Morgunblaðið - 20.11.1982, Qupperneq 26

26
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 20. NÓVEMBER 1982
Albert Guðmundsson:
Staða Sjálfetæðis-
flokksins er sterk
Vmstri fylkingin klofnar enn
„Ég veit ekki betur,“ sagði Albert
Guðmundsson (S) í umræðu um lok-
unartíma sölubúða á Alþingi, en þær
reglur, sem nú gilda um þetta efni í
Keykjavik, hafi verið samþykktar af
borgarfulltrúm vinstri meirihluta,
sem Guðrún Helgadóttir (Abl) átti
hlutdeild að. l*essi mál eru á vald-
sviði sveitarstjórna, ekki Alþingis,
og viðkomandi reglugerð byggö á
frjálsum kjarasamningum milli
samningsaðila í þessari atvinnu-
grein.
Albert brást hart við árásum á
Sjálfstæðisflokkinn, sem Vil-
mundur Gylfason (A) og Guðrún
Helgadóttir (Abl) stóðu að í þess-
ari umræðu. Sjálfstæðstæðis-
flokkurinn er sterkur og stór,
sagði Albert, samanstendur af
fólki úr öllum starfshópum þjóð-
félagsins, og stendur af sér
skammir af því tagi, sem hér hafa
Albert Guðmundsson
verið á borð bornar. Við, þing-
menn flokksins, kjósum að halda
uppi málefnalegri umræðu og höf-
um málefnalega stöðu til að mæta
andstæðingum okkar á hvaða
vettvangi sem er. í Sjálfstæðis-
flokknum býr sá vilji og sá kraftur
að hann óttast ekki atlögur af því
tagi sem fjórði þingmaður Reyk-
víkinga hefur staðið fyrir hér í
dag.
Málefni flokkanna sem slíkra
eru ekki hér á dagskrá, þó Vil-
mundur Gylfason hafi fært þá inn
í umræðuna, en staða okkar
sjálfstæðismanna gagnvart þing-
mönnum þeirrar vinstri fylkingar,
sem velkist um þjóðmálasjó, og sí-
fellt brotnar úr og klofnar, sam-
anber daglegar fréttir þar um, fer
síbatnandi, enda styrkist Sjálf-
stæðisflokkurinn að sama skapi og
vinstri fylkingin deilir sér upp.
Samstaða um Rockall-kröfur:
Tillaga Eyjólfs Konráðs
fékk góðar undirtektir
„Við fslendingar eigum mjög
þýðingarmikil réttindi suður af
landinu, þar sem er hafsbotninn á
Rockall-svæðinu .. Ég leyfi mér að
halda því fram að skv. hafréttar-
sáttmála séu réttindi okkar ótví-
ræðari en þau vóru á Jan Mayen-
svæðinu .. Kéttindagæzla íslands
er eitt af mikilvægustu utanríkis-
málum okkar ..,“ sagði Eyjólfur
Konráð Jónsson (S), er hann mælti
fyrir tillögu sinni um hafsbotns-
réttindi ísíands í suðri.
Eyjólfur minnti á þingsálykt-
anir frá í desember 1978 og maí
1980, þess efnis, að ríkisstjón var
falið að halda fram kröfum um
hafsbotnsréttindi sunnan 200
mílna efnahagslögsögu íslands
að því marki sem þjóðréttarregl-
ur frekast leyfa.
Tillaga sú, sem Eyjólfur flyt-
ur, gerir ráð fyrir þvi, að Alþingi
kjósi 5 manna nefnd, sem starfi
með ríkisstjórn að framgangi
málsins, réttindakrafna á
Rockall-svæði, þ.á m. viðræðum
við Færeyinga, Breta og íra.
• Ólafur Jóhannesson, utanrík-
isráðherra, sagði hér um mjög
stórt mál að ræða. Eftir að
samningar hafi náðst um Jan
Mayen séu tvö landgrunnssvæði,
sem íslendingar telji sig eiga
réttindatilkall til: Rockall-
svæðið og Reykjaneshryggurinn.
Hvortveggja sé rétt hjá flutn-
ingsmanni tillögunnar, að.
byggja þurfi upp réttindakröfur
okkar og halda fram viðræðum
við þær þrjár þjóðir aðrar, sem
telji til réttinda á þessu svæði,
ásamt okkur. Ég er algerlega
samála þeim anda, sem í tillög-
unni er, en hef fyrirvara á, um
viss atriði.
• Garðar Sigurðsson (Abl)
fagnaði tillögu Eyjólfs Konráðs.
„Hann hefur lengi sýnt mikinn
áhuga á þessu máli og öðrum
réttindamálum íslendinga út á
við, Jan Mayen-málinu, land-
helgismálum og fleirum, og lagt
sig mjög fram um að kynna sér
þessi málefni rækilega. Ég hef
þá einu athugasemd fram að
flytja, að tillagan hefði fengið
aukinn þunga, ef Eyjólfur hefði
tekið menn úr öðrum þingflokk-
um sem meðflutningsmenn."
• Arni Gunnarsson (A) sagði
hér á ferð mjög mikilvægt mál
„og vil ég nota þetta tækifæri til
að þakka flutningsmanni þann
dugnað og áhuga, sem hann hef-
ur sýnt, ekki bara þessu máli
heldur fleirum sem tengjast
réttindum íslendinga í hafrétt-
arlegum skilningi. Eg er þeirrar
skoðunar, eins og Eyjólfur Kon-
ráð,“ sagði Árni, „að þar þurfi
skjótlega að taka upp viðræður
við Færeyinga og aðrar viðkom-
andi þjóðir um málið, sem og
veiðar Færeyinga.“
Þjóðsöngur íslendinga:
Flutningur er aðeins
heimill í upphaflegri gerð
Gildir jafnt um ljóð og laggerð
í gær var lagt fram á Alþingi
stjórnarfrumvarp um þjóðsöng Is-
lendinga. í fyrstu grein þess er kveð-
ið á um, að þjóðsöngurinn sé „Ó
Guð vors lands“, „Ijóð eftir Matthí-
as Jochumsson og lag Sveinbjörns
Sveinbjörnssonar“. Onnur grein
segir þjóðsönginn „eign íslenzku
þjóðarinnar, og fer forsætisráðu-
neytið með umráð yfir útgáfurétti á
honum“. I*riðja grein tekur af skarið
um að þjóðsönginn skuli ekki „flytja
eða birta í annarri mynd en hinni
upphaflegu gerð höfunda hans. Á
það jafnt við um Ijóð, hljómsetníngu
og hljóðfall þjóðsöngsins.“
Frumvarpið felur og í sér bann
við notkun þjóðsöngsins í við-
skipta- eða auglýsingaskyni. Rísi
ágreiningur um rétta notkun hans
sker forsætisráðherra úr. Hann
getur og veitt undanþágu frá
ákvæðum 3. gr. „þegar sérstaklega
stendur á“. Með forsetaúrskurði
skal setja nánari ákvæði um notk-
u; l ióðsöngsins, ef þurfa þykir.
„Brot gegn ákvæðum laga þess-
sra varða sektum eða varðhaldi."
í athugasemdum segir að ekki
hafi til þessa verið í gildi laga-
ákvæði né beinar ákvarðanir
stjórnvalda um þjóðsöng íslend-
inga. Með frumvarpinu sé leitað
staðfestingar á fyrri afstöðu
stjórnvalda varðandi þjóðsönginn,
tekinn af allur vafi í máli, sem
mestur hluti þjóðarinnar sé ein-
huga um. Frumvarpið er samið að
ósk forsætisráðherra af Gunnari
G. Schram, prófessor, í samráði
við Gauk Jörundsson, prófessor.
Svipmynd frá Alþingi
Stálfjall í V-Barðastrandarsýslu:
180 milljónir tonna
af surtarbrandi
Þorvaldur Garðar Kristjánsson (S) mælti nýlega fyrir tillögu um rannsókn
á hagnýtingu surtarbrands á Vestfjörðum. Talið er, að 180 milljónir tonna af
surtarbrandi séu i Stálfjalli í Vestur-Barðastrandarsýslu.
Hér á eftir fer stuttur kafli úr
framsögu Þorvaldar Garðars:
„Þingsályktunartillagan um
rannsókn og hagnýtingu surtar-
brands á Vestfjörðum var flutt á
síðari hluta síðasta þings og náði
þá ekki afgreiðslu. Málið vakti
samt mikla athygli og hreyfing
komst á málið. I tillögunni var
gert ráð fyrir, að Orkustofnun
ynni að málinu. Þó að tillagan
væri ekki afgreidd á síðasta þingi,
beið Orkustofnun ekki boðanna.
Nú þegar vinnur Orkustofnun að
því að láta gera frumúttekt á
vinnsluhæfni og vinnsluhag-
kvæmni surtarbrands á grundvelli
þeirrar vitneskju, sem nú er fyrir
hendi um hann. Leitað hefur verið
aðstoðar aðila erlendis, sem
reynslu hafa í kolavinnslu, þ.á m. í
vinnslu brúnkola. Samið hefur
verið við National Coal Board í
London um að sú stofnun taki að
sér frumúttekt á vinnsluhag-
kvæmni surtarbrands á Vestfjörð-
um. Er þá gert ráð fyrir, að þessi
stofnun byggi á upplýsingum.
þeim, sem þegar eru fyrir hendi
hér á landi, sérfræðingar stofnun-
arinnar, ásmt íslenzkum sérfræð-
ingum, skoði þá surtarbrands-
staði, sem einna álitlegastir þykja
til vinnslu og höfð verði hliðsjón
af reynslu National Coal Board af
vinnslu brúnkola. Er gert ráð
fyrir, að National Coal Board
sendi hingað næsta sumar, líklega
í ágúst eða september, einn náma-
verkfræðing og einn námajarð-
fræðing, sem skoði, ásamt ís-
lenzkum sérfræðingum nokkra
surtarbrandsstaði á Vestfjörðum.
Þá er þess að geta, að tveir sér-
fræðingar hjá Orkustofnun vinna
nú að því að taka saman yfirlit um
það sem vitað er um surtarbrand á
Islandi. Þetta yfirlit verður senj,
National Coal Board snemma á
þessum vetri. Þar sem þess er að
vænta, að vinnsluhagkvæmni
surtarbrands sé talsvert háð því,
hve mikið er unnið af honum ár-
lega, verða National Coal Board
gefnar upp þrjár mismunandi for-
sendur um árlegt vinnslumagn.
Þær verða að sjálfsögðu að taka
mið af hugsanlegum markaði fyrir
surtarbrand hér á landi. Það er nú
unnið að því að kanna það mál
nánar. Hugsanlegir surtarbrands-
notendur eru kyndistöðvar hita-
veitna, Sementsverksmiðjan og
annar iðnaður, sem nú notar
svartolíu, svo sem fiskimjölsverk-
smiðjur og heykögglaverksmiðjur.
Til að meta hagkvæmni surt-
arbrandsvinnslu er samanburður
við svartolíu ófullnægjandi einn
sér. Samanburður við innflutt kol
verður einnig að koma til.
Samkvæmt því, sem Orkustofn-
un tjáir mér nú, er þess vænzt, að
frumúttekt á þessum málum geti
legið fyrir eftir u.þ.b. eitt ár. Þeg-
ar þessi frumúttekt liggur fyrir, er
tímabært að ákveða frekari skref í
málinu.
Það er ánægjulegt, að Orku-
stofnun skuli hafa brugðist svo
skjótt og vel við í máli þessu. Samt
sem áður er nauðsynlegt að fá til-
lögu okkar til þingsályktunar um
rannsókn og hagnýtingu surtar-
brands á Vestfjörðum samþykkta.
Þess vegna höfum við á ný lagt
tillögu þessa fram nú á þessu
þingi. Þess er að geta, að sam-
kvæmt tillögunni er gert ráð fyrir,
að ekki einungis Orkustofnun
vinni að þessum málum, heldur og
Rannsóknaráð ríkisins. Það má
segja, að verkefnaskiptingin milli
Orkustofnunar og Rannsóknaráðs
ríkisins varðandi þetta mál sé sú,
að Orkustofnun vinnur að því sem
lýtur að vinnsluþættinum, en
Rannsóknaráð ríkisins vinnur að
því er lýtur að nýtingarþættinum.
Nýtingarþátturinn er ekki síður
mikilvægur, því að hann lýtur að
því að skapa markað fyrir surt-
arbrandinn. Ber þá að hafa í huga
hagnýtingu surtarbrandsins, ekki
einungis sem eldsneytis, heldur og
að surtarbrandurinn geti orðið
hagnýttur til margs konar efna-
iðnaðar."