Morgunblaðið - 20.11.1982, Síða 9

MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 20. NÓVEMBER 1982
9
LYNGHAGI
4RA HERB. — MEO BÍLSKÚR
Mjög glæsileg 120 fm íbúö á 1. hæö
meö 2 skiptanlegum stofum og 2
svefnherb. Nýstandsett íbúö. Laut
•trax.
HJARÐARHAGI
3JA HERB. — MEO BÍLSKÚR
ibúöin er öll í sérflokki hvaö gæöi snert-
ir. Eikarinnrétting í eldhúsi af vönduð-
ustu gerö. Allar innréttingar og tæki á
baöi nýjar. Nýir skápar í svefnherbergi
og milligerö í stofu. Ný teppi. Nýtt gler.
RAUÐALÆKUR
6 HERB. — NÝ ÍBÚÐ
hæö ca. 160 fm í nýju húsi. ibúöin skipt-
ist m.a. í 2 stofur, skála, 3—4 svefn-
herb. Arinn. ibúöin er alveg ný meö fal-
legum beikiinnréttingum.
KÓPAVOGUR
5 HERB. MED BÍLSKÚR
Efri hæö ca. 136 fm í þríbýlishúsi, 15
ára gömlu. Vandaöar innréttingar.
Þvottaherb. á hæöinni. Sór hlti.
AUSTURBRÚN
2JA HERB.
Falleg 2ja herb. íbúö á 10. hæö í iyftu-
húsi meö suöur svölum. Laus fljótlega.
HVASSALEITI
4RA—5 HERB. M. BÍLSKÚR
íbúöin sem er ca. 105 fm í fjölbýlishúsi.
Skiptist m.a. í stofu, boröstofu, hús-
bóndaherbergi og 2 svefnherbergi.
SELJABRAUT
4RA—5 HERB. — 2. HÆO
Sérlega glæsileg ibúö aö grunnfleti ca.
110 fm í fjölbýlsihúsi. ibúöin skiptist
m.a. í stofu, boröstofu, TV-hol og 3
svefnherb. á sér gangi. Þvottahús viö
hliö eldhúss. Mjög góöar innréttingar í
eldhúsi og baðherb. Suöur svalir.
Ákveöin sala.
HOLTSGATA
3JA HERB.
Falleg ca. 90 fm ibúö i Vesturbænum
meö stórri stofu og 2 svefnherb. Auka-
herb. i risi fylgir.
TJARNARGATA
3JA HERBERGJA
Risíbúö i 4ra hæöa steinhúsi endurnýj-
uö og i góöu standi. Laus fljótlega.
LAUGARNESHVERFI
SÉRHÆD MEÐ BÍLSKÚR
4ra herb. ca. 120 fm íbúö á efri hæö í
3-býlishúsi. Nýlegar innréttingar. Sér
hiti. Fallegur garöur.
TIMBURHÚS í
VESTURBÆNUM
Vel meö fariö hús viö Nýlendugötu sem
er hæö, ris og kjallari. Grunnflötur ca.
75 fm meö 2 íbúöum. Laus strax. Verö
1,2 millj.
ÁLFHEIMAR
3JA HERB. JARÐHÆÐ
Mjög góö ibúö á jaröhæö i þríbýlishúsf
meö stofu, eldhúsi, rúmgóöu holi, baö-
herb. og 2 svefnherb. Sór inngangur og
sér hiti. Láus 1. febrúar nk.
FJÖLDI ANNARRA
EIGNA Á SKRÁ
SÍMATÍMI í DAG
KL. 1—3
Suöurlandsbraut 18
84433 82110

V^terkurog
k/ hagkvæmur
auglýsingamiðill!
Austurstræti 7.
Símar
20424
14120
Heimasímar sölumanna:
Þór Matthíasson 43690,
Gunnar Björnsson 18163.
Opiö 13—17
Einbýlishús —
Garðabæ
Einbýlishús á tveimur hæöum,
samtals 303 fm, efri hæö fok-
held og neöri hæö tilbúin. Bíl-
skúr.
Einbýli —
Árbær
Einbýlishús á einni hæö, 153
fm, auk bílskúrs, gott hús, góö
lóð.
Einbýlishús —
Langagerði
Hús, hæö og ris, samtals 160
fm auk bílskúrs. Mikiö endur-
nýjaö.
Sérhæð —
Nýbýlavegur
Mjög góö efri sérhæð, 140 fm,
5—6 herbergi, auk bílskúrs.
Góðar innréttingar.
Sérhæö —
Hlíðar
Efri sérhæð, 118 fm, 2 svefn-
herbergi, 2 samliggjandi stofur,
bílskúr.
6 herb. — Gaukshólar
Glæsileg 6 herbergja íbúö á
tveimur hæðum. Góöar innrétt-
ingar, íbúöin er ca. 160 fm.
Bílskúr.
4ra herb. — Ásbraut
Góö 4ra herbergja íbúö á 1.
hæð. Góðar innréttingar. Bíl-
skúrsréttur.
4ra herb. — Ægisgötu
Góö 4ra herbergja íbúö á 2.
hæö. Nýjar innréttingar.
4ra herb. — Kóngsbakki
Góö 4ra herb. íbúö 110 fm á 1.
hæö. Þvottahús í íbúðinni.
3ja herb. —
Krummahólar
Góð 3ja herb. íbúö á 6. hæö í
lyftuhúsi ca. 90 fm.
3ja herb. —
Kjartansgata
Góö 3ja herbergja kjallaraíbúð,
sér inngangur, góöar innrétt-
ingar ca. 90 fm.
3ja herb. — Vitastígur
Góö íbúö á 2. hæö, nýlegar inn-
réttingar.
2ja herb. —
Krummahólar
Góö 2ja herbergja íbúö á 3.
hæö i lyftuhúsi, góöar innrótt-
ingar.
Verslunar- og
iönaðarhúsnæði
við Laugaveg, verslunar- og
iönaöarpláss, allt nýstandsett,
frystiklefar, ca. 100 fm samtals.
Keflavík
Góð 4ra herbergja ibúö í fjöl-
býlishúsi, ca. 107 fm.
Keflavík
Einbýlishús, 225 fm, 2 hæöir og
kjallari. Góö lóö, bílskúr.
Vantar
vandaöa 3ja herbergja íbúö í
Reykjavík. Sterkur kaupandi.
Vantar
hús, hæö og ris í Kleppsholti,
Vogum, Laugarneshverfi, Hlíö-
um. Til greina koma fleiri svæöi.
Vantar
góða 5 herb. íbúð í blokk innan
Elliöaáa.
Sigurður Sigfússon s. 30008.
Lögfræðingur:
Björn Baldursson.
Selfoss —
einbýlishús
til sölu 120 fm nýtt steinsteypt einbýlishús á góöum
staö á Selfossi. Frágengin lóð. Húseignin skiptist í: 3
svefnherb., stóra stofu, rúmgott eldhús, baö og
þvottahús. Uppl. í símum 99-1877, 1887 og 1265.
öoáD
Umsjónarmaöur Gísli Jónsson 172. þáttur
Um daginn var rætt um
fiskafurðir í Sjónvarpinu,
meðal annars um léleg gæði
þeirra. Þetta fær ekki staðist.
Gæði eru gæði og geta, eðli
sínu samkvæmt, ekki verið lé-
leg, vond eða ill. Hins vegar
getur varan, afurðirnar verið
lélegar. Gæði geta verið mikil
eða lítil eftir atvikum, en
aldrei vond.
í málvöndunarþættinum
Gætum tungunnar hér í blaðinu
var síðastliðinn laugardag
minnt á að réttara væri að
segja miklu betra en mikið
betra. Mig langar til að ítreka
þetta og skýra lítið eitt. Miklu
í þessu sambandi er svokallað
mismunarþágufall. Það táknar
hversu miklu munar á því sem
verið er að bera saman. Þetta
er miklu betra en hitt merkir
þá: þetta er betra en hitt, svo
að munar miklu. Þetta
mismunarþágufall er býsna al-
gengt enn og prýðir málið.
Litlu munaði, sagði músin, þeg-
ar hún mé í sjóinn. Þetta er
gamalt orðtak. Það munaði
litlu um músarmiguna í hafinu.
Hugsið ykkur hvað þetta yrði
flatneskjulegra, ef haft væri
eftir músinni: lítið munaði
o.s.frv.
Tökum fleiri dæmi. Eitthvað
er sýnu betra en annað. Hér
getum við ekki sleppt þágufall-
inu og sagt: þetta er sýnt betra
en annað. Sýnu er mismunar-
þágufall. Þetta er sýnu betra
merkir: þetta er sjónarmun
betra.
Mjög oft stendur mismunar-
þágufall með samanburðar-
þágufalli. Táknar þá saman-
burðarþágufallið þann aðila
sem borið er saman við, en
mismunarþágufallið hver
munurinn er. Dæmi: Hann er
mér miklu meiri = hann er
meiri en ég, svo að munar
miklu. Þessi útþynnta setning
sýnir hversu rismeira verður
málið og gagnorðari stíllinn, ef
við kunnum rétt að fara með
þessi ævagömlu þáguföll.
Enn má heyra menn deila
um boðhátt af sögninni að
kaupa. Hvort eigum við að
segja kauptu eða keyptu? Þetta
mál er flókið.
Aðalreglan er sú, að boð-
háttur myndist beint af nafn-
hætti og ætti þá skilyrðislaust
að vera kauptu, ef þessi sögn
lyti þeirri reglu. En sögnin að
kaupa er ekki venjuleg. Kenni-
myndir af henni eru kaupa,
keypti, keypt. Lítur því út fyrir
að þarna hafi orðið svokallað
i-hljóðvarp frá nafnhætti til þá-
tíðar, en þess eru annars engin
dæmi. Ég verð þVí að trúa og
halda fram kenningu meistara
míns, Halldórs Halldórssonar,
en hann hefur fært rök að því
að til hafi verið tvær sagnir
um þessa athöfn, önnur með
hljóðvarpi í öllum kennimynd-
um: keypti, keypt, hin án hljóð-
varps í öllum kennimyndum:
kaupa, kaupaði, kaupað. Síðan
hafi nafnhátturinn af hinni
síðarnefndu sigrað, en þátíðar-
myndirnar af hinni fyrr-
nefndu. Verður þá til sam-
runabeygingin kaupa, keypti,
keypt. Niðurstaða af þessu
verður þá sú, að báðar boð-
háttarihyndirnar séu réttar.
Hinn mjög svo algengi boð-
háttur keyptu væri rétt mynd-
aður af hinum týnda nafn-
hætti, en kauptu rétt myndað-
ur af þeim sem varðveist hef-
ur. Við skulum því ekki eyða
mikilli orku í deilur um þessar
nafnháttarmyndir. Vafalítið
sigrar boðháttarmyndin
kauptu í samræmi við hefð
málsins.
I orðum þeim, sem músinni
voru lögð í munn framar í
þessum þætti, kom fyrir orð-
myndin mé. Hún kennir okkur
að til geta verið fleiri en ein
orðmynd jafnrétthá, ef svo
mætti að orði komast. Oft er
önnur mun meira notuð en hin,
þótt sú hin sjaldgæfari teljist
ekki rangt mál fyrir þá sök. Af
sögninni að míga eru sem sagt
til tvær þátíðarmyndir góðar
og gildar, mé og meig. Hér skal
ekki skýrt hvernig slíkar tví-
myndir verða til, en sama gild-
ir um aðrar sagnir sem fara
eftir svokallaðri fyrstu hljóð-
skiptaröð,1 þær sem hafa g-
hljóð í stofni. Þeir eru síga,
stíga og hníga. Maður seig eða
sé í bjarg, einhver hneig eða
hné niður, og margir kunna
vísuna um prestinn sem í stól-
inn sté.
Líku máli gegnir um sagnir
eftir 2. hljóðskiptaröð, þær
sem hafa g-hljóð í stofni, þ.e.
sagnirnar fljúga, ljúga, sjúga,
smjúga. Þessar sagnir hafa
ýmist þátíðarmyndirnar flaug,
fló, laug, ló, saug, só eða sma-
ug, smó. Myndin með ó-inu er
sýnu sjáldgæfust af sögninni
að sjúga. Við misskiljum ekki,
þótt sagt sé fuglinn fló, um
Gunnar Lambason sagði í
Njálu, að hann 16 frá víða í
Njálsbrennulýsingu sinni, og
misskilst það ekki heldur. Þá
held ég við kunnum flest söng-
texta Jónasar Jónassonar á
Hrafnagili um Sigga sem var
úti með ærnar í haga og vissi
að lágfótta smó dældirnar.
Gaman er út frá sumum
þeim sögnum, sem nú hafa
verið letraðar, að athuga svo-
kallaðar orsakarsagnir sem af
þeim hafa myndast. Orsakar-
sagnir tákna að láta það gerast
sem felst í móðursögninni.
Þær myndast af 2. kennimynd
sagnarinnar og með i-hljóð-
varpi, þegar því verður við
komið, en gerist alls ekki ef
sögnin fer eftir 1. hljóðskipta-
röð. Af sögninni að hníga verð-
ur því til orsakarsögnin
hneigja = láta hníga, þegar við
hneigjum höfuðið, látum við
það hníga. Ef við færum okkur
yfir í 2. hljóðskiptaröð, þá
verður orsakarsögnin af fljúga
t.d. fleygja (af flaug). Fleygja
merkir að láta eitthvað fljúga.
Af smjúga kemur orsakar-
sögnin að smeygja. Ef við
smeygjum einhverju, látum
við það smjúga.
Stundum hagar svo til að or-
sakarsögnin verður eins og
móðursögnin í nafnhætti, en
sá grundvallarmunur helst, að
allar orsakarsagnir hafa veika
beygingu. Lítum á brenna. Af
henni er þátíðin brann. Síðan
myndum við af henni nýja
sögn með hljóðvarpi, og hún
verður auðvitað brenna líka,
en beygist brenna, brenndi,
brennt. Sá er einnig munurinn
á veiku sögninni og hinni, að
hin síðarnefnda stýrir falli, er
áhrifssögn, eins og allar orsak-
arsagnir. Eldurinn brann.
Sögnin er áhrifslaus, en eldur-
inn brenndi mig. Sögnin stýrir
falli.
Lítum aðeins á sögnina að
hverfa í lokin. Sterka sögnin er
hverfa, hvarf, hurfum, horfínn,
sbr. nafnorðið hvarf. Af henni
myndast orsakarsögnin hverfa,
hverfði, hverft sem fær merk-
inguna að snúa, sbr. hverfi-
steinn = steinn sem snýst,
hverfull, mér verður hverft við
og nýyrðið hverfill fyrir
túrbína. Þessu er einnig skylt
orðið hvirfill samanber hvirfil-
vind og þann líkamshluta á
okkur, sem kalla má einhvers
konar snúningspunkt. í Háva-
málum segir:
Hverf er haustgríma.
Það merkir breytileg, hverf-
lynd, umhleypingasön eru veð-
rin á haustnóttum. Þarna er
komið kvenkyn lýsingarorðs-
ins hverfur, þess sem áður var
hér látið koma fram í hvorug-
kyni: mér verður hverft við.
Þjóðrekur þaðan kvað:
Okkar lunderni hvikult og hverft
hafa kynslóðir varðveitt og erft
og við ástríðubál,
kveikt í æðum og sál,
ófá mannanna skapbrigði skerpt.
íbúð óskast til leigu
Okkur vantar 2ja til 3ja herb. íbúö strax. Til greina
kæmi aö leigja hana í 5—6 mánuði. Einnig kæmi til
greina að leigja íbúö meö húsgögnum.
Allar nánari upplýsingar á skrifstofunni.
29766
OG 12639
GRUNDARSTIG11
GUÐNISTEFANSSON SOLUSTJORI
0LAFUR GEIRSSON VIÐSKIPTAFR.
ió af
meginþorra
þjóóarinnar
daglega!
JlðripiiiiiM&foifo