaðið - 14.07.1964, Blaðsíða 17
Þriðjudagur 14. júlí 1964 MORGUNBLAÐIÐ 17 Sigríður Halldórsdóttir Minningarorð í DAG er gerð frá Dámkirkj- unni í Reykjavik útför Sigrið- ar Halldórsdóttur, fyrrum hús- tfreyju í Haga í Eystrihrepp og í Engey, en síðast og lengst að Laufásvegi 43 hér í borg, hvar hún andaðist aðfaranótt mánu- dags 6. þ.m. Sigríður var þjóð- hátíðarbarn; hún fæddist á Bakkaveili í Hvolhrepp árið 1874, 11. júní að því er hún hafði sjálf fyrir satt, en kirkjuþók segir 7. júní, Hún var því orðin níræð fyrir tæpum mánuði, er ilún lézt. Sigríður var dóttir hjónanna Ingveldar Þorgilsdóttur frá Bauðnefsstöðum á Rangárvöll- um og Halldórs trésmiðs Guð- mundssonar, sem var Austfirð- ingur að uppruna. Hún ólst upp í hópi fimm systkina hjá for- eldrum sínum, sem bjuggu um skeið á Bakkavelli og síðan í Háakoti í Fljótshlið, en börnin voru iuig, er faðir þeirra féll tfrá. Varð því Mtt um veraldar- auð í Háakoti, en ekkjunni tókst þó að koma upp börnum sín- um án þesss að þiggja niðurlægj andi sveitarstyrk. Svo kvað Jón Þórðarson Fljótshlíðarskáld: Skynsöm ekkja Ingveldur yrkir kotið háa. Hennar dáð og dugnaður drýgir búið smáa. ' óhætt má segja, að eðliskost- ir Ingveldar hafi wnjög svo vel gengið í arf til dætra hennar, en þær vou auk Sigríðar: Þor- gerður heitin í Hraungerði á Eyrarbakka og Þuríður að Skóla- vörðustíg 33 hér í borg. Bræð- urnir voru tveir: Páll skósimið- ur, lengst af búsettur í Bret- landi, og Guðmundur bókari, báðir dánir, og er nú Þuríður ein eftirlifandi af þessum syst- kinum. Þegar Sigríður haifði aldur .til tfór hún vistferlum að Keldum á Rangáryöllum og þar réðust hennar örlög. Þar kynntist hún mannsefni sínu, Vigfúsi, syni Guðmundar Brynjólfssonar stór- bónda á Keldum, er þar hafði lengi gert garðinn frægan. Vig- fus var búfræðingur að mennt, áhugasamur framfaramaður og helgaði sig á efri árum um- fangsmifcluim fræðistörfum, eins og kunnugt er. í>au Sigríður og Vigfús gengu í hjónaband alda- mótaárið, 28. júlí 1900, og fór hún til bús með honum að Haga í Gnúpverjahreppi. Þar bjugigu þau til ársins 1909, er þau tóku sig upp og settust að í Engey (vesturbænum). í Engey bjuggu þau til ársins. 1916, er þau fluttust til Reykjavíkur, og áttu aiðan heimili að Laufsávegi 43. Mann sinn missti Sigríður fyrir 12 árum, en hann lézt 22. maí 1952. Síðan naut hún hóglátrar elli hjá börnum sínum, en gerð- ist nokkuð ellimóð síðustu árin. Kunnugir vita, að börn hennar, og þá sérstaklega Ingibjöng, dótt ir hennar, önnuðust hana í ell- inni af frábærri alúð og um- hyggju. Börn þeirra Sigríður og Vig- fúsar eru þrjú á lífi. Elzt er Þuríður Kristín húsfrú að Öldu- götu 44. Hún hefir viðhaldið æ>tt inni myndarlega, á 7 börn og 18 barnabörn, en maður hennar, Guðmundur Filippusson mál- arameistari, er látinn fyrir ára- tug eða þar um bil. Næstur að aldri er Halldór Vigfússon starfs maður í tilraunastöðinni á Keldum og yngst Ingibjörg, en þau hafa jafnan búið með móð- ur sinni. Á búskaparárunum í Engey voru þeim hjónuim ristar þær raunarúnir að missa tvö efnisbörn, dreng á 5 ári og stúlkubarn tveggja ára. Meðan hjónin voru við bú- skap, var hlutskipti Sigríðar að sjaitfsögðu hið sama og annarra bændakvenna, að sjá um bú- verkin innan stokks: mjaltir, matargerð, þvotta, þjónustu- brögð, tóvinnu, barnauppeldi. En þegar um hægðist, eftir flutninginn til Reykjavíkur, var Sigríði eigi að heldur tamt að sitja auðum höndum. Henni gafst nú frekar en áður tóm til að sinna handavinnu ýmiss konar. Má af slíku nefna fín- gerð herðasjöl úr ull, sem hún vann að öllu leyti, kembdi, spann og prjónaði með faliega samvöldum sauðarlitum.. Urðu þessi sjöl allkunn um skeið og eftirsóttar vingjafir og minja- gripir. Með handbragðinu sór Sigríður sig í ætt, því að amma hennar, Þuríður á Rauðnefs- stöðum, var fræg um austur- sveitir fyrir handavinnu. Sigríður var greind kona og gædd miklu sálarþreki. Hugul- söm var hún og nærgætin, þeg- ar það átti við, gestrisin á gamla og góða sveitavísu, trygg og fastlynd. Minni hennar var nær óskeikult, meðan það ent- ist, málfarið skýrt, stundum kveðið fast að ~orði, engin hálfvelgju í skoðunum. „Hún var drengur góður og nakkvat skap- hörð", var sagt um Bergþóru, og Sigríður var enn ein kjarna- konan úr Rangárþingi. Svo virt- ist mér hún við nokkuð löng kynni. Guðni Jónsson. EINS OG skýrt var frá í frétt eftir. Þó tókst hinum drukkna blaðsins sl. sunnudag endaði ökumanni að komast út á veg ferðalag plits, sem stolið hafði inn á ný og ók nú með ofsa- jeppabifreið á Grettisgötu 84. hraða eftir Hraunteigi þar til með sögulegum hætti og mátti hann kom að vegamótum mildiheita, að ekkifór verr. Hraunteigs og Gullteigs, en Drengurinn, sem bifreiðinni þar er Gullteigur niðurgraf- stal var aðeins 19 ára og svo inn vegna gatnagerðar. Er þar drukkinn að fyrir rétti gat 40—50 cm hár bakki og snar hann ekki á neinn hátt skýrt beygði ökumaður þar, en mun frá ferðalagi sinu í bifreiðinni. hafa misst framhjól ut af brun Upplýst er að eigandi bifreið inni. Við þessar sviptingar arinnar hafði skilið eftr lykl hentist bíllinn út á Gullteig ana að henni á hillu í bílnum. og valt heila veltu og lenti Svovildi til að lögregluþjónn á hjólunum með stefnu eftir varð f erða piltsins var inni við Gullteignum. Sundlaugar, en þar ók hann Er komið var að bílnum la inn á bílastæði og á bil, er pilturinn meðvitundarlaus i þar stóð, en síðan yfir gula aftursæti bifreiðarnir og rúð steina, sem afmarka stæðið ur bílsins voru brotnar bæði frá Reykjavegi, síðan eftir að framan og á hliðum og bill Beykjavegi og mun hafa ætl inn allur skemmdur eftir velt að inn á Hraunteig en lenti þá una. inn í garð við Hraunteig 30 Pilturinn meiddist hinsveg- og þar yfir tré og grindverk ar lítið. og svo nærri tröppum húss- Myndirnar sýna verksum- ins að hann snerti þær og merki við Hraunteig 30 og bU skildi m.a. hurðarhún bílsins inn að leiðarlokum. fllfaeð nóki sýndi i K.-höfn 'NÝLEGA segir í danska blað- |inu „Aktuelt" frá málverka- |sýningu, sem haldin var í síð asta mánuði í „Gallerie 13", Inýju safni, sem komið hefur I verið á fót í Kaupmannahöfn. Á sýningunni voru verk eft ir nokkra unga listamenn, m.a. 1 íslenzka málarann Alfreð I Flóka. Gagnrýnandi blaðsins , fer vinsamlegum orðum um verk Flóka, og telur þau þess ' virði, að þeim sé gefinn gaum ur. Segir hann m.a., að þó I ekki sé hægt að telja verk hans staðfestingu á því, að 1 surrealisminn eigi alltaf jafn I miklu fylgi að fagna, þá liggi I alvara, þróttur og hæfileikar i að baki beztu verkum hans. Myndin hér að ofan er af 1 einu af verkum Flóka: Dög- i un. — Hestamannamót \ Framhald a£ bls. 3. 300 metra stökk. 1. Grámann, 9 vetra, Dala- sýslu. Eigandi: Sigurður Sigurðs- son, Reykjavík. Knapi: Kolbrún Krisíjáns- dóttir. 2. Reykur 8 vetra, Eyjafirði. Eigandi: Ólafur Þórarinsson, Hólmi. Knapi: Þórarinn Olafsson. 3. Adam 9 vetra, Kjós. Eigandi: Guðmundur Jóns- son, Tindsstöðum. Knapi: Kristján Finnsson. 800 metra stökk. 1. Logi, 8 vetra, Dalasýslu. Eigandi: Sigurður Sigurðs- son, Reykjavík. . Knapi: Kolbrún Kristjáns- dóttir. 2. Víkingur, 11 vetra, Rang- árvallasýslu. Eigandi: Magnús Gunnars- son, Ártúnum. Knapi: Hreinn Árnason. 3. Glaður, 13 vetra, Borgar- firði, Efsta Dal. Að úrslitum loknum fór fram afhending verðlauna. Fyrstu verðlaun í skeiði og 800 m stökki voru 5 þúsund og 10 þúsund, en lágmarks- tími tilskilinn. Náði hvorki Hrollur né Logi þeim tíma. í skeiði þurfti að renna braut- ina undir 24 sekúndum, en tíminn reyndist 26,6 og voru verðlaunin því 2,500 kr. (sem áttu að vera 2. verðlaun). Hrannar hlaut 1000 kr., en Blakkur náði ekki tilskildum tíma til verðlauna. Fyrir brokkið hlutu 3 efstu verð- launapeninga og einnig sigur- vegarinn í töltkeppninni. Sigurður Sigurðsson hlaut 3000 kr. fyrir Grámann í 300 m stökki og 4000 fyrir Loga í 800 m stökki. Knapi á báð- um var, sem fyrr segir, Kol- brún Kristjánsdóttir. Aðeins einni sekúndu munaði, að Logi næði 10 þúsund króna verðlaununum. Tími hans var 70 sekúndur, en hámarkið var tiltekið 69. Víkingur, sem hljóp á 70.4 fékk 2000 krónur. Að síðustu fékk Hrollur Sig- urðar Ólafssonar einnig verð- launapening fyrir beztan tíma í skeiðkeppninni. Pétur Hjálmsson, ráðu- nautur, formaður fram- kvæmdanefndar mótsins þakk aði, að verðlaunaafhending- unni lokinni, hestamönnum fyrir prúðmannlega fram- komu og óskaði öllum góðrar heimferðar. Var mótinu þar með slitið. Eftir 'þetta tóku menn að tínast heim, en þó dvöldu margir í Skógarhólum fram eftir kvöldi þrátt fyrir rign- inguna. Allir virtust ánægðir með dvölina á Þingvöllum, en þó var eitt, sem hestamenn sögðu flestir að hefði skyggt nokkuð á skemmtunina. Hesta girðingin í Skógarhólum er geysistór og gekk flestum illa að finna hesta sína á sunnu- dagsmorgun. Girðingin var ekki smöluð um morguninn, en ætlazt til.. þess, að hver sækti sina hesta. Sumum tókst ekki að handsama hest- ana fyrr en á sunnudagskvöld, er mjög tók að fækka í girð- ingunni. Höfðu menn á orði, að ekki væri til vinnandi að koma oftar á hestamannamót á þessum stað, fyrr en bót hefði verið ráðin á girðingar- málum. Mótsstjórnin kvaðst hins vegar ekki hafa búizt við slíkum fjölda hesta, sem þarna kom saman. / Ljosahjalmurinn í Presthakka kirkju í PRESTSBAKKAKIRKJU á Síðu er gamall ljósahjálmur (sennilega frá 17. öld), sem flutt- ur var þangað úr kirkjunni á Kirkjubæjarklaustri, er hún var flutt að Prestsbakka fyrir rúmri öld. Ljósahjálmur þessi var svo illa farinn, að ekki var hægt að nota hann lengur. Hc.nn var þó látinn hanga uppi í kirkjunni. Sóknarprestur og sóknarnefnd hafði margreynt að fá gert við hann, eh allir þeir, sem leitað var til töldu verkið svo vanda- samt, að þeir tóku það ekki að sér. Frú Gyðríður Pálsdóttir í Segl búðum vakti máls á þessu við þjóðminjavörð, en einnig hann taldi fyrst litlar líkur til að nokkur fengist til að vinna verk- ið. - Vegna vinskapar þeirra frú Gyðríðar og frú Kristínar Andrés dóttur, tengdamóður Sveins Guð- mundssonar, forstjóra Vélsmiðj- unnar Héðins, leituðu þau þjóð- minjavörð«,ur og frú Gyðríður til hans og tók hann máli þeirra Ijúfmannlega. Vei-kið var síðan unnið í Héðni af Guðmundi föðuibróður Sveins af slíkri kostgæfni, að betur varð ekki gert. Þegar að því kom að greiða skyldi fyrir verkið, var sóknar- nefnd Prestsbakkakirkju tjáð, að frú Kristín Andrésdóttir gæfi kirkjunni viðgerðina. Fyrir þessa höfðinglegu gjöf vill sóknarnefnd Prestsbakka- kírkju færa frú Kristínu fyrir hönd safnaðarins innilegustu þakkir. Ljósahjálmur þessi er einn elzti og fegursti gripur kirkjunn- ar og prýðir hana nú eins og hann hefur gert í aldaraðir. Megi blessun guðs lýsa hugi þeirra allra, sem þátt áttu í, að hann lýsir nú aftur upp kirkjuna á Prestsbakka. Sóknarnefnd Prestsbakkasafnaðar.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.