Morgunblaðið - 01.09.1985, Page 30

30 Bl
MOKtUlNBLAÐii), SUNNUDAG.UR L SEPTEMBEB 1985,
Minning:
Oskar J. Sandholt
Faeddur 22. aprfl 1922
Diinn 22. igúst 1985
Þegar mér var tilkynnt andlát
óskars Sandholt settist kökkur í
hálsinn og á augabragði rifjuðust
upp allar þær ánægjulegu stundir
sem ég hef átt með þeim hjónum
óskari og Dísu og börnum þeirra.
óskar þurfti eins og svo allt of
margir að stríða við hinn banvæna
sjúkdóm krabbamein en bar höf-
uðið hátt og æðraðist ekki. Hann
var stöðugt undir læknishendi en
komst hjá löngum sjúkrahúsleg-
um. Hafði hann verið síðast tæpa
viku á Landspítalanum þegar kall-
ið kom. Óskar var mjög dulur
maður og ekki allra en þeim mun
meiri vinur vina sinna.
Ég kynntist óskari og Dísu fyrir
rúmlega 30 árum er ég tók að mér
að gæta þriggja elskulegra dætra
þeirra eitt sumar og siðan margar
kvöldstundir. Það tókst með okkur
órjúfanleg vinátta sem aldrei bar
skugga á. Þau hjón eignuðust síðan
þrjá syni en börnin eru öll upp-
komin og farin að heiman nema
sá yngsti sem enn er í föðurhúsum.
öskar var fæddur í Danmörku,
nánar tiltekið á Bornholm, en
móðir hans var dönsk og fluttist
hann ungur með foreldrum sínum
til Islands. Þegar ég kynntist
óskari og Dísu bjuggu þau á Hóls-
veginum en með takmarkalausum
dugnaði tókst þeim að eignast
glæsilega hæð í Sólheimum þar
sem þau bjuggu lengst af sinn
búskap. Eftir að ég gifti mig áttum
við hjónin margar ánægjustundir
þar. Ökkur eru líka minnisstæðar
allar fermingar- og brúðkaup-
sveislur barna þeirra sem voru
með einstökum glæsibrag.
Óskar var rennismiður að mennt
og vann lengi í Landssmiðjunni en
síðustu árin starfaði hann í
Straumsvík. Þegar börn þeirra
Jóhanna Halldórs-
dóttir — Minning
Þann 30. júní sl. lést í Reykjavík
Jóhanna Halldórsdóttir Hrísateig
21.
Jóhanna fæddist 29. desember
1898 í Ásmúla í Holtum, dóttir
hjónanna Halldórs Magnússonar
bónda og síðar sjómanns á Stokks-
eyri, d. 1942, og konu hans Jónínu
S. Sigurðardóttur, d. 1938.
Jóhanna var af stórum systkina-
hópi, og sem oft vildi verða á árum
þessum, var ekki setið auðum
höndum, það einkenndi Jóhönnu
alla tíð, enda eftirsótt til allra
starfa, en saumaskap stundaði hún
mikið, og oft eftir langan vinnudag
utan heimilis.
Jóhanna var glæsileg kona og
hvar sem hún fór var eftir henni
tekið, ekki aðeins vegna yfir-
bragðsins heldur var hjartahiýja
þessarar góðu konu engu lík. Áf
innri sýn fann hún leið að kjarna
málsins, hvort sem fullorðnir,
börn, eða blessuð dýrin voru í ná-
lægð hennar.
Heimilisverk léku í höndum Jó-
hönnu á hljóðlátan og léttan hátt
enda snyrtimennska í fyrirrúmi á
því heimili.
Sonum mínum, sem nú sjá á
eftir elskulegri langömmu, þótti
gott að koma í eldhúsið til Jóu, og
það þótti fleirum, þaö tók engan
tíma að framkalla, pönnukökur,
kleinur eða hvað sem það var,
stórsteikur eða fiskréttir, þar var
matseðillinn stór, bara bera fram
óskir og þær urðu að veruleika,
hún var annáluð matreiðslukona
og sá um mörg hin stærri mötu-
neyti í gegnum árin. Jóhanna gift-
ist 3. júní 1927 Þorgrími Þorsteins-
syni sjómanni, miklum ágætis-
manni með höfðingjalund, svo vel
fór þetta saman. Þorgrimur lést
1978.
Fæddust þeim tvíburar, dreng-
urinn lést nokkurra mánaða en
dóttirin Hulda óx úr grasi í dálæti
foreldranna.
íslenska sjómannskonan hefur
löngum þurft að gegna störfum
bónda síns í landi í löngum fjar-
vistum hans, þarna brást Jóhanna
ekki frekar en í öðru sem þessi
stórbrotna kona tók sér fyrir
hendur. Það var ætíð göfgandi að
ræða við Jóhönnu um lífið og til-
veruna, hún var alltaf að gefa í
eiginlegri og óeiginlegri merkingu,
það var hennar umhyggja og ástúð
fyrir öllu, því allt átti að vera gott,
þó oft bryti á í lífsins ólgusjó, Jó-
hanna var heilsteypt og sönn.
Jóhanna hélt sitt heimili þar til
á síðasta ári, er hún flutti á Esju-
grund til Huldu dóttur sinnar og
Gunnars tengdasonar, þar dvaldi
Jóhanna í ró og næði, með alla
sína hluti, og var hún þakklát fyrir
alla þá umhyggju, sem hún fékk
hjá dóttur sinni og tengdasyni.
LEG MO Hamarshc ^STEIN AR I.F. li 81960
SAIK H >fða 4 — Sírr
LegsMnar Framleiðum allar stærðir og gerðir af legsteinum Veitum fúslega upplýsingar og ráðgjöf um gerð og val legsteina.
I S.HELGASOH HF í STEINSMHUA 1 SKÉKMJVEGI 4« SM 76677
hjóna fóru að tínast að heiman
eitt af öðru fannst þeim full rúmt
um sig á hæðinni í Sólheimum og
minnkuðu við sig og voru síðast
til heimilis í Garðarbæ.
Ég vil að síðustu biðja vini
mínum Óskari guðs blessunar. Við
hjónin og börn okkar vottum kærri
vinkonu okkar Dísu, börnum
Þarna gat Jóhanna horft út á
hafið, og veit ég að á þeim tíma
var hún sátt við að takast á við
sjúkdóm þann, er svo lagði hana
að velli. Jóhanna var trúuð kona
og sterk, og starfaði hún áratugi
í kvenfélagi Laugarnessóknar, vil
ég færa sérstaklega Margréti Hró-
bjartsdóttur, þeirri trúuðu og
bænheitu konu, þakkir fyrir henn-
ar samverustundir, og kærleik sem
hún bar fyrir Jóhönnu.
Að leiðarlokum er mér efst í
huga, þakklæti og virðing, fyrir
að hafa hitt og þekkt Jóhönnu í
næstum tvo áratugi, konu sem lifði
mestu umbreytingatíma sem yfir
land og þjóð hafa gengið.
Elskuleg öldruð kona er kvödd,
þegar náttúra landsins skartar
sínu fegursta, ástvinir munu fagna
henni á framandi strönd.
Hve ljúft og gott að sofna í sælli trú
á sigur þess er firrir lifið grandi.
Ég veit að einmitt þannig kvaddir þú
- þín þrá var eins og morgunn yfir landi.
Ogég sé best í húmi haustsins nú
hve heiðríkur og fagur var þinn andi.
(Jóhannes úr Kötlum.)
Blessuð sé minning Jóhönnu
Halldórsdóttur.
Friðrik Björgvinsson.
þeirra, tengdabörnum og barna-
börnum hjartanlega samúð.
í guðs friði.
Kagnheiður Óskarsdóttir
Þér sé Guð, þökkin tjáð,
þín miskunn staðföst er,
um himin, lögogláð
lífið streymir frá þér,
svo langt sem augað eygir,
um vísdóm þinn gjörvallt vitni ber.
(H. Jónsson frá Bólu)
Þó vitað sé um langvarandi og
alvarleg veikindi manna, og að
hverju stefnir, þá kemur andlát
samt alltaf á óvart. Svo var einnig,
þegar við fengum þær fréttir
föstudaginn 23. ágúst að vinur
okkar, óskar Sandholt, hefði látist
kvöldið áður. óskar var þá búinn
að berjast lengi og hetjulega við
þann sjúkdóm sem þó sigraði að
lokum.
Við kynntumst óskari Sandholt
fyrir þrjátíu og fimm árum, og
fengum æ síðan að njóta þess
hversu gott var að eiga hann að
góðum vini, svo og eiginkonu hans,
Þórdísi Jónsdóttur Sandholt. Á þá
vináttu bar aldrei skugga.
Eins og nærri má geta er margs
að minnast frá þessu allt of stutta
vináttutímabili, sem ekki verður
talið upp hér. Besta minningin er
hin trausta vinátta óskars, ein-
lægni hans og jákvæð afstaða til
lífsins og tilverunnar.
óskar var fæddur f Danmörku,
og kom hingað til lands þegar hann
var um tvítugt. Hann bar með sér
kátínu og gott skap, einkenni sem
við teljum okkur oft finna í frænd-
um vorum Dönum. Þessi lifsgleði
óskars smitaði hvarvetna út frá
sér, og þær voru óteljandi margar
ánægjustundirnar sem við áttum
saman, og við minnumst með sökn-
uði.
Þau óskar og Dísa voru einstak-
lega samhent hjón, og áttu alltaf
fallegt og smekklegt heimili. Þau
giftust í apríl árið 1950, og eignuð-
ust sex börn. Þau eru: Þórunn,
Gerður, Guðbjörg, Jens, Jón Guðni
og Óskar Jörgen.
óskar var mikill og áhugasamur
heimili^faðir. Hann var sífellt
vakandi yfir velferð fjölskyldu
sinnar, og ekkert var honum kær-
ara en börnin sem hann seint og
snemma var vakandi yfir. Lítil
mynd kemur upp í huga okkar, sem
Aldarminning:
Ingibjörg Björnsdóttir
og Þorgeir Jónasson
Þann 28. ágúst eru eitt hundrað
ár liðin frá fæðingu Ingibjargar
Björnsdóttur fyrrum húsfreyju að
Helgafelli. Hún fæddist á Þing-
völlum f Helgafellssveit 28. ágúst
1885, dóttir hjónanna Ingibjargar
Bjömsdóttur og Björns Steinþórs-
sonar. Ársgömul flyst hún með
foreldrum sínum til Stykkishólms,
höfðu þau fest þar kaup á húsi sem
í daglegu tali var nefnt Björnshús.
Björn var ættaður úr Haukadal
en Ingibjörg úr Eyrasveit, þaðan
lá leiðin innf Helgafellssveit. Ingi-
björg var vinnukona í Hrisum í sjö
ár. Þegar hún var í Hrfsum lenti
hún f lífsháska, var hún á leið úr
Stykkishólmi en á milli Hrfsa og
Svelgsár er áin Svelgsá, ætlaði
Ingibjörg að stökkva milli skerja
en náði ekki og féll í ána og vissi
ekkert af sér fyrr en hún raknaði
við á sandeyri neðarlega f ánni.
Þarna hefur verið skammt milli
lifs og dauða. Ingibjörg Björns-
dóttir ólst upp með foreldrum
sfnum og þegar hún hafði aldur
til gekk hún f alla vinnu sem til
féll, var það aðallega fiskvinna.Á
sumrin var hún við heyskap með
föður sfnum. Ekki var um neina
menntun að ræða f þá daga, aðeins
nokkrar vikur á vetri í barnaskóla.
Þegar Ingibjörg var í Hólmin-
um, var þar starfrækt leikfélag
sem hún tók mikinn þátt f og lék
mörg stór hlutverk.
Þorgeir Jónasson fæddist f
Hraunsfirði f Helgafellssveit 1.
apríl 1881, sonur hjónanna Ástríð-
ar Þorsteinsdóttur og Jónasar
Sigurðssonar, þau höfðu kynnst f
minnir ætíð á þetta. Eitt sinn sem
oftar komum við f heimsókn, og
þá sat Óskar f stól, með dæturnar
þrjár, ungar að aldri, i kring um
sig, og þýddi fyrir þær upp úr
dönsku teiknimyndablaði. Hann
hló hæst allra að danska húmorn-
um, og lagði sig allan fram til að
koma merkingunni til skila, svo
dæturnar mættu njóta þess sama.
Snyrtimennska var áberandi
þáttur f fari óskars. Hann lagði
sig allan fram í þvf efni, hvort sem
hann var heima, f vinnu eða bara
úti í bílskúr að dytta að því sem
bilaði.
Óskar gaf sér alltaf góðan tíma
til að sinna vinum sínum og frænd-
um, og hann hafði sterka réttlætis-
tilfinningu.
Þegar fór að draga af óskari
vegna veikinda þeirra sem að lok-
um reyndust lífinu sterkari, þá
reyndist eiginkona hans, Þórdís,
stoð hans og stytta, sem endranær.
Dísa lagði sig alla fram til að létta
undir með Óskari í veikindunum,
og hann var henni ákaflega þakk-
látur fyrir.
Óskar Sandholt lést langt fyrir
aldur fram, aðeins 63 ára að aldri.
Við kveðjum þennan góða vin með
miklum söknuði, og vottum Dísu,
börnunum og öðru skyldfólki ein-
læga samúð okkar.
Ólöf og Haukur.
Blómastofa
Friöfinns
Suðurlandsbraut 10
108 Reykjavík. Slmi 31099
Oplðöllkvöld
til kl. 22,- einnig um helgar.
Skreytingar við Öll tilefni.
Gjafavörur.
Rauðseyjum er þau voru þar f
vinnumennsku. Eftir að þau stofn-
uðu heimili flytjast þau til Stykk-
ishólms og voru þar í eitt ár, síðan
liggur leiðin upp f Helgafellssveit
og bjuggu bæði í Hraunsfirði og á
Hofstöðum. Árið 1887 flytjast þau
að Helgafelli f sömu sveit og
bjuggu þar allan sinn búskap.
Þegar Ástríður og Jónas komu að
Helgafelli var jörðin í eyði og allt
f niðurnfðslu. En Jónas var dugleg-
ur bóndi og búnaðist vel á Helga-
felli. Þar hefur sama ættin búið æ
sfðan.
Ingibjörg og Þorgeir giftust árið
1907, voru fyrst í Stykkishólmi en
vorið 1911 flytjast þau að Helga-
felli. Þá hættir Jónas búskap en
þeir bræður Þorgeir og Þorsteinn
taka við, bjuggu þeir í tvíbýli til
1922. Flyst þá Þorsteinn á aðra
jörð í sveitinni en Þorgeir kaupir
hans part.
Eins og flestir vita er Helgafell
frægur sögustaður frá Landnáms-
öld. Á þessum stað var Ingibjörg
Björnsdóttir húsfreyja í þrjátfu og
þrjú ár, elskuð og virt af öllum sem
hún átti samskipti við. Þorgeir var
léttlyndur og gamansamur enda
hrókur alls fagnaðar f góðum vina-
hóp. Þau hjón voru ákaflega sam-
hent í hvívetna.
Þeim varð sjö barna auðið, sex
eru á lífi: Ragnheiður búsett á
Helgafelli, Sigurður býr í Reykja-
vík, Bergþóra býr f Stykkishólmi,
Björn býr f Reykjavík, Snorri og
Njáll báðir búsettir í Stykkis-
hólmi. Þorgeir lést árið 1961, höfðu
þau þá búið í ástrfku hjónabandi
í 54 ár. Ingibjörg andaðist árið
1972. Þau hvfla nú hlið við hlið f
kirkjugarðinum á Helgafelli.
Blessuð sé minning þeirra.
Ragnheiður Þorgeirsdóttir