Morgunblaðið - 15.08.1968, Page 15

MORGUNBLAÐH), FIMMTUDAGUR 15. ÁGÚST 196«
15
verða vasaútgáfa
Atlantshafsins af Gfithe
Frásögn af heimsókn til brezka skáldsins, W. H. Audens i
sumarhús hans i Kirchstetten i Austurriki
EINS og skýrt var frá í
Morgunblaðinu fyrir skömmu
birtist nýlega í vikuriti brezka
dagblaðsins „Daily Tele-
graph“ grein um brezka
skáldið W. H. Auden. Þar
sagði frá heimsókn til Aud-
ens að heimili hans í Kirchst-
atten í Austurríki, litlu þorpi,
þar sem skáldið hefur siðustu
tíu árin dvalizt vor og sumar.
Hér fer á eftir lauslegur úr-
dráttur úr þessari grein.
Greinarhöfundur, David
Pryoe-Jones, segir frá 'því í
upphafi, að ekki ihafi verið
hiaupið að því að finna skáld
ið; í Austurríki eru nefni-
l,ega fimm þorp með nafninu
Kircihstatten og Auden 'hefur
engan síma. Loks fékk hann
þær upplýsingar hjá póst-
meistaranum í St. Pölten, að
bréf bærust til skáldsins um
pósthús hatis.
Aðstæður í Kirohstetten
Audens minna á mörg ljóða
hans, segir greinar'höfundur.
Þar um liggur ein járnbraut-
arlína en rétt utan við þorpið
er hraðbrautin miili Vínar-
borgar og Linz. Vörubílarnir
með þungavöru og bifreiða-
straumurinn yfirleitt, minnir
á iðnaðairborgirnar og hverf-
in skammt undain, iðnað nú-
tímans, sem af einhverjum
áistæðum hefur til þessa hlíft
Kirchstetten; þorpinu, skóg-
inum umhverfis, tjörnunum
og friðsælum bændabýlum —.
en er þó skammt undan —
stöðug ógn við friðinn og
kyrrðinia.
í kránni spyrja þorpsbúar
hvort 'hann ætli að heimsækía
,.prófessorinn“. Jú, vist er
s /o, en fyrst þarf hann þá að
sjá þorpskirkjuna, 14. aldar
kirkju, sem „prófessorinn"
íækir á hverjum sunnudegi.
Þeir hvísla því að honum, að
,.prófessorinn“ hafi gefið
prestinum gullbryddaða skar
' 'its'hempu og hún hafi víst
kostað um tvö þúsund shill-
inga. Presturinn er nýdáinn
og Auden saknar heimsókn-
anna til hans, þeirra stunda,
er þeir sátu saman að
drykkju.
Þegar komið er að húsi
Audens, birtist höfuð hans
yfir limgerðinu —‘hvítt, sér-
kennilegt landslag, þetta and
lit og engu lífct. Svo djúpar
hrukkur fær aðeins maður,
sem hefur allt si'tt líf beitt
viljastyrk sínum til hins
ýtrasta, sém ihefur nært til-
finningalíf sitt. Hár hans er
úfið. Andlitið er barið veðr-
um og geðsbræringum.
Hann hafði handleggsbrotn
að og fann ennþá til, þó gibs-
ið hefði verið tekið. Fyrir
nokkru, segir hann frá, þeg-
ar hann var að koma frá flug
veninum, hefði hann keypt
nokkur egg. Þau rúlluðu til í
sætinu og hann ætlaði að
bjarga þeim, en ók þá á síma
klefa. Það er ekki búið að
gera við bílinh, svo að hann
Hann vísar í bæinn, og
flókaskórnir, siem hanin alltaf
notar, lappast á fótum hans.
„Ég hafði“, segir greinar-
höfu'ndur, „fyrst hitt hann í
Oxford, þar sem ihann var
prófessor í ljóðaskáldskaþ á
árunum 1956 til 1961. Her-
bergi hans í Christ Church
voru alltaf opin stúdentum.
Skáldskapur Audeins er nú
í hans augum orðinn leikur
að fullkomnun og dulúð,
hanm er guðinn sem ieikur sér
að orðum, aldurhniginn álf-
ur, goðsögn listarinnar, heil-
agt skrímsli. Hvert sem gerfi
hans er, getur Auden enn
snert taugar fólskins, eins og
einungis skáldum er fært.
Tekjur hans af skáldskap ein
um urðu á síðasta ári um
30.000 sterlingspuind. Annað
eins vann hann hér inn með
Ijóðaupplestri og fyrirlestrum.
„Ég vildi vera, ef mögulegt,
W. H. Auden
k . ,'juljóð til Ítalíu,
m;nnirnir bg gestgjafi
voru orðnir óþolaindi.
ferða-
hans
Hann
Þessi mynd var tekin árið 1964, er W. II. Auden var í heim bkn á Islandi. Menntamálaráð-
herra íslands hélt honum veblu i líáðherrabústaðnum og ræddi Irnn þar meðal annarra við
þá Gunnar Gunnarsson, rith ">fund, Sigurð Nordal, prófessor og Timas Guðmundsson, skáld.
getur ekki farið akandi til
Ítalíu eins og hann hafði
hugsað sér verður að fara
með lest. Hann segir þetta
kvíðinn.
Auden ungur ásamt Christopher Isherwood. Árið 1938 ferð-
uðust þeir saman um Kína og skrifuðu eftir þá ferð bókina
„Joumey to a War“ .
einsk mar vasaútgáfa Atlants
hafsins af Göthe“, segir
skáldið. Krichstetten á ef til
að vera hans Weimair. Húsið
minnir á brezkt sumarhús.
Kirsuberjatrén vaxa umhverf
is húsið, í garðinum blóm og
grænmeti, þar eru sessur og
dagb'.öð og vinur einn frá
Grikk'andi. Stór flísaofn hit-
ar upp húsið.
í dagstofunni austurrísk
dragkista, nokkrar teikning-
ar af Richard Strauss, Yeats
og Stravinsky. Auden hefur
gaman af að segja sögur af
stórmennum. ,,Það var
skemmtilegt“, segir hann,
„þegar Eliot hitti Stravinsky
í fyrsta sinn. Eliot sagði:
Blóðið í mér er hið þynnsta,
sem læknirinn minin hefur
nokkru sinni vitað“ og Stra-
vinsky svaraði: „Mitt blóð er
það þykkasta. sem minn hef-
ur vv'að um“. Þeim kom miög
vet saman. af því að báðir
voru svona sérstæðir“.
Hann át'ti nokkra samvinnu
við Breeht — „hræðilegur
maður“, segir hann og sömu
einkunn fá Yeats og Robert
Frost.
Þeir tala um Austurríki,
Auden segir frá þunglyndi
fólksins, ,,sch warzhumor“.
Fyrstu árin eftir styrjöldina
dvaldist hann á sumrin í
Ischia. „Goodbye to the
Merzzogiormo“ varð hans
er í raun og veru barn norð-
lægra slóða, — auk þess er
Vínaróperan í nánd, og þýzka
er það mál utan ensku, sem
honum lætur bezt.
Ráðskonan kemur inn og
spyr hvar séu skórnir hans,
sem hún ætlar að láta í ferða
töskuna. Gamla ráðiskonan
ft
hans dó í febrúar sl. og það er
erfiðara segir hann að skipta
um ráðskonur en ástkonur.
Hann vinnur vel og mikið.
Sumarbús Audens í Kirch-
stetten.
Safn lengri Ijóða hains verður
gefið út á næstunni, og von
er á vasaútgáfu af öðru safni.
Hann vinnur að þýðingum á
íslendingasögumum (er rangt .
— á að vera Edduljóð) í sam
vinnu við prófessor í Genf.
Hann þarf að semja ræðu
fyrir setningu tónlistarhátíð-
arinnar í Salzburg. Fyrsta
uppkasti ræðunnar var hafln-
að vegna þess að Ihann var of
harðorður í garð óperustjórn
anda.
Um langt skeið hefur Aud-
en unnið að því að endur-
skoða ljóð sín og eyðileggja
önnur, ,,af því að þau voru
óheiðarleg, ósmekkleg eða
leiðinleg“, segir hann.
Chester Kallman kemur.
Hann er líka skáld, vinur Aud
ens frá 1938 og samverkamað
ur, þeir hafa til dæmis gert
í sameiningu nokkna óperu-
texta og þýðingar. Handritið
af óperu Hanzes, „The Bass-
arides“ liggur tilbúið á stóln
um. Það er búið að ganga frá
farseðlinum til Flórens. Þeir
verða þar viðstaddir brúð-
kaup frænku Audens. Þeir
þurfa að láta niður farangur-
inn, taskan stendur tilbúin
milli bókahlaða, Dickens,
Wodehouse, Nietsche, Fir-
bank, Tnomas Mann — sem
í eina tíð var tengdafaðir
Audens; hann kvæntist dóttur
hans til þess að útvega henni
vegabréf frá Þýzkal'andi
Hitlers. Á hillu í snyrtiher-
berginu er „Preludes“ eftir
Edmund Wilson og ljóðasafn,
þar sem í eru nokkur af þeim
ljóðum eftir Auden, sem hann
nú forsmáir.
Hann ræðir um bókmennt-
ir — og hann segir frá því,
er hann skrifaði eitt sinn smá
vegis er jaðri við klám — „til
þess að skemmta vinum sín-
um“. Eintak af því komst
einhvern veginn í hendur ein
hverra hjá dagblaði í New
York, sem birti og lét ekki
svo lítið að greiða höfundar-
laun. Hann hlær að þessu, er
svo sem sama, hann getur
leyft sér svona léttúð, vegna
þess að bann kærir sig koll-
óttan um það, hvort hann er
álitinn stórskáld eða ekki.
Þegar honum er skemmt,
sökkva augun í fellingarnar
í andlitinu.
Hann leiðir gestinn í vinnu
herbergi sitt. Bækur, hlaðar
handrita — rúm. Oxford
Dictionary í þrettán bindum
Framhald á bls. 16