Morgunblaðið - 14.06.1987, Blaðsíða 30

HvAi/
/it£\ í
f g (%
30 B MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 14. JÚNÍ 1987
I
(
IJE> HFIMI l\VII\HyND/iNNA
Kvikmyndastjörnurnar:
Hæfileikar
eru ekki allt
Persónutöfrar skipta ekki
minna máli þegar spáð er
í stjörnuefni í Hollywood
Það er ekki létt verk að skil-
greina hugtakið kvikmyndastjarna.
Að verða kvikmyndastjarna er enn-
þá erfiðara. Fyrirfimmtíu árum var
hvort tveggja auðveldara fyrir sig.
Kviikmyndastjarna var í þá daga
leikari (karl- eða kvenkyns) sem var
á samningi hjá Warner-bræðrum,
MGM, 20th Century Fox eða Par-
amount og hreppti aðalhlutverkin
í þremur eða fjórum af dýrari
myndum kvikmyndaversins á ári,
sem kostuðu eina og hálfa milljón
dollara eða meira og var ekki hægt
að gera á minna en átta vikum.
En hvað er þá stjarna í Holly-
wood í dag? Menn eru ekki á einu
máli um það. Ef það er einhver sem
laðar fólk í bíó þá er Robert De
Niro örugglega ekki stjarna. Ef það
kvæmdastjórar og framleiðendur)
sem vinna viö kvikmyndir í Holly-
wood voru spurðir hverjir af eftirt-
öldum 17 leikurum ættu möguleika
á að verða stjörnur: Matthew
Broderick, Matt Dillon, Emilio
Estevez, Steve Guttenberg, C.
Thomas Howell, Timothy Hutton,
Rob Lowe, Madonna, Mary Eliza-
beth Mastrantonio, Andrew
McCarthy, Demi Moore, Judd Nel-
son, Sean Penn, Elisabeth Perk-
ins.Molly Ringwald, Ally Sheedy
og Charlie Sheen. Allir hafa þessir
leikarar farið með aðalhluterk í a.
m.k. einni bíómynd, flestir þeirra
berjast um sömu hlutverkin og
sumir hafa raunar leikið saman í
myndum eins og The Breakfast
Club, St. Elmo’s Fire og About
Tom Cruise í Top Gun.
er einhver sem fær borgað um
milljón dollara fyrir bíómynd þá er
krökkt af stjörnum í Hollywood.
Kim Basinger, Danny de Vito, Don
Ameche og Mickey Rourke eru
leikarar sem heimta milljón eða
meira.
„Tom Cruise getur leikið í 10
ömurlegum myndum án þess að
það skipti nokkru máli. Bette Midl-
er getur leikið í 18 misheppnuöum
myndum en samt er hún stjarna
af því hún lýsir upp tjaldið," segir
Jeffrey Katzenberg, stjórnarfor-
maður Walt Disney Pictures um
þá tvo leikara sem náðu á stjörnu-
himininn á síðasta ári.
„Stjörnur geta verið leikarar
sem taka milljón á mynd eða leikar-
ar sem tryggja góða aðsókn að
mynd eða einfaldlega leikarar sem
eru þekkt nöfn, segir framleiðand-
inn Laurence Mark hjá 20th
Century Fox. Hans eigin skilgrein-
ing á stjörnu er „einhver sem mig
langar alltaf til að sjá á tjaldinu.
Sumt fólk hefur hæfileika en manni
finnst ekkert sérstakt við það.“
„Við þekkjunrí öll stjörnu þegar
við sjáum hana," segir James L.
Brooks, höfundur og leikstjóri
Terms of Endearment. En hverjir
verða stjörnur morgundagsins?
Um tólf hátt settir menn (fram-
Last Night.
Kvikmyndafólkið var nokkuð
samdóma í ágiskunum sínum.
Spurningin var ekki um leikhæfi-
leika, aðeins hverjir gætu orðið
kvikmyndastjörnur. Næstum því
flestir sögðu að Rob Lowe væri
of sætur, Timothy Hutton væri of
inní sér og Sean Penn með full-
sterka sjálfseyðingarhvöt. Ekki
héldu sérfræöingarnir að Judd
Nelson, Emilio Estevez, C. Thom-
as Howell, Ally Sheedy eða Steve
Guttenberg byggju yfir þeim sér-
staka eiginleika sem gerir leikara
að stjörnum. Á hinn bóginn voru
Molly Ringwald, Charlie Sheen og
Madonna tekin útúr — ekki alveg
einróma — og sagt að þau ættu
eftir að verða að stjörnum.
Hér áður fyrr voru það kvik-
myndaverin sem sköpuðu stjörnur.
Fyrsta skrefið var að taka aðlað-
andi ungan leikara og láta hann
leika í eins mörgum myndum og
hægt var á eins skömmum tíma
og hægt var. Clark Gable lék í 28
myndum á milli 1931 og 1935.
Mickey Rooney lék í átta myndum
árið 1938. Þótt áhorfendur höfn-
uðu Bette Davis í fyrstu myndun-
um hennar hélt Jack Warner áfram
að ýta henni að þeim. En nú eru
engin kvikmyndaver sem passa
upp á feril leikaranna sinna; ungir
leikarar eru heppnir ef þeir ná að
leika í tveimur myndum á ári.
Nýr leikari, sem lofaði góðu, var
látinn leika á móti stóru stjörnun-
um í gamla daga. Fyrsta árið sitt
hjá Paramount lék Cary Grant í sjö
myndum m.a. á móti Mae West,
Carole Lombard og Marlene Diet-
rich. Ný leikkona var á sama hátt
látin leika á móti karlstjörnunum.
Kim Novak, sem stundum er kölluð
síðasta tllbúna stjarnan, lék á
móti Frank Sinatra, William Holden
og Tyrone Power.
Eftirleikurinn var auöveldur. í
kjölfar sjö ára samnings við kvik-
myndaverið lærðu stjörnurnar
ýmiskonar siðareglur, fengu nýtt
nafn og ný æviatriði og hlutverkin
voru eins sniðin að þeim og klæð-
skerasaumuöu fötin. Mickey
Rooney var ástsjúki menntaskóla-
neminn þar til hann varð 26 ára.
Lana Turner var heimskonan og
June Allyson var stúlkan í næsta
húsi. Ava Gardner tók við af Ritu
Hayworth og Marilyn Monroe tók
við af henni. Nú eru hlutirnir öðru-
vísi. Sjö ára samningarnir hafa
verið rifnir, kvikmyndaverin hafa
lokað deildunum sem sáu um
aðdáendabréfin og nú verða leikar-
arnir að treysta á sjálfa sig.
Þeir þurfa á heppni að halda til
að verða stjörnur í dag, heppni og
útsjónarsemi. Það þarf rétta mynd
á réttum tíma. „Geta Madonnu er
takmörkuð en ef hún finnur sér
einhverja almenna útgáfu af Desp-
erately Seeking Susan getur hún
orðið stjarna," segir einn sem þátt
tók í stjörnuvalinu. Eftir að Tom
Cruise lék sitt fyrsta hlutverk,
þrúgaðan nýliða í myndinni Taps,
hafnaði hann fjölda tilboða um að
leika þrúgaða unga menn og beið
þar til honum bauðst Risky Busi-
ness.
Menn voru sammála um að
stjarna þurfti ekki endilega að vera
hæfileikaríkur leikari. Persónutöfr-
ar ráða kannski mestu. Sérfræð-
ingarnir tala um að Timothy Hutton
og Ally Sheedy séu mjög hæfileik-
arik en það vantar töfrana svo þau
geti orðið virkilegar stjörnur. Og
persónutöfrarnir virðast ekki
ganga í erföir. Af öllum börnurn
kvikmyndastjarna — frá Patrick
Wayne og Peter Fonda til Sean
Flynn og Chad McQueen — sem
reynt hafa við kvikmyndaleik er
Jane Fonda sú eina sem náð hefur
eins miklum frama og faðir henn-
ar. Fáein, eins og Michael Dou-
glas, eru þolanleg í vissum
aðalhlutverkum.
Tom Cruise hefur persónutöfra
stjörnunnar að mati sérfræðing-
anna. Hans nýjasta mynd er
Rainman, um tvo bræður, en í
henni leikur hann á móti Dustin
Hoffman. Tökur standa yfir á
myndinni en verkefnið allt hefur
einkennst af vandræðum og leik-
stjórinn, Martin Brest, hefur sagt
skilið við myndina. Charlie Sheen
hefur líka þessa töfra og er við það
að verða stjarna en hann leikur nú
í nýjustu mynd Olivers Stone,
Wall Street, en Stone stýrði honum
einnig í síðustu og frægustu mynd
sinni, Platoon (sýnd í Háskólabíói
í þessum mánuði). Tom Cruise
varð stjarna í fyrra með Top Gun
(vill fjórar milljónir fyrir hverja
mynd héðan af) og kannski Wall
Street eigi eftir að gera Sheen að
stjörnu.
En gæfan er fallvölt í heimi kvik-
myndanna. Stjarna í dag, stjörnu-
fall á morgun. John Travolta
kannast við það. Hann var meiri
stjarna en Tom Cruise er núna
með myndunum Saturday Night
Fever og Grease. „En fólk vildi
ekki sjá hann vaxa úr grasi," segir
einn sérfræðingurinn. „Það kunni
best við hann sem diskókóng."
Stytt og endursagt úr The New
York Times.