Morgunblaðið - 29.06.1980, Qupperneq 20

MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 29. JÚNÍ 1980
52
Umsjón: SIGRUN
DAVÍÐSDÓTTIR
I>að er óneitanlega
skemmtilegt að breyta matar-
æði sínu svolítið eftir árstíðum.
Einhvern veginn er þá eðli-
legt, að sumarmáltíðir séu
léttar og séu að miklu leyti
grænmeti og ávextir. Þetta er
nokkuð i heiðri haft i þeirri
máltið, sem er stungið upp á
hér i dag. Og eins og alltaf er
auðvitað ekkert skilyrði, að
þessir þrír réttir hangi sam-
an, heldur notið þið þá
þegar ykkur hentar.
Eg las i blaði um daginn.
að nú væri sumarverð á tómöt-
um og agúrkum, þ.e.a.s. tölu-
verður afsláttur. bað er því
sjálfsagt að nota sér það
ærlega og borða nú sem mest
og bezt af þessu ágæta græn-
meti. Ég hef oft áður minnzt á
gúrkur og ágæti þeirra, t.d.
í salöt, í súpur. og svo bakaðar
og fylltar. líkt og t.d. paprikur
og annað grænmeti. Tómatar
eru mjög mikið notaðir i alls
kyns rétti viða um lönd, ekki
sízt við Miðjarðarhafið og i
Suður-Ameríku. enda auðvelt
að rækta þá þar. Og ekki má
gleyma því að tómararnir eru
komnir til okkar yfir hafið frá
Ameriku eins og fleira gott
grænmeti. Ég sting upp á
tómatpæa í forrétt.
Sem aðalrétt sting ég upp
á góðum og glænýjum fiski
með góðu kryddsmjöri og svo
súrmjólk með ávöxtum í eftir-
rétt. En nú nánar um hvern
rétt fyrir sig.
Góða Skemmtun!
Tómatpæi
Þessi pæi er ættaður frá
hinu sólríka Suður-Frakklandi
og nefnist „pissaladiere" á þeim
stað. Þetta er eiginlega nokk-
urs konar pizza, því þetta eru
tómatar, laukur, ansjósur og
ólívur á brauð- eða deigbotni.
Þið getið notað hvort sem þið
viljið gerdeig eða venjulegt
pæadeig. Smjördeig kemur
einnig vel til greina. Eins og
alltaf þegar um vel þekkta
rétti er að ræða, er rétt að
taka fram að útgáfurnar eru
margar og misjafnar, en hér
kemur sú sem ég held mest upp
á. Skyndiútgáfu er hægt að
búa til með því að nota létt-
ristað brauð, annað hvort sneið-
ar eða t.d. holað snittubrauð.
Gott og fljótlegt.
Athugið að kaupa góðar
ansjósur. Þær eiga að vera
niðursoðnar í dós, og ættaðar
sunnan að, en ekki danskur
kryddfiskur sem er seldur í
glerkrukkum undir svipuðu
nafni. Sá fiskur er ágætur, en er
bara ekki það sama og suðræn-
ar ansjósur. Athugið að þær
suðrænu eru brimsaltar og
bragðmiklar, og því þarf ekki
mikið af þeim í mat. Þær eru
oft undnar upp með kapers
sem þið notið með. En þær gefa
býsna gott bragð og eru notaðar
eins og krydd, þ.e. til að
bragðbæta, en ekki til að gefa
aðalbragðið. Ef þið eigið an-
sjósur afgangs, er auðvelt að
geyma þær. Þið setjið þær þá í
lítið ílát og hellið olíu yfir,
svo þær séu í kafi. Þannig
geymast þær vel í kæliskáp, því
olían sér fyrir því. Notið síðan
olíuna í mat, þegar ansjós-
urnar eru búnar.
Ólífur eru til bæði grænar
og svartar. Þetta eru berin af
samnefndu tré, sem í biblíunni
SUMAR-
MÁLTIÐ
kallast smjörviður, sennilega
vegna þess, að olían er notuð
á heimaslóðum sinum líkt og
við notum smjör. Grænu berin
eru óþroskuð, en þau verða
svört, þegar þau ná fullum
þroska. Berin eru lögð í salt-
pækil, því þau eru býsna römm
annars. Hér fást þau í salt-
pækli. Þau eru býsna sölt, svo
mér finnst betra að skola
mestu seltuna af undir rennandi
vatni og þerra þau síðan. Ef
þið viljið búa ykkur til hnoss-
gæti úr ólífum, skolið þá selt-
una af, þerrið þær og setjið í
þurra, hreina krukku. Síðan
hellið þið olíu yfir berin, og
það á auðvitað helzt að vera
ólífuolía. Einnig getið þið lagt
þar í 1 kvist af góðri kyddjurt,
t.d. timjan, eða svolítið af
þurrkuðum jurtum, og e.t.v.
hvítlauksrif með. Eftir 1—2 vik-
ur er þetta orðið mikið hnoss-
gæti, sem er gott að bera
fram sem hluta af forrétti, eða
við önnur góð tækifæri. Olían er
svo notuð í mat, þegar ólífurn-
ar eru búnar. En við vorum
að hugsa um tómatpæa ...
Botn:
4 dl hveiti, gjarnan blanda
af fínu hveiti og heilhveiti.
100 gr kalt smjör.
Ofurlítið af köldu vatni.
1. Hellið hveitinu á borð.
Saxið smjörið saman við og
nuddið því síðan enn betur
saman við með fingrunum.
Þegar smjörið og hveitið er
orðið sæmilega vel samlagað,
bætið þá örlitlu af vatni saman
við, svo að úr þessu verði
samloðandi deig, sem á þó
alls ekki að vera klístrugt. Það
má gjarnan hvílast á meðan þið
búið til fyllinguna.
Fylling:
Ólífuolía, eða önnur olía.
2 góðir laukar.
6—8 góðir tómatar, vel
þroskaðir.
Örlítið af timjan, nýju eða
þurrkuðu.
% dós ansjósur.
10 ólífur, steinlausar, en
gjarnan fylltar.
2. Setjið ofninn á 200°.
3. Hitið svolítið af ólífuolíu á
pönnu eða í potti. Sneiðið
laukinn í þunnar sneiðar og látið
hann malla í olíunni í ca. 10
mín., þar til hann er mjúkur
og gullinn, en alls ekki brúnn
og brenndur.
4. Sneiðið tómatana. Ef an-
sjósurnar eru undnar upp,
vindið þá ofan af þeim og skerið
hvert flak í tvennt að endi-
löngu, þannig að úr verði
þunnar ræmur. Skerið ólífurn-
ar í tvennt að endilöngu.
5. Fletjið deigið út og setjið
það innan í smurt form, eða
þrýstið því út með fingrunum.
Yfirborðið þarf ekki að vera
eggslétt. Bezt er að nota form
með lausum botni, svo þið náið
pæanum auðveldlega úr. Látið
deigið ná um 3—4 cm. upp á
barmana. Bakið pæaskelina í
ca. 15. mín., eða þar til hún er
orðin ljósgullin á litinn.
6. Setjið olíusoðinn laukinn á
botninn, raðið tómatsneiðun-
um þar ofan á, síðan ansjósu-
ræmunum í tígulmunstur og
svo ólífunum þar á. Stráið
kryddinu á og bakið nú pæann
í 20 mín., eða þar um bil, þangað
til tómatsneiðarnar eru bakað-
ar. Þar með er ilmandi pæinn
tilbúinn á borðið.
í stað þess að bera pæann
fram sem forrétt er hann
prýðilegur aðalréttur handa
tveimur til þremur, eða sem
miðnætursnarl handa nætur-
hröfnum. Þá er hægt að vera
búinn að setja deigið í formið og
í kæliskáp, olíusjóða laukinn,
skera ólífurnar og ansjósurn-
ar og taka tómatana til. Ég
mæli ekki með að þeir séu
sneiddir fyrirfram, því þá mis-
sa þeir svo mikið af safanum.
Ofnbakaður
fiskur
með fennelsmjöri
Góðan fisk þarf ekki að
matreiða á flókinn og íburð-
armikinn hátt, til þess að hann
njóti sín. Þvert á móti er
einfaldleikinn farsælastur
fyrir fiskbragðið. Allur góður
fiskur hentar vel. Ég nefni þó
sérstaklega lax núna. Ég set
fiskinn, ca. 1 kg handa fjór-
um, á smurt fat í ofn og baka
hann þar. Tíminn fer eftir þykkt
fisksins, tegund og ofnhitan-
um. Gætið þess bara að baka
hann ekki of lengi, því þá
þornar hann og það er sorglegt
að sjá glænýjan fisk fara inn í
ofn og koma þurran eins og
pappa út aftur. Fylgist því vel
með honum. Með fiskinum sting
ég upp á góðu kryddsmjöri og
góðu brauði. Annað þarf ekki,
og þetta verður eftirminnileg
máltíð...
Kryddsmjör:
100 gr smjör.
2 msk. sítrónusafi.
1 msk. fínsaxaður gras-
laukur.
1 msk. fínsöxuð steinselja.
1 msk. steytt fennelfræ.
Nýmalaður pipar.
1. Bræðið smjörið í potti og
bætið öllu hinu út í. Látið þetta
malla í 10 mín. á hægum hita,
því smjörið á alls ekki að
brúnast.
Magnið af kryddinu er að-
eins gefið upp til að þið fáið
smá hugmynd um skammtana.
Síðan bragðið þið á og þreifið
ykkur áfram.
I staðinn fyrir fennelfræ
getið þið einnig notað anísfræ,
en þá e.t.v. aðeins 1 tsk. Af
báðum þessum fræum er svol-
ítið lakkrísbragð sem fer
sérkennilega vel við fiskinn.
Súrmjólk
með góð gæti
(Handa fjórum)
Mér finnst súrmjólk ein-
stakur matur, og get vel hugs-
að mér að borða hana á hverjum
degi. Auk þess að borða hana
tóma, má blanda ýmsu í hana
og fá þannig firna góðan eftir-
rétt. Það er einmitt gert hér. Ég
er ekki hrifin af sætri súrmjólk
og kýs því ekki að sæta hana,
auk þess sem góðgætið, sem í
hana er látið, sér fyrir sætunni.
Ef þið eruð ekki sammmála,
sting ég upp á að þið sætið
hóflega og notið gjarnan hun-
ang. Það gefur einnig gott bragð
og svo er það einkar hollt.
1 1 súrmjólk.
1 egg.
(1 msk. hunang.)
1 appelsína
1 epli
% dl. rúsínur
1. Þeytið súrmjólkina ásamt
rauðunni og hunangi, ef þið
notið það, þar til hún freyðir vel.
Afhýðið ávextina, skerið þá í
bita og blandið í súrmjólkina,
ásamt rúsínunum. Stífþeytið
hvítuna og blandið henni í súr-
mjólkina. Berið þetta fram vel
kælt. Þarna hafið þið einfald-
an og frískandi eftirrétt, sem
auðvelt er að búa til úr þeim
matvælum sem alltaf, eða
oftast, eru til á hverju heim-
Viðbót
Af því ég var að tala um
ólífur og ólífuolíu áðan, er rétt
að benda á, að nú fæst í ýmsum
búðum einstaklega góð ólífu-
olía frá danska fyrirtækinu
Castus, en það fyrirtæki hef ég
áður nefnt í sambandi við góðar
vörur. Þessi olía er ósvikin,
þykk og gul, því hún er úr
svokallaðri fyrstu pressun, þ.e.
úr berjunum, sem eru aðeins
pressuð, en ekki hituð eða neitt
slíkt. Þá fæst olía eins og hún
gerist bezt og er hreinust. ’
er bragðmikil og ótrúlega |
fyrir þá sem hrifnir eru afx
ólífuolíu.
f KAUPMENN- VERSLUNARSTJÓRAR
AVEXTIR
KUHHAR
Epli rauð
Epli græn
Appelsínur
Sítrónur
Grapealdin
Vínber blá
Perur
Plómur
Ferskjur
Melónur gular
Vatnsmelónur
Ananas
Bananar
EGGERT KRISTJANSSON HF
Sundagörðum 4, sími 85300
Upplýsinga-
blað um
málmiðnað
UM ÁRAMÓTIN hóf göngu sína
upplýsingablað um málmiðnað.
sem gefið er út af Iðntæknistofn-
un íslands. Blaðið heitir Málm-
siða og flytur innlent og erlent
efni um hvaðeina, sem snertir
málmiðnað. Ætlunin er að blaðið
komi út 8—10 sinnum á ári, 8
síður i hvert sinn.
Ritstjórn blaðsins er þannig
háttað, að í henni eiga sæti menn,
er starfa í málmiðnaði, bæði við
framleiðslu og fræðslustörf, auk
starfsmanna Iðntæknistofnunar.
Auglýsingastofa Ólafs Steph-
ensen sér um uppsetningu blaðs-
ins og öflun auglýsinga. Þegar eru
komin út 3 blöð á þessu ári og hið
fjórða er í burðarliðnum.