Morgunblaðið - 23.07.1968, Blaðsíða 16

16
MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 23. JÚLÍ 1968
TVENNIRTÍMAR
Mikil tíðindi þóttu það á mín-
um bemskuárum þegar póstur-
inn kom. Á Valþjófsstað var
bréfhirðing og var þar enda-
stöð landpóstsins, sem kom frá
Egilsstöðum, fjórðu til sjöttu
hverja viku, eftir árstíðum.
Landsblöðin komu öll og ollu
hávaerum deilum jafnvel fifr-
ildi lengi á eftir að pósturinn
kom.
Fyrir einu blaði kveið ég, því
það olli jafnan nokkrum deilum
milli foreldra minna, eftir hverja
póstkomu, var það Kvennablað-
ið. Pakkinn með kvennablaðinu
var auðþekktur, hann var all-
miklu styttri en hinir blaða
pakkarnir en snöggtum gildari
því að í honum voru mörg ein-
tök og var skrifað utan á hann
til móður minnar, en hún var út
sölukona Kvennablaðsins í
sveitinni. Föður mínum fannst
nóg um þetta kvenfrelsisbrölt
en móðir nín var á öðru máli.
Mér sjálfum fannst blaðið snep-
ill, lítill og myndalaus, hef þar
vafalaust verið á bandi hins
sterka kyns á bænum. annað
sæmdi varla upprennandi karl-
manni.
Síðar komst ég á aðra skoðun,
bæði um blaðið og ritstjóra þess,
frú Bríeti Bjarnhéðinsdóttur.
Ég heyrði frú Bríetu eitt sinn
flytja erindi á kvenfélagssam-
komu austur á Héraði. Lýsti
hún í erindi þessu menntunar-
möguleikum og framtíðarviðhorf
um íslenzkra sveitastúlkna, þeg-
ar hún var að alast upp á síð-
ari hluta 19 aldar.
Sé hana fyrir mér í ræðustóln
um, fyrirferðarmikla, ekki smá-
fríða. Hún mælti seint en mjög
skýrt og málskrúðslaust.
Bríet sagðist hafa lært að
draga til stafs á svelli með
priki, sem nagli hafði verið rek-
inn í endann á. Pappír þótti þá
ekki eyðandi undir skriftarnám
stúlkubarna. Ljósmetið þurfti
að spara eins og allt annað og
sagðist hún hafa lesið yfir öxl
Sæmundar bróður síns úti í bæj
ardyrum þegar tunglsljós var, er
hann var að búa sig undir skóla
En eftirminnanlegast af því sem
frú Bríet sagði í erindi þessu
og kemur mér jafnan í hug þeg-
ar verið er að tala um náms-
leiðan í unga skólafólkinu okk-
ar, var frá fermingardeginum
hennar. Að fermingu lokinni sagð
ist hún og nokkur fermingar-
systur hafa hitzt bak við kirkj-
una og grátið yfir því að með
fermingunni höfðu lotkast allar
leiðir til frekara náms.
Þessar fornu minningar, rifjuð
ust upp fyrir nokkru, er mér bár
ust í hendur, tvö íslenzk kvenna
blöð. „Húsfreyjan“, útgefandi
kvenfélagasamband íslands var
þetta 2. tölublað. 19. árgangs og
ársritið „19. júní" gefið út á veg
urn Kvenréttindafélags fslands.
Hvort tveggja þessara rita má
telja eins konar niðja kvenna-
blaðsins hennar Bríetar.
Telst mér svo til að um þrjá-
tiu íslenzkar konur skrifi í þessi
tvö blöð, sumar gagnmerkar af
félagsstörfum sínum í þágu ís-
lenzkra kvenna, aðrar þekktir
rithöfundar og skáld, enn aðr-
ar kunnir kennarar, vísindamenn
listamenn og líknarsystur, allar
gagnmenntaðar, hver á sínu
sviði. Það eru þó ekki liðin
hundrað ár frá því að gáfuð
stúlkubörn grétu á fermingar-
daginn sinn, vegna vonleysis um
framtíð sína, er fyrst og fremst
stafaði af misrétti þeirra í þjóð-
félaginu.
En hverfum aftur að kvenna-
blöðunum nýju. Bæði eru þau
þeim konum, sem að þem standa
til miklis sóma, fallega uppsett
og prýdd fjölda mynda. Mynd-
irnar í ritinu 19. júní eru óvenju
skýrar og fallegar, enda er það
blað prentað á myndapappír.
„Húsfreyjan hefst á greina-
flokki, er nefnist á rökstólum.
Þar ræðir ritstjórinn, frú Sig-
ríður Thorlacius, við þrjár kunn
ar konuir af yngri kynslóðiruni
um spurninguna, hvort kvenfé-
lög eigi rétt á sér. Ekki eru
þær sem spurðar eru í neinum
vafa um það, og það værum við
karlmennirnir ekki heldur. Ég
þekki a.m.k. engan frjálsan fé-
lagsskap, sem jafnþungum Grett
istökum hefur lyft eða jafnmik-
ið gott af sér látið leiða með
jafnlitlum fyrirgangi og básúnu
blæstri
Annar greindarflokkur er um
þjóðbúninga, er það fjórða grein
in í þeim flokki, sem þetta blað
flytur og fjallar hún um prjóna
húfur og peysuföt. Frú Elsa E.
Guðjónsson, meistari, (M.AM) í
vefnaðarfræðum, sér um grein-
arflokk þennan, en hún er einn
af meðritstjórum blaðsins. Síðar
í blaðinu víkur aðalritstjórinn
frú S.Th. að endurnýjun og end
urvakningu þjóðbúninga og þeim
áhuga sem nú er vakinn fyrir
þeim. Er mikill fengur að svona
greinum um íslenzka þjóðbún-
inga, ekki sízt fyrir þá „nýís-
lendinga", sem ekki þekkja t.d.
í sundur upphlut og peysuföt.
Þá er í blaðinu birtur úrdirátt-
ur úr mjög athyglisverðu er-
indi, sem Huida Jensdóttir, yfir
ljósmóðir á FæðingarlheimdB
Reykjavíkurborgar, flutti fyrir
konum, sem dvalið höfðu á fæð-
ingarheimilinu og hún hafði boð
að til sín. Nefnist erindið „Hlut-
verk mæðra“ Er í erindi þessu
tekið á einu mesta og viðkvæm-
asta vandamáli nútíma uppeldis,
orsökunum til kynsvalis ungra
stúlkna, og afleiðingunum af því
þegar mæðrahlutverkið er af
rækt. Er þetta gert á sérlega
nærfærinn og skilningsríkan
hátt en þó í fullri meðvitund
um þá hættu, fyrir einstakling
og þjóðfélag, sem yfir kann að
vofa. Margt fleira forvitnilegt er
í blaðinu, til fróðlei'ks, gagms oig
gamans, þótt hér verði ekki upp
talið.
Ennþá má gera ráð fyrir að
flesitir þekki húsfreyjuheitið oig
það hlutverk sem íslenzka hús-
freyjan hefur af höndum leyst í
gegnum aldirnar, en ekki er ég
jafn viss um að allir viiti hvern-
ig. stendur á nafninu á hinu
kvennablaðinu, sem minnst var á
hér að framan, „19. júní“, árs-
niður Kvenréttindafélag Mands,
Það heiti er dregið af 19. júní
1915 en þann dag með nýrri
stjórnarskrá öðlast íslenzkar
konur bosningarétt og kjör
gengi til jafns við karl-
menn. Þessi réttur þeirra er þvi
jafngamall þrílita íslenzka fón-
anum, sem staðfestur var sama
ár með úrskurði konungs. Dag-
urinn 19. júní er síðan hátíðis-
dagur íslenzkra kvenna.
Ársritið hefst með grein eftir
ritstjórann, frú Sigríði J. Magn-
ússon. Fjallar grein þessi um
það hvort tímabært sé að leggja
niður kvenréttindafélag íslands,
þar sem fullt jafnrétti eigi að
vera komið á milli karla og
kvenna í þessu þjóðfélagi. Seg-
ir greinarhöfundur að svo sé
ekki og bendir í því sambandi
Framhald á bls. 19
AustinþjóniJstan
sími 8995, Gelgjutanga.
Höfum til sölu Austin Gipsy 65, nýyfirfarinn.
Stúlkur óskast
Tvær góðar stúlkur um tvítugt óskast til heimilisstarfa
á tveim heiriiilum í New York.
Uppl. í síma 24655.
Vöruskemmon Grettisgötu 2
Gengið inn frn Klappnrstíg
Mikið af vörum tekið upp daglega
Nylonsokkar kr. 10.—, herrasokkar crep kr. 35.—, barnacrepe-
hosur kr. 15.—, nærföt á börn og fullorðna frá kr. 35.—, stretch-
sportskyrtur kr. 225.—, skyrtupeysur allar stærðir, frá kr. 65.—
á börn og fullorðna, peysur, mikið úrval, margir litir, öll númer
frá kr. 90.— til 580.—, barnanáttföt kr. 70.—, 110.— og 130.—
og margt fleira. Nýkomnir inniskór á karlmenn og kvenfólk,
gott verð, barnasumarskór kr. 50—, drengjaskyrtur kr. 70.—,
herrafrakkar kr. 450.—, herrasportjakkar kr. 350.—, bamaúlpur
kr. 190.—, dömuúipur kr. 320.—. Mikið af ódýrum og góðum
vörum.
YOGA
Erindi í Tjarnarbæ í kvöld þriðjudaginn 23. júlí kl.
20.30.
Séra Þór Þóroddsson frá Kalifornu talar um „Leynd-
ardónia liins lífsgefandi lögniáls."
Hið hagkvæma tíbetska yogakerfi kynnt.
Sagt frá spádómi tíbetsku meistaranna.
Sími 35057.
PEUGE0T4M L
VÖRUSKEMMAN
Grettisgötu 2
Til sölu er PEUGEOT 404 station árg. 1966, keyrður 20
þ. km. Skipti á minni bíl, helzt sömu tegundar, koma
til greina. Tilb. merkt: „PEUGEOT 404 8442“ sendist
bl. fvrir föstudag.
Mýkomnir
kvenskór,
snndolar,
lágt verð.
Karlmanna-
skór, gott verð
Gjörið svo vel
og lítið inn
SKÖVE11ZLUN
vetu/t-s/Tncfo&ssofUui
Laugavegi 96.
Hef opnað lyf jabúð
í Hvassaleitíshverfi:
HÁALEITISAPÓTEK,
Háaleitisbraut 68.
Símar 82100, læknar
82101 afgreiðsla.
Andrés Guðnason.
S/vTcl

VARAHLUTIR
i ninii
NOTIÐ AÐEINS FORD FRAM-
LEIDDA VARAHLUTI TIL END-
URNÝJUNAR í FORD BÍLA —
m KH.KRISTJÁNSSDN H.F.
UMflDflMI SUDURLAND^BRAUT 2 • SÍMI 3 53 00