Morgunblaðið - 20.12.1969, Blaðsíða 19

MORíGUNBLAÐIQ, LAUGARDAGUR 20. DESEMBER 1909
19
Eggert Ólafsson
prófastur
Fæddur 24. nóvember 1926.
Dáinn 10. desember 1969.
Að kvöldi dags. 10. þ.m. barst
mér sú helfregn, að sr. Eggert
á Kv'enn.abre'lcku væri látinin.
Þungan og hljóðan hairm setti
að vinum hana. Skammdegið
varð enn myrkarta en áðuir. Nótt
fóir í hönd. Hvílík harmafregn
— og héraðsbrestuir.
En ekki stoðar að æðrast
lengi, þótt hér hafi orðið óbæt-
anlegur mannskaði. Allt hugair-
víl og harmagrátur var svo víðs-
fjairri skapi sr. Eggerts, að við
slíkt skal ekki dvalið lengi að
sinnL
Hár fór mikið karlmenni og
öruggur drengur til orðs og
æðis. Síðan kann e.t.v. að gef-
ast tækifæri til að víkja nánar
að merkum æviferli þessa únga
og fágæta manns, en hér verða
örfá þakkar- og kveðjuorð að
nægja.
Séra Eggert vígðist til Suður-
Dalaþinga beiint frá prófborði
árið 1952 og settist að á Kvenna
brekku. Þar kom hann í nýjan
heim. Að baki lágu uppvaxtair-
árin í skjóli góðra foreldra við
Skólavörðustíginn í Reykjavík.
Námsárin í hópi kátra skólafé-
lagia á vetrum og sumarvinna,
m.a. við sjósókn á togurum. í
Suður-Dölum festi sr. Eggert
brátt djúpar rætur, og upp frá
þeinri stundu undi hann hvergi
langdvölum nema þar. Hann tók
af heilum huga þátt í lífi fólks-
ins og stairfi. Kom á hvern bæ
og kynntist mönnum og málefn-
um út í yztu æsar. Preststarfið
vann hann af alúð, en skipaði
sérr jafnframt í raðir gildustu
bænda. Margþætt félagsstörf
rækti hann og af miklum dugn-
aði og fórtnfýsi. Hvarvetna glað
ur og reifur. Spilamaður góður
og harðskeyttur skákmaður.
Alls staðar góður gestur.
En svo mjög sem Eggert unni
byggðinni, hinu síkvika, iðandi
og ólgandi lífi, þá batt hairn
einnig órofatryggð við fjöllin
sjálf og dalina fjarri byggðu
bóli. Þangað hvairf hann löng-
uan á viit hinna ónumdu víðerna,
inn í bláfjallasalinn, og þræddi
fáfarna stigu og fjallaskörð, oft
í hópi góðra vina á glæstum
fákum. „Hér andar Guðs blær
og héir verð ég svo frjáls”.
Við ferðalok er margs að
minnast eftir fjölþætt samstarf
um áiratuga skeið að héraðs-
og iandsmálum. Vissulega stóðu
vonir til þess, að það samstarf
ætti eftir að haldast lengi enn.
Við áttum svo margt ótalað og
ógert
Sr. Eggert sóttist ekki eftir
völdum, eða mannaforráðum á
veraldarvísu, en sökum mann-
kosta og hæfni hlóðust á hann
ýmis mikilvæg störf, þótt hér
verði fárra getið. Hann gaf sig
litt að stjómimálum fyrst í stað,
en fyriir eindregin tilmæli og
áskoranir gaf hann kost á
sór á flramboðslista Sjálfstæðis-
flokksins í Vesturlands-kjör-
dæmi við alþingiskosningamar
1963 og aftur vorið 1967, er
hann skipaði fjórða sæti listans.
í>ar neyndist hann sem ævin-
lega traustur, heilsteyptur og
hollráður félagi og vinur. Hann
var formaðuir fulltrúairáðs sjálf-
atæðisfélaganna í Dalasýslu. Síð
ast bar fundum okkar saman í
Búðairdal 30. nóvember s.l., þar
sem hann stjómaði full-
veldisflagnaði sjálfstæðisfélag-
anna styrkri hendi.
Sir. Eggert var glettinn og
gamansamur, en jcifnflriamt mað-
ur mikillar alvöim. „Af honum
bæði gustur geðs og gerðar-
þokki stóð”. Væri hann ungur í
annað sinn og ætti um leiðk að
velja, kvaðst harnn óhikað
mundu velja guðfræðina og
preststarfið. í Dölum vildi hann
vetra, eins og hann sagði eitt
siinn og vitnaði í gamla bók:
„Því að fáum verða leiðigjörn
— Minning
Kvennabrekkulönd”. Þar fær
hann nú að njóta hinztu hvíld-
air, en minning hans mun lengi
lifa og verða ógleymanleg þeim,
sem þekktu hanin bezt.
Friðjón Þórðarson.
Skammdegismyrkrið sverfur
nú fast að íslendiniguim. Sólin
virðist eiga mjög erfitt mieð að
ná til okkar, hlýja utpp landið
okkar, lýsa okkur á erfiðum
brauitum vetrar. Samt skín hún
yfk mjaiUdrifnar byggðir okk-
ar, fram til dala og út við sjó.
Og eiomiitt á þessuim tima fimns't
okkur skin hennar mikilvægast
og við hafa mesta þörf fyrir það.
En það er á fleki srviðum, sem
myrkrið vkðist sverfa fast að og
jafnvel ná yfirlhömdinni. Það ger
ist svo oflt í mannlífinu og þá
er eins og all't í eimu sé slökkt
á ljósinu, við skil'in eftk í myrkr
inu. Og manmlega talað er það
oft þannig. En maðuirinn lifk
ætíð í voninni um þjartari dag
og það er þessi von, sem gerk
honum unnt að lifa af myrkrið
— sorgina, — erfiðllleikaina.
Þessar línur eiga aðeins að
vera fáein minningarorð um
bekkjarbróður, vin, og s.amstarfs
mann, sem mannlega séð og tal-
að fóll frá lanigt um aldur fram.
Ég minniist hans sem lítils
drengs, sem tók þátt í leikjum
okkar drengjanna á fjórða tug
þessarar aldar. Bernskulleikir,
hver man þá ekki vel, þeir eru
oft eins og bjart vitaljós, sem
lýsir upp vitundina. Öll skóla-
árin saman, þá mótast maðurinn
mek en annan tíma. Frá skóla
árumum eru minningarnar, sem
aldrei fölna.
Stúdentaihópuirinn frá Menmta
skólanum í Reykjavík árið 1947.
Ég horfi á myndina, sem tekin
var á björtuim suimardegi, þegar
flestum áhyggjuim lífsins var
varpað út í yzrtu myrkur,
„Gaudeamus igiitur, juvenes dium
sumus“. En alvara lifsins er ætíð
á næsta leiiti.
Séra Eggert er annar, sem
hverfur úr hópnium. Fjórir urð*u
prestar, tveir þeirra eru nú
horfnk mannlegum sjónuim o>kk-
ar, annar rétt að liðnu 15 ára
stúdentsaflmælinu, Séra Eggert
valtíi guðfræðina, ég veiit, að
hann heflux valið rébt. Hann
sýndi það í ölliu sitarfi sírau.
Hann sameinaðd svo vel þessl
orð postulams: „Fagnið meðfaign
endum, grátið með grátendum".
Séra Eggert var hrókur alls
fagnaðar, átti gleði, sem smitaði
mjög út frá sér, en innst inni
sló viðkvæirret hjarta, sem bai
vott um drenglyndi og göfug-
mennisfcu.
Séra Eggert var ungur, þegar
hann gekk í þjónustu kirkjumin-
ar og gerðist prestur, í þvi
starfi var hann sífleBt vaxandi.
Hann var ætíð í sama prestakall
inu, sem honum þótti mijög vænt
um, bæðd héraðið og fóllkið sem
hamn átti að þjóna og aldrei stóð
hann hærra en einmitt nú. Hann
var einn þeirra fáu yngri presta
sem hafði sveitabúskap ásamt
þjónsstarfi sinu. Ég veit, að
sveitastorfin áttu vel við hann,
þó að hann hafi hér áður sfcund-
að sjóinn. í sveitinni liiifði hann
í náinni snertin.gu við nátitúiruna,
lét trvö stráin spretta fyrir hvert
eiitrt, gladdist að sjá fagfurt tún-
ið móti sól’, gladdist að sjá bú-
pening sinn bústiinn og þrifaleg-
an. Séra Eggert tók mikinn og
heillliadrjúgan þátit í félagissam-
tiökum sveitar sinnar og héraðls,
ekki sízt féla.gsmiáluim bænda.
Segja miá, að hanin hafi veri’ð í
hópi þeirra manna, sem lláta sér
ekíkert mannlegt óviðkomandi,
mál ungra sem aldi n na . Og ég er
sannfærður um, að Lengi verðlur
veru séra Egigerts minnzt, ekki
aðeins í prestaikall’inu hans, held
ur og í Döluim vestiur. Spor hans
miást ekki svo fljóít, þau hatfa
verið gengin samtiíðinni til heil’la.
Ég sá séra Eggert síðast liðið
sumar, þegar sól var hæst á
loflti. Hann var þá nýkominn atf
Jónsm'essuhátíð bændasamitaka
þar vestra. Við gengum báðir út
úr fluindarsalnum þar sem við
vorum. Skólavörðustígurinn, þar
sem við lékum okkur saman í
bernsku blasti við, og við ekki
mijög farnir að huigsa um, að
ævisólin væri farin að lækka á
Lotfti, hvað þá, að sólarlagið
væri svo skammt undan, og þó.
Við tókum tal saman um eitt
og annað m.a. sameiginlegan vin,
bekkjarbróðuir og samstarfs-
mann okkar, sem var horfinn og
við höfum ætíð saknað mjög.
Einnig töluðum við um landsmál,
mál þeirrar stofnunar, sem við
höflum starfað við o.m.fl. En svo
kom májlum, að hugurinn beind
ist vesitur og þá fann ég það,
sem ég vissi reyndar áður, að
sá staður var séra Eggert mjög
kær og hvarflaði aldrei að hon-
um aið yfirgefa hann. Og einmitt
þar í kirkjugarði Kvennabrekku
kirkju, í hinu söguifræga héraði
hlýtur Eggert sinn hinzta beð,
blessaður og syrgður af sóknar
börnium sínum og hériaðsbúum.
Séra Bggert Ólafsson var
fæddur í Reykjavík 24. nóvem-
ber 1926. Foreldrar hans voru
Ólaflur Kriistinn Teitsson sjórnað
ur og kona hans Vilborg Magn-
úsdóttir. Séra Eggert varð stúd
ent frá Menntaskólanum í
Reykj.avik 16. júní 1947. Bmtoætt
isprófi í guðfræði lauk hann frá
HáSkóla íslands 30. maí 1952.
Hann var vígður 27. júlí s.á. til
Kvennabrekkuiprestakail'Ls í
Dalaprófastsdæimj, en því próf-
astsdæmi stýrði séra Eggert sáð
an frá L956.
Séra Eggert kvæntist 11. okt-
óber 1948 efltirlifandi eiginkonu
sinni frú Ingibjörgu Siigiurðar-
dóttur frá Reykjavík. Við, sem
þekktum séra Eggert viituim, að
hér var einmitt hans mesta
bamingja. Þau hjóniin eignuðiust
alls 8 börn. Ég veit, að séra
Bggert þótti mjög vænt urn heim
ili sitt, enda var hann mikill og
góður heimilisfaðir. Ég veit
einnig, að hér er söknuiðurinn
mestur, hér er mest þörf fyrir
l'jósið og mátt þess, að enn megi
daga eftir dimima og þungbæra
nótt.
Ég hóf þessi minningarorð um
bekkjarbróður, vin og samstarfs
mann með því að benda á sól-
ina, sem á nú í erfiðleikum með
að veita birtu sinni yfir okkur,
sem búum á norðurslóðuim, en
við vittiim, að hún sigrar. En hér
þarf meira til, ijós, sem verðtix
að brjóta sér braut gegnutm
þykkt húm mannlegrar sorgar.
Er það ljós til? Eiigum við þá
von um birtu, sem breytir nótt
í dag? Jólin nálgast óðum. Þar
er von imannsins. Boðskapiur
þeirra er: „í mdnu Ijósi sjáið
þér ljós“, Ljós Drottins er ekki
aðeins birtan, heldur orkugjaf-
inn, sem hjálpar okkuir tl þess
að mæta öllum mannlegum ör-
lögum með mikliu jafnaðargeði
og stökum manndómi, breyta líð
andá erfiði-eikuim og sorg í mikil
og va.ranleg verðmiæti, sem ekk-
ert fær eytit eða grandað.
Þekikt orð segja: „Ofar dimjm-
um sorgarheimi er hkninninin
alltaf heiðskír".
Mætti það rætast í lífi ykkar,
sem niú syrgið og saknið. í erfi
Ijóði um prest, sem dó ungur er
sagt:
„Vér skynjum ei Guðs ráð
skamim-sýnir menn,
en skulum ei æðrast, hann
hjáipar enn“.
Og í jólasáilminum alkunna
segir:
„Friður á foldu fagna þú maður,
frelsari heimsins fæddur er.“
Magnús Guðjónsson
Eyrarbakka.
Ég vildi segja svo margt. En
það stenduir eitthvað í brjósti
mínu og varnar mér máls. Það
er eins og ég sé í órafjarlægð
frá öllum. Ég heyri enn orðin
atf vörum Vilborgar þennan eftir
minnilega dag, 10. desember:
Hann pabbi er dáinn.
Þessi fáu orð skritfa ég eins og
þau koma í hug mdnn nú á þess-
ari stundu. Ég hef átt þess kost
um árafoil að ver.a einn atf sam-
ferðamönnum sr. Eggerts og
kynnast honum gegnum árin
Ótal atvik rifjast upp. Minning-
arnar brjótast fram og verða
Ijóslifandi í huga rmínum. En ég
nefni ekkert. Slíkt skilur bara
eftir sárari söknuð og meiri
trega.
ALlir sem til þekktu virtiu
hann sem góðan kennimann og
leitiuðu hjálpar hans í raunum
sínum svo og í öðrum málium,
Sveítinni sinni unni hann og
vildi helzt hvergi annars staðar
vera en heima á Kvennabrekku,
þar sem hann naut ástríkrar eig
inkonu og allra barnanna, ýmist
við störf útá í náttúrunni eða
heimia við embættisverkin. Það
var svo margt, sem hann ætlaði
að fra mlkvasm-a, því hann var
fuillur af áhuga og starfi fram á
síðustu stund. —
Mér eru minnisstæðar allar
fjallatferðirnar á bestium, sem
hann fór með bamahópinn
sinn og önnur börn, sem dvöldu
þar sumarlamgt. Var þá gjarnan
áð næturlangt við tæran fjallla-
læk eða í birkiihvammi og hluist-
að á mál landsins, þar sem nátt
úran talar hljóð við sjálfa sig.
— Og heim kom hópurinn allur
útiltekinn mieð brúnar kinnar og
bros á vanga. Slíkan heknilis-
föður er gott að hafa átt.
Nú beizlar enginn gæðing með
honum framar og ríður niður
eyrar eða vallgróna bakka,
hvort heldair tunglsljós var yfir
ísnum eða sólskin og sunnan-
víndur. Þó þráði hann alltaf
nóttleysu vorsins ag ilm úr grasL
Ég tel það mikla gæfu að hafa
kynnzt þessum látna vind min-
um. Margar stuindir röbbuðúm
við saman og alltiaf var hann
fullluir af fróðleik og vissd hvern
ig við hlutunum skyldi bregðast.
Persónulega miðl.aði hann mér
meira a.f sinni reynslu og þekk-
ingu en mörgu.m öðrum. Er það
mér gott veganesbi í sfcóda lífs-
ins, sem gleymist ekki þó árin
líði. Slíkt get ég aldrei þakkað
en virði minningu hans tdl ævi-
loka.
Síðkistu samfundir okkar urðu
suðuir í Reykjavík. Við hittumst
á förnum vegi nokkrum dögum
fyrir andiatið. Han.n virtist
hress og kátur en þráði að kom-
ast heim. Heim í sveitina sína,
þar sem svo vel var tek'ið á mótii
ungu hjónunum fyrir 17 árum
síðan er hann var vígður til
Kvennabrekku. Órofiin vinátta
hélzt siðan milli hans og sveit-
unganna til hinztu stundar.
Störf Sr. Eggerts að félags-
málum og öðrum verkefnum
heima í héraði og víðar voru
mikdl. Hef ég ekki rakið þau
hér, því hann hélt þeim litið á
lofltá sjálflur og var ekki í anda
hans að miklast af því, sem hon
um var falið að gera. En öl
þau stiörf voru vel atf hendi
Leyst, sem hann tók sér fyrir
hendiur.
Þessar fátæklegu línur eiga
að vena vinarkveðja á sklnaðar
sbund. Veit ég að margt er ósagt,
en það verður að bíða síns tíma.
— Við hjónin sendum þér Ingi-
björg mín og börnunum ykkar
inniilegar samúðarkveðj ur á þess
ari sorgarstund — en þá er gott
að minnast þess að vinur okkar
er kominn heim.
Skjöldur Stefánsson.
Mitt í annríki dagsins 11. des-
ember s.l. barst mér andlátsflregn
gamals leikfélaga, skólabróður og
vinar, séra Eggerts Ólafssoner,
prófasts á Kvennabrekku í Ðala
sýslu. Óvænt og hörmuleg tíð-
indi koma einatt kynlegu róti á
hugi manna og þannig fór mér
stundina þá. En er mér skildist
kaldur raun veruleikinn, varð
mér þungt fyrir brjósti, en jafn-
framt setti að mér undarlegan
tómleika. Enda þótt dauðinn
beri aetíð með sér sorg og hryggð,
er hann þó í flestum tilvikum
eðlilegur endaþáttur langra líf-
daga. Stundum er hann þó misk
unnarlaus og tillitslaus og hegg-
ur þar sem sízt skyldi. Það er
erfitt að sætta sig við, að séra
Eggert á Kvennabrekku sé allt
í einu liðið lík, hann, sem var
gæddur meiri lífsþrótti og lífs-
gleði en flestir aðrir. Það er jafn
vel enn erfiðaria að sætta sig við
hlut ekkjunnar og barnahópsins
stóra, sem nú standa ein eftir,
ekki aðeins með þungbænan
harm í hjörtum sínum, heldur
einnig með aukinn þunga hvens-
dagsins á herðum sér.
Séra Eggert Ólafsson fæddist
í Rieykjavik 24. nióvamlber 1926,
sonur hjómanna Vilborgar
Magnúsdóttur og Ólafs Kristins
Teitssonar, sjómanns. Eggert
varð stúdent frá Menntaskólan-
um í Reykjavík 1947, og tók emb
ættispróf í guðfræði frá Háskóla
íslands 1952, en sama ár vár
hann vígður til prests að Kvenna
brekku í Dölum. Prófastur í Dala
prófastsdæmi var hann frá 1962.
Sr. Eggert kvæntist á námsárum
sínum eftirlifandi konu sinni,
Ingibjörgu Sigurðardóttuir, einn
ig ættaðri úr Reykjavík, og eign
uðust þau hjón átta böm.
Þessa dagana munu margir
minnast sr. Eggerts, enda var
hann í orðsins fyllstu merkingu
eftirminnilegur maður og sérstæð
ur persónuleiki. Ég er einn hinna
mörgu bekkjainsystkina hans frá
M.R., en auk þess var hann um
skeið bemskufélagi minn og sið-
ar á ævinmi lágu leiðir okkar
saman vestur í Breiðafjarðardól
um, þar sem við störfuðum báðir
um árabil, ég skemur en hann
lenguir.
Við bekkjairsystkini hans minn
umst hams sem hins lífsglaða,
þróttmikla og góða dnengs, sem
hörðum höndum vann sig áfram
til mennta. Hann var hrókur alls
fagnaðar í vinahópi og hnyttinn
í máli, svo að af bar. Gáski hans
og 'grín var ef til vill stunduin
misskilið, en áreiðanlega ekki af
þeim, sem þekktu hann í raun og
vissu, að hann var vinur vina
sinna. Hann stundaði sjó á sumr
in þau árin, sem hann var 1
Menntaskólanum og má vera, að
frísklegt og á stundum dálítið
hrjúft fas hans hafi að eim-
h'verj'u lieyti imótiazit atf stjó-
menmskunni. Þetta segi ég
hvorki sr. Eggerti né sjómennsk
unni til lasts, öðru nær, ég veit
það af eigin reynslu, að það er
hverjum ungum manni, hvaða
lífsstarf sem hann annars velur
sér, þnoskaatriði að vera nokkuð
til sjós.
Stúdentspróf hefur alltaf ver-
ið merkur áfangi í lífi þess, sem
það þneytir, ekki síður fyrir 22
árum en nú. Nýstúdentinn stend
ur skyndilega flrammi fyrir þeirri
hversdagslegu en afar mikilvægu
ákvörðun um það, hvaða leið
skitli 'haldið. Sumiir eru e.t.v. bún
ir að taka ákvörðun sína, aðrir
ekki. Sjálfur veit ég af eigin
reynslu, að leiðairvalið getur ver
ið tilviljunairkennt. Það er hins
vegar mitt álit, að starfsval sr.
Eggerts hafi verið rétt og í fullu
samræmi við eðli hans og lvndis
einkunnir. Það má vel vera, að
hcnnum hefði hæft eitthvert ann-
að starf jafnvel, en ég á erfitt
með að hugsa mér Eggert á ann-
an hátt en sem séra Eggert.
Er hinn ungi prestur hafði
setzt að á Kvennabrékku með
fjölslkyldu sína, komu mannkostir
Framhald á bls. 20