Morgunblaðið - 03.06.1977, Blaðsíða 13

MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 3. JUNÍ 1977
Súdan og Egyptaland, höfðu vísað
ráðgjöfum þeirra harkalega á
brott. Tækifærið kom loks þegar
róttækir urðu ofan á í herfor-
ingjastjórninni í Eþíópíu. Það
kom alveg óvænt.
Enn er leiknum
ekki lokið
Fram að þessu hafði Moskva
farið með nokkurri gát á stöðum
með óskilgreinda og ótrygga bylt-
ingartilburði. Var þar ekki verið
að tengja marxiska hugmynda-
fræði við hernarðar- og fjármála-
stefnu Bandaríkjanna? Höfðu
þeir ekki barist við uppreisnar-
menn í Erytreu og skæruliðarnir
verið búnir vopnum frá
Kalatchinikov? I nokkra mánuði
virtist Deurg (herráðið) hafa litið
hýru auga til Kremlar. Lýbía, sem
var að skipta um nafn í þriðja
skipti, hét nú Jamahiria (Hið
sósíalístiska alþýðulýðveldi
Araba í Lýbíu) hafði verið færi-
bandið og annað vopnum úr sinu
mikla vopnabúri.
þungavopnum. Vesturlönd höfðu
misst bandamann.
Á að nefna fleiri dæmi?
Uganda, þar sem stjórn Carters
varð fyrir fyrsta áfallinu? Vestur-
Afriku, þar sem sovésk áhrif
verða meira og meira áberandi?
Benin (gamla Dahomey) þar sem
Frakkar eru sakaðir um að standa
fyrir följóðlegu samsæri til að
velta alþýðulýðveldinu? Landa-
mæri Marocco, þar sem hermenn
Polisarios nota eldflaugina Sam 7.
Alltaf ein fimmtán lönd í Afríku
eru um þessar mundir um það bil
að færast yfir á áhrifasvæði
Sovétrikjanna. A árinu 1950 var
ekkert stjórnmálasamband frá
Mosvku til landa sunnan Mið-
jarðarhafs.. .Síðan hefur mikið
vatn runnið til sjávar!
Samt sem áður er leiknum ekki
lokið. Bandaríkjamenn, sem
aldrei hafa haft neina raunveru-
Iega Afríkustefnu í stjórnmálum,
virðast nú taka alvarlega nýjustu
atburði á því meginlandi. Án þess
að ætla að borga fyrir með nýrri
Hinn 3. febrúar losaði Mengistu
ííailé Mariam liðsforingi sig við
Referi Bante hershöfðingja, og
tók um leið upp samband við
sósíalista. Þetta kom Washington
á óvart og Bandaríkjamenn drógu
til baka 6 milljarða dollara hern-
aðarlán til Addis- Ababa. í sið-
ustu viku heilsaði Castro hátíð-
lega uppreisnarmönnum í
Eþíópíu og lofaði þeim aðstoð og
stöðvun Detente-stefnunnar,
drífa þeir sig nú í ð koma upp
varnarveggjum, hvar sem eldur
kviknar. Með því að leggja fram
dollara. Eitt dæmi í tölum: A
árinu 1974 lögðu Sovétríkin 850
milljónir dollara til þróunarverk-
efnq i þriðja heiminum ( innan
við fimmti hlutinn fór til Afríku-
ríkja), sem voru 8,5% af framlagi
Bandaríkjamanna á sama tíma.
0 I tíu ár hafa Sovétmenn markvisst búið sig undir innrásina f Afriku
og gripið öll tækifæri til að fylla i skörðin, þar sem Vesturlönd draga
sig í hlé. Þetta kort sýnir áhrifasvæði þeirra með skástrikum, dekkst
þar sem þau eru mest, Ijósust þar sem þau eru minnst.
Áhrif Sovét
ríkjanna í
Afríku
U.R.S.S
Sovézk
áhrif
Sterk
mefial
F«f8 Pndgornya
"* F*r8 Fidali Caitroa
Á Stödvar og aBaiaBa Rúaaa
Innráain I Zaira frá Angola
Diégo Suare/
350 millj tonn
laf ollu fara þarna um til
Bandarlkjanna og
Evrópu
Halldór Blöndal:
„Meðvitaður um
þjóðfélagslögmálin”
Það er til margs konar umræða.
Sumir segja skoðun sína blátt
áfram, telja fram rök fyrir máli
sinu og reyna að fá aðra á sitt
band i krafti þeirra. Það er upp-
lýsandi og hvetur til frjálsra skoð-
anaskipta. Það er í anda þess lýð-
ræðis, þjóðfrelsis, sem okkur hef-
ur verið innrætt og við viljum
ekki glata.
Líka eru þeir, sem freistast til
að fegra málstað sinn með þvi að
halda á loft menntun sinni eða
bera fyrir sig félagssamtök. Eng-
inn spyr, hversu margir hafi verið
á fundi né hvort vitað sé, að skoð-
anir séu skiptar meðal félags-
manna almennt, enda félagið
stofnað og til af gjörólikum og
óviðkomandi ástæðum. Ályktun-
argleði af þessu tagi er kannski
bezti húmor íslendinga í dag.
Ný stafsetning hefur riðið yfir
þjóðina, svo að mönnum fallast
hendur, hvenær sem samsett orð,
sem hefst á mannsnafni eða ör-
nefni, kemur fyrir í texta.
Hólsfjallabúi og Hólsfjallafé
skal hvort tveggja vera með litl-
um staf, en Hólsfjallahangiket
með stórum, væntanlega vegna
þess að það bragðast betur en
venjulegt hangikjöt, þótt það sé
ekki beinlínis tekið fram. Ekki
liggur fyrir, hvort af þvi megi
' draga þá ályktun, að Mývatnsreið
og Vopnafjarðarhákarl skuli
sömuleiðis skrifast með stórum
staf, en hvort tveggja er lands-
kunn gæðavara. Jafnvel getur
maður látið sér detta i hug, að
Norðurlandssíld skuli ýmist skrif-
S ast með litlum eða stórum staf,
eftir því hvort hún syndir í sjón-
um eða hefur verið söltuð ofan í
tunnur.
Oddaverjar eru með litlum staf.
Sturlungar með stórum; Reykja-
hliðarætt með litlum, Gottskálks-
ætt með stórum.
Hinar nýju reglur eru til ein-
földunar að lærðustu manna yfir-
sýn, ef marka má ályktun félags
háskólalærðra manna i íslenzku,
undirskriftir íslenzkukennara í
menntaskólum og yfirlýsingu
tveggja sérvitringa í blöðunum.
Frumvarp að skattalögum var
lagt fyrir Alþingi. Ríkisútvarpið
hafði fréttaauka um afleiðingar
þess m.a. fyrir atvinnureksturinn
og kvaddi til sálfræðiprófessor
við Háskólann! Ég varð litlu nær,
— nema bara hissa.
Skólafrömuöur kvaddi sér
hljóðs í deginum og vegirium.
Heldur andaði köldu til þeirra,
sem fyrir atvinnurekstri standa á
eigin ábyrgð, og var svo að heyra
sem peningasóunin væri öll
þeirra; auðgert væri að hækka
lægstu launin, ef slíkir fyrirfynd-
ust ekki hér á landi. Á hinn bóg-
inn bráðlá á stórauknu fjármagni
til skólamála og ekki orð um, að
þar færi neitt til spillis. Sennilega
yrði litið um gagnkvæman skiln-
ing og furðu ólík sjónarmið uppi,
ef þeir ræddust við skólafrömuð-
urifin og útvegsmenn hér út með
Eyjafirði með sín veðurbitnu and-
lit og vinnulúnar hendur. Ætla
ég, að hinir síðarnefndu hafi
gengið í harðari skóla og ekki
siður lagt með sér i þjóðarbúið,
þótt sumir hafi þeir ekki nema
,,pungapróf“.
Frá Austurlandi berast þær
fregnir, að börn á fermingaraldri
hafi með sjálfstæðri gagnaöflun
komizt að þeirri niðurstöðu, að
orkufrekur iðnaður væri hættu-
legur islenzkri náttúru.
Ungur maður sýnir nú skilerí í
Gallerí SÚM og er yfirlýst stefna
hans að beita þeim sem pólitísku
vopni, segir i Þjóðviljanum, enda
er pilturinn „meðvitaður um
þjóðfélagslögmálin" segir þar.
Þetta er eins konar frasi, sem viss
tegund af menntasnobbum. —
hvítflibbakommar —, notar.
Nokkrir menn hittast og sam-
þykkja með handauppréttingú
hvaðeina og ekki spillir, ef það er
óskiljanlegt. Dæmi um það er, að
skrif Morgunblaðsins um að póli-
tisk skoðun kennara komi nem-
endum ekki við, hljóti ,,að skoðast
sem tilraun til að standa vörð um
þá einhliða innrætingu sem allt of
lengi hefur einkennt kennslu i
islenzkum skólum".
Er þetta ekki dönskusletta „eiri-
hliða innræting"? Ég er a.m.k.
ekki alinn upp við það, aö innræt-
ing sé einhliða, tvíhliða o.s.frv.
Fróðlegt væri að heyra, hvað
Helgi J. Halldórsson hefur um
þetta að segja.
Káinn hitti oft naglann á höfuð-
ið. Ætli það hafi verið að tilefnis-
lausu sem honum flaug i hug
Hringhend hlunkhenda:
Þaðsí‘m én meina. sérðu, sk«! —
vera ekki að neinu ruKli;
hara að reyna drepa Ivo
steina nieð einum fuf>li.
Ilalldór Blöndal.