Morgunblaðið - 28.01.1970, Blaðsíða 21

MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKTJDAGUR 28. JANÚAR 1970
21
— Grein Huldu
Framhald af hls. 11
hala sögiu ísilarudis, er KvemwaiskóJ
inin í Reykjaivík fyrsli slkióffi hér-
lenidiis, sem opmiar dyr símiar fyr-
ir kiomiuirn, áöur voru aflfliar dyr
(þeim ioikiaðiar til mienmitumiar.
Flram að þeiim tóimia var kaniuim
á ísfliamidi, umdiamitelkiniinigiairfliítiJð,
irueiiniað að læria að diraga táfl. staÆs.
Stúllkiuibörmin máttiu læna að
þekikj'a stafirna svo að þær gætu
staiutað sdig firam úr toveriiniu, þeg-
ar þair að kxHn, edmis og bræðiur
þeinna, em þanigað og eiklki fliemigna.
Þamnriig var áistanidið þjóðbátáðar-
árið 1874, þegar Þóna Melsted
sá draium sdinn rætasit og Kvemmia-
slkiólá var stoÆniaðlur í Rieykjavík,
en taffið var að hún hefði 'áitt hiug
myndinia að stofinium sikálains.
Þóra Melsted var dóttir Gríims
Jónissomiar, amitmaininis á Möðru-
völlum £ HiörgárdaL Voru þau
Grímur Thomisem skáld systkimja-
bönn. Hún haÆði verið er'Iemidis
með fioneflldirum sínium, var íjöl-
meinmtuð og fianm hvar sibáriinm
kreppti að hér á landi. Maður
henmar var Páffi Melsited, siagn-
finæðingur. — Þjóðlhátíðarárið
mankaði tímamiót í otkkar sögu.
Hliýr amdvairi faigmaðar og fineflisás
fiór um lamdálð og vakti nýjar
vomdr hj'á þjakaðri þjóð. Þess
megum við ávaillt minmast. Þesis
vegna fanmst mér sj'áfllfigagt að ís-
flienzkar komur minmtuist fiagur-
lega skóflia siíms, uppruma hairns og
sögu á menkum tímamótum,
Það er oft litið á þá, siem ffita
tiil baka oig vi'trna tiil þess ffiðna,
sem eims konar cLragbíti fraimfar
aminmar. Bn hvað segiir stónsibáld-
ið:
„Að fiortíð skal hyggj'a,
ef finumilegt skial byggja
án finæðsllu þess liðma,
sésit ei hvað er mýtt“.
Það, sem kom mér tifl. alð stiniga
niður penma, var eimbum umdnun
rn'ín yfir aðtfönumum og einmig
lawgaði mig tifl. að fiana finam á
við þá, sem lesa þassar ffimiur, og
þó eiinikuim komuirmar í lamdiinu,
að þær ffiti sem anöggvast um öxl
og kyninri. sér vel allia miálaivexti
áður en 'þær fieffila sirnn dóm.
Hulda A Stefánsdóttir.
Frá Skóla-
félagi
Kvenna-
skólans
STJÓRN Keðjumnar, alkólaifélags
Kvennaskólams í Reykj avílk, vill
láta þess getið, að félaginu er al-
gerlega óviðkomandi sú sam-
þylkkt, sam var gerð aif edsnihverj-
um „nemiendum Kvennasikólams
og stuðningsmömnuim þeirra",
saimlkvæmt blaðafiréttum í sam-
bandi við fierð ungs fólks á áheyr
endapaílla Alþingis 26. þ.m. Lýs-
ir stjórmin andúð sinni á slíkum
aðferðum. Stúllkur fjórða belklkj
ar (lokabefkkjarins) neituðu að
talka þátt í dkoðanakönmum, enda
álítum vdð þess fcomar aðtferð ó-
eðlilega meðam þessi æsing
gengur yfir.
Við í stjórninmi eruim fylgjandi
fruimvairpinu um menmtadeild
við slkólann.
Reýkjavlk, 27. janúar 1970,
í stjóm Keðjunnar.
Ágústa Gunnarsdóttir,
Sigríður Valdimarsdóttir,
Nana Eigilsson,
María Friðriksdóttir,
Herdís Pálsdóttir.
— Kvennaskól-
inn og ...
Framhald af bis. 11
deild ætti að fara inn á nýjar
kennslubrau'tir, sem ef til vill
ekki eru kenndar í hinum mennta
sflcóluinum, ásamt hinium venju-
legu námsgreinum sem heimtaðar
eru tii stúdemitsprófis.
Hvað viðkemur því að óhoffit
sé fyrir stúiLkur að ver.a í sér-
skólum má lengi deila um, en
sérl'ega skaðlegt held ég að það
sé ekkL Reynslan sýnir að
í alltflestum menntaskólum hér
eru sór deildir fyrir stúllkur og
aðrar fyrir pilta og mundi sá
háttur að sjálfisögðu ekki vera
hafður á, ef reynslan hefði
ekki sýnt að það hefði borið
betri náimsáramgur.
Þessi ósk skólans um að fá að
veita nemendum sínum stúdents
memntun er jafn gömul skóflan-
um, en þröngur fjárhagur hefur
hamfl’að framkvæmdum. Lemgi vel
störfiuðiu aðeins stundakennarar
við skólanm, sem enga þóknum
fengu yíir sumarmánuðina. En
með löggjöf árið 1946 voru
fyrstu föstui kennaramir ráðmir
að skólanum og breytiti það að
sjálfsögðu hag skólans til hins
betra.
Ég hef þekkt Kvennaskólanm
síðastliðin 55 ár, fyrst sem nem-
andi hans, sáðan sem kennari í
35 ár, og í skólanefnd hams til
þessa dags og öll þessi á-r og
lengur hiéfur það verið óupp-
fylltur draumur sfcólams að geta
útskirifað stúdenta ásamt hinu
góðlkumna Kven'naskódapróifi.
Árið 1974 verður Kvennaskól-
inn 100 ára og vona ég að draum
urinn megi þá rætast að Kvenma
skólimn útskrifi síma fyrstu stúd
enta.
Sigríður Briem Thorsteinsson.
— Athugasemd
Framhald af bls. 11
flokka einstaklimga í skóla eft-
ir kynjum.
Við undirritaðiar vil'jum hér
lýsa flurðu okkar á vinmuibrögð-
um háttvirts Alþingiis á þessu
máli. Þrátt fyrir amdsrtöðu meiri
hluta menntaskólainefndar, sem
skipuð er helztu slkálamönmum
landsins, og án þess að nökbur
hlutlaus könnum færi fram á
skoðunum ungs fólks, ungra
kvem.na, meninta- og kvemna-
S'bólanema, er mállið sa-miþykkit í
anmarri umræðiu í neðri deild,
með 26 atkvæðum gegn 9.
Hver eru rök okkar ágætu
þingmanna, sem veita þessu m.áli
stuðning? Er það mögulegt, að
samfiélagsþróunin hafi farið
fram hjá þeim? Er það raun-
veruleg sannfærimg forráða
manna þjóðarinnar, að konum
sé gerður greiði með því að
flokka þær í sérsbóília frá ferm-
ingu tifl. tvítugis?
V irðiing arfýllst,
Ásdís Skúladóttir, kenmari.
Edda Svavarsdóttir, bankagj.
Guðfinna Ragnarsdóttir, jarðfr.
Gullveiig Sæmiumdsd., kennari.
Ragna Ólafsdóttir, kennari.
Sigurbjörg Aðalsteinsd. bankar
Hlédís Giuðimiumdsd. stud. med.
Ásta Björk Thoroddsen, tammfl
Elísabet Þorst'einsd., meimart,
Guðrún Sæmundsd., húismóðir.
Júl'íana Gunnarsd. aflgreiðsluis.
Sigríður Hjartar, lyfjafr.
Þórdís Árn.adóttir, blaðam.aður.
Yfirlýsing
frá stjórn
S. F. H. í.
VEGNA fundair, sem fundametfnd
SFHÍ (Stúdentaifólag Háskóflia ís-
landis) helduir í kvöld, miðviku-
daginm 28. jamúair að Hótel Sögu,
vair flieitað til nefndarmanma
menmtamálamefndar neðri-deild-
ar Alþámgiis um að tveiir þeir-ra
tækju a@ sér firamsögu á um-
ræddum fiundi
Eini nefndarmaðurinn, sem er
andvígur firumvarpónu tjáði sig
strax fúsan til fraimsögu. Hinir
sex dkoruð'ust eindregið undan.
í tileifni atf því lýsir stjórn SFHÍ
yfir undirun sinni og óánægju og
harmar að háttvirtum neflndar-
mönmum skuli veitast erfiiöaira að
mæla fyrir málum á affimennium
borg.arafun.dium, en í sölum Al-
(þimigis. Jaflmfiriaimit vítir stjórm
S.F.H.Í. þá aðillia-, sem með hátta-
lagi síruu röskuðu firiðhelgi Al-
þinigis og tnufluðu stanfisemi þess.
— Námskeið
Framhald af hls. 10
kenna, jafnvel þótt á iðnskóla-
stilgi væri, annars staðar en á
helztu þéttbýlissvæðunum og þá
einkum í nágrenni Reykjavíkur.
Verkefini fiskiðlnskóiia gætu
verið a.m.k. tvíþætt. f fyrsta lagi
kerfisbundin kewnsla í matvæla
fræði með sérstöku tilliti til
fiisks, og gætu hún staðið í 1 til 2
ár og lyki með prófL Yrði þar
aðallega miðað við þarfir ungs
fólks, sem er að búa sig undir
störf í fiskiðnaðinum og ekki hef
ir endilega mikla neynslu í fisk-
iðnaði. í annan stað námskeið
sérsökum greinum svipuð þeim,
sem Rannsóknastofnunin er byrj
uð á, en miðuð við starfsmenn.
sem fyrir eru í iðnaðinum eða
ungt fólk, sem lokið hefði hinu
kerfisbundna námi.
Fleira þarf að athiuga
þessu sambamdi. Hvaða réttindi
fá þeir, sem útskrifast úr fisk
iðnskóla? Það þarf að liggja
fyrfr áðuir em skólinn tekur til
starfa.
Han db r agðiake n-nslu er hægt
að veita víðast hvar í stærri ver
stöðvum, en matvælaiðnflræði
verður vairla kennd annars stað
air en hér í Reykjavík eða ná-
grenni herunar, Kennslukrafta er
varla annars staðar að fá. Enm
firemur þairf slík kennslustofnun
að hafa náið samstarf við Ramm
sóknastofnun fiskiðnaðairins og
aðra sérhæfa aðila, sem þair eru
Eins og fram hefir komið að
undanfömu eru fyrirhugaðar
miklair breytingair á fræðslukerfi
lamdsins og áherzla lögð á, að
sumiir þættffi- þess þurfi að fá að
þróast. Þetta á einnig við um
fiskiðnkennsluna. Hún þarf tví-
mælalaust að fá að þróast, ef
hún á að samsvara þörfum fisk
iðnaðarins, sagði dr. Þórður Þor
bjarnairson að lokum.
Samtök fyrir
flughrætt fólk
— Bréf til Braga
Framhald af bls. 13
málum, og það litlia, sem gert
hafi verið, vart orðið til góðs.
Okkur, sem höfum verið að
basla í þessum málum undan-
faima tvo áratugi eða svo, finnst
hins vegar heldur hafa miðað í
áttina og það jafnvel svo, að
framfairir hafi sízt orðið meiri á
öðmm sviðum þjóðlífsins. Ég
mriinmdisrt þess, að þegair ég hóf
kennslu árið 1951 við ágætan
skóla á Vesturlandi, var gömul
og lasin ritvél að kalla eina
tækið, sem skólinn átti. Jafin-
bráðnauðsynlegt tæki og fjölrit-
airi var ekki til. Við notuðumst
við blikkkassa, sem einn kenn-
arimn, snjgll maður og lagtækur,
sauð einhvers konar hlaup í. Til
þess að þvo blekið af þessu
hlaupi 'þurftum við að hemdast
niður tvo stiga. Þar voru vask-
amir. Þó vair þessi prýðilegi
skóli betur búinn tækjum en
flestir, ef ékki alfliir mágramna-
sköiariniiir. Ég vona, að þuirfi
ekki að upplýsa þig um það, að
nú eiga skólar á Miðvesturlandi
flestir hverjir kennslutæki, sem
kosta hundruð þúsunda, ef ekki
milljónir.
Við vitum báðir, doktor Bragi,
að landbúnaður okkar og
sj á vairútvegur, að iðnaðinum
ógleymdum, tók geysilegum
stakkaskiptum við vélvæðing-
una. Hvað þá um skólana? Ger-
ir þú þér ekki ljóst, að skóli
vel búinn tækjum er í rauninni
allt önmur stofnun en tækja-
laust skólalhús? Þó að ekki kæmi
amnað tifl em kenmslutækiin,
væru skólarniir allmiklu betur
startfi síniu vaxmir rnú en fyrir
hálfum öðnutm áriatuig.
Þú veizt ef til vill líka, að
aldrei hafa jafnmörg vegleg og
hentug skólahús risið og á und
anförnum tveim áratugum? Þeg
ar þú gekkst í skóla í Hólmin
um, góðan skóla með ágætum
kennurum, bjuggu flest skóla-
börn í sveitunum umhverfis þig,
á MiSvesturlandi, við far'
kenmslufyrirkomulagið. Nú
njóta sveitabörm þessara héraða
góðrar kenmslu við fullkomnar
aðstæður 1 nýjum, fallegum
skólahúsum, sem mörg hver eiga
sjálfsagt eftir að verða andleg
höfuðból sveitanna. Og í sjálf-
um Hólminum, hinu marglofaða
menningarbóli Vestlendinga,
starfar mú ágætuir gagnlfiræða-
skóli með prýðilegri heimavist
fyrir nágraninabyggðirnar.
Kamniski er óþarfi af mér að
vena að segja þér þetta í frétt
um, doktor Bragi? Þú veizt ef
til vill þetta allt? Og þú veizt
sjálfsagt, að öðlingurinn og
menningarmaðurinn, hann fóstri
þinn, átti sinn myndarlega þátt
í því, hve fræðsluimálum Snæfell
inga hefur verið þokað fram á
við, í nétta átt að mfeuu viti, síð
an þú hljópst um stræti þair
vestra. En vitir þú þetta, þá
undrar mig stórlega, hvernig þú
skrifar. Þú tekur þér stöðu „í
amdákotafltolklkinium miðjum"
meðal þess fólks, sem minnst
vedt og af mimnistri sanwgkmi rilt-
ar um það, sem gert befur ver-
ið. Sem betur fer, hatfa ýmsir
kvatt sér hljóðs um þessi mál,
sem einhverja hugmynd hafa
um, hvað gerzt hefur og gert er
Og í þann hóp hugði ég, að þú
mundir skipa þér. Því var
þó ekki að heilsa. Þú, hámennt
aður maðurinn, reyndist jafnvel
ofstopafyllri í garð fræðslukerf-
isins íslenzba en hinir fávísustu
alffim. Eða er það kannski mis-
í BLAÐINU Berlinske Aften-
avis var fyrir skömmu sagt frá
nýstofnuöum samtökum fólks,
sem þjáist af flughræðslu. Sam-
tök þessi bera nafnið „Fljúgið
án ótta“ og tilgangur samtak-
anna er að hjálpa félögum þess
að losna við flughræðslu. Þó að
stutt sé síðan samtökin voru
stofnuð, hefur fjöldi manns sótt
um inngöngu, og sálfræðingur
hefur tekið að sér formanns-
embættið.
Á fumdium verður hiver eim-
istaklimgux að ræðia opiinidkátt um
vamdaimái sín og diraga ekkert
umdain. Áætlað eir að samtökim
hiafldi fumdi í febrúair í fltuigvél,
sem stenduir á flugvelli og Síðair
á að halda fumd í fkugvéi á flkugi.
Haft er eftir farmammi sam-
taikainina, að fluighræðsla sé yfir-
'lieitt dklki afflleiðinig loftihiræðslu,
heilduir afleiðiwg þeinrair stað-
reyndar, að vera alveg hjálpar-
lauis ef flugmaiðuirimn og flug-
vél’in bregðaist. — Formaðfeirinm
seigir að talkmarik þeirra sé fyrst
og fremst það að losa félagsmemn
við óttamn og komua þeim í
Skilmimg uim að það eru fleiri
en þeir eimir, sem eiga við þetta
vamdamál að etja.
minni, að þú hafir hafit í hótun-
um um, að menmtamálaráðhenra
yrði vikið buirt með valdi, ef
hann léti ekki fúslega af störf-
um? Þú hézt á foreldra og kenn
ana þér tifl fuilltinigis, etf ég mam
rétt. En sem íslenzkt foreldri og
kennari jafnframt leyfi ég mér
að skýra þér frá því, að okkur
finnst engin ástæða til slíkra að-
gerða. Okkur finnst fráleitt, —
að ég voga mér varla að segja
heimskulegt við jafn lærðan
mann, — að ætla að Gylfi Þ.
Gíslason sé stórhættulegur
menntafjandmaður. Meira að
segja leyfum við okkur að trúa
því, að fjármálaráðharrann sé
ekkert fjandsamlegri íslenzkri
æsku og hagsmunum hennar
en til dæmis ég eða jafnvel
doktor Bragi Jósepsson sjálfur.
Þú ert, doktor Bragi, manna"
duglegastur við ritmennsku um
íslenzkt menmtakerfi. Meðan ég
hef í stopulum tómstundum.
dundað mér við að skrifa þér
þetta bréfkom að gamni mínu,
hefur birzt eftir þig í blöðum
grein efltir grein. Mér virðist
ekki fara milli mála að þú hafiir
fullan hug á að vinna íslenzkum
menntamálum gagn. Því fagna
ég. En hitt á ég erfiðara með
að skilja, hvers vegnia þú lobar,
að því er virðist, augumum fyirir
því, sem vel er unnið eða að
minnsta kosti reynt að vinna
vel. Þú gerir lítið úr íslenzkum
skólarannsóknum, segir þær
kák eitt, sviðsett af menntamála
ráðherra. Ef þar er einungis um
sviðsetningu að ræða, þá er ráð-
henra sá sem þú segir leikstjór-
anm, búinm fjölþættari hæfileik-
um en okkur hefur nokkru sinni
órað fyrir. Leikurinn er nefni-
lega farinn að hafa áhrif, meiira
að segja veruleg áhrif, á ís-
lenzka skóla.
Líklega er þetta bréf mitt orð-.
ið alltof langt. Bezt gæti ég trú
að, að þú værir fyrir löngu sofn
aður, eða að minnsta kosti hætt-
ur að lesa. En áður en ég kveð
þig, finnst mér ég mega til með
að plaga þig með örfáum spum-
ingum. Mér virðist á skrifum
flestra þeirra, sem óvægilegast
gagntrýna íslenzkt menntakerfi,
að þeir hafi fullkomið skóla-
kerfi í bakhendinni. Þeir gera
sér ljóst, eins og ég og, að ég
hygg, flestir kennarar og for-
sjáTimiemn mienwtaimáia hérlemd-
is, að íslenzka skólakerfið er
síður en svo fullkomið. Þair er
fjölmargt sem stendur til bóta.
Nú er til dæmis unnið að end-
urskoðun fræðslulaganna fná
1946, sem em frjálsleg ramma-
löggjöf, er geriir skólamönnum
kleift að vinna að jákvæðum
endurbótum, eins og ég vona að
þú hafir séð á framanskráðum
línum. Endurskoðunin er gerð
að tilhlutain menntamálaráð-
herra, og við skulum vona, að
það verði sjónarspil, sem á eftir
að hafa áhrif, ef þú vilt endi-
lega flokka verk þess ágæta ráð
herra undir leikhúsmál. Hina
vegar þykjumst við vita, að þau
fræðslulög verða hvorki al-
gild né fuffikomin fremur en
önnur mannanma verk. Og þá
kem ég að spurningunum: Hvar
í heimdruuim er til fu'l'tkomdð
menmtakerfi? Er fullkomið
skólakertfi yfiirleitt hugsanlegt
fyrirbæri í heimi skeikulla
manna? Og er slík fullkomnun
æskileg? Þarf ekki skóla- og
menntakerfi hverrar þjóðár að
vera í sífelldri sköpun og end-
urnýjun, þar sem mið eru tekin
af sögu hennar og sérleik?
Ég kveð þig svo doktor
Bragi, með beztu nýársóskum
þér og fjölskyldu þinni til
handa.
Ólafur Haukur Árnason.
Frá Sjiikrasamlagi Reykjavíkur
HEIMRIK LINNET læknir hefir sagt upp störfum sem heimilis-
læknir frá og með 1. febrúar 1970.
Þeir samlagsmenn sem hafa haft hann að heimilislækni snúi
sér til afgreiðslu samlagsins, hafi samlagsskírteini meðferðis
og velji nýjan heimilislækni.
SJÚKRASAMLAG REYKJAVlKUR.