Morgunblaðið - 05.04.1990, Síða 35

MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 5. APRIL 1990
35
Skólaskylda 6 ára bama og
einsetning skóla lögleidd
Frumvarp til grunnskólalaga:
„Valddreifing frumvarpsins meira í orði en
á borði,“ segir Birgir ísleifiir Gunnarsson
SVAVAR Gestsson, menntamálaráðherra, mælti í gær fyrir frumvarpi
til laga um grunnskóla í neðri deild Alþingis. Meðal nýmæla í frum-
varpinu er skólaskylda fyrir sex ára börn og lögleiðing einsetningar
skóla, en því marki á að ná á næstu tíu árum. Menntamálaráðherra
telur frumvarpið einkennast af valddreifíngu, en Birgir ísleifur Gumi-
arsson (S/Rv) segir valddreifínguna þar vera ineira í orði en á borði.
Menntamálaráðherra sagði, að í
frumvarpinu væru ýmis ný atriði,
en þar væri þó í meginatriðum byggt
á grunnskólalögunum frá 1974,
enda hefðu þau reynst vel. Hann
gerði grein fyrir helstu nýmælum í
lögunum og vék þar fyrst að leng-
ingu skólaskyldu. j frumvarpinu
væri gert ráð fyrir 10 ára grunn-
skóla þannig að skólaskylda næði
nú til sex ára barna. Sagði að þar
væri um jöfnunaratriði að ræða, þar
sem 90% sex ára barna væru þegar
í skólum, en það væru helst börn í
dreifbýli sem ekki ættu þess kost
að fá kennslu á þeim aldri.
Annað atriðið sem ráðherra vék
að var einsetning skóla. Sagði hann
það vera forsendu þess að hægt
væri að lengja viðverutíma barna í
Frumvörp ríkisstjórnarinnar um
stofnun umhverfismálaráðuneytis
og yfirstjórn umhverfismála hafa
verið tekin fyrir á 17 fundum í
neðri deild Alþingis. Umræður um
þau hafa staðið í tæplega 30 stund-
ir og hefur Ingi Björn Albertsson
(FH/Vl) þar af talað í átta og hálfa.
skólunum, en slíkt væri nauðsynlegt
vegna þess að þjóðfélagið byggði á
þeirri forsendu, að báðir foreldrar
ynnu úti. Samkvæmt frumvarpinu
ætti að ná þessu markmiði á tíu
árum.
Ráðherra sagði að stofna ætti
grunnskólaráð, sem yrði samstarfs-
vettvangur þeirra aðila, sem ynnu
að málefnum grunnskólans. í frum-
varpinu væru orðin setning og skip-
un alls staðar felld út og í staðinn
talað um ráðningu. Gert væri ráð
fyrir að skólastjórar önnuðust allar
ráðningar kennara og annarra
starfsmanna skólanna en fræðslu-
stjórar ráðningu stjórnenda þeirra í
umboði menntamálaráðuneytisins.
Menntamálaráðherra sagði að
lokum, að valddreifing væri eitt ein-
Frumvarp um stofnun ráðuneytisins
hefur nú verið afgreitt frá deild-
inni, en þriðja umræða um yfir-
stjórn umhverfismála er enn eftir.
Búist er við að hún fari fram á
föstudaginn, en að henni lokinni fer
málið til efri deildar.
kenni frumvarpsins. Foreldrar,
kennarar og einstakir skólastjóm-
endur væru oftar kvaddir til verka
en í gildandi lögum. Meðal annars
væru fleiri verk færð til fræðslu-
stjóra og fræðsluskrifstofa.
Meiri valddreifing í orði
en á borði
Birgir ísleifur Gunnarsson, þing-
maður Sjálfstæðisflokksins í
Reykjavík og fyrrverandi mennta-
málaráðherra, tók til máls að lokinni
ræðu menntamálaráðherra. Lagði
hann áherslu á að hér væri um mikil-
væga lagasetningu að ræða og nauð-
synlegt 'væri að Alþingi fengi góðan
tíma til að athuga frumvarpið. Um-
ræða um skólamál hefði verið mikil
á undanförnum misserum og vissu-
lega hefðu komið fram hugmyndir
um breytingar á grunnskólalögun-
um, en gagnrýni manna hefði þó
ekki síður beinst að því, að ekki
hefði tekist að koma í framkvæmd
ákvæðum núgildandi laga. Enn
fremur hefði innra starf skólanna
sætt nokkurri gagnrýni.
Þingmaðurinn sagði, að í greinar-
gerð með frumvarpi menntamála-
ráðherra væri meðal annars vitnað
til frumvarpa og þingsályktunartil-
lagna þingmanna Sjálfstæðisflokks-
ins á undanförnum þingum. Helstu
atriðin í þeim tillögum væru: Skóla-
skylda 6 ára bama, lenging daglegr-
ar skólavistar barna, almenn heimild
til forskóla fyrir 5 ára börn, ná-
kvæmari ákvæði um einkaskóla,
aukin samvinna foreldra og skóla, 9
mánaða skóli fyrir öll böm í landinu
og samfelldur skóladagur. Flest
þessi atriði væru tekin upp í fmm-
varpið nú, en sá galli væri á, að mat
á kostnaði vegna þessara breytinga
fylgdi ekki frumvarpinu. Slíkt væri
þó lagaskylda.
Hann vék . síðan að ummælum
menntamálaráðherra um valddreif-
ingu og sagði hana vera meira í
orði en á borði í frumvarpinu. Þvert
á móti gætti aukinnar miðstýringar-
og forræðistilhneigingar þar gagn-
vart sveitarfélögunum. Þegar ráð-
herra ræddi um valddreifingu væri
fyrst og fremst um að ræða til-
Umhverfísmálaráðuneyti:
Umræður í tæpa 30
tíma í neðri deild
ANNARRI umræðu um frumvarp um yfírstjórn umhverfísmála lauk
í neðri deild Alþingis í gær. Umræður um hið nýja umhverfísmála-
ráðuneyti og verkefhi þess í deildinni hafa nú tekið tæplega 30
klukkustundir. Þar af hefur Ingi Björn Albertsson talað í um það
bil átta og hálfa klukkustund.
Virðisaukaskattur af námsbók-
um falli niður 1. september
ÞRÍR þingmenn Sjálfstæðisflokksins í neðri deild Alþingis hafa
lagt fram frumvarp til laga um að virðisaukaskattur á námsbókum
falli niður þann 1. september næstkomandi. Samkvæmt núgildandi
lögum á skatturinn að falla niður hinn 16. nóvember.
Flutningsmenn frumvarpsins
eru þeir Friðrik Sophusson (S/Rv),
Birgir Isleifur Gunnarsson (S/Rv)
og Ólafur G. Einarsson (S/Rn). I
greinargerð þeirra með frumvarp-
inu kemur fram, að samkvæmt
núgildandi lögum um virðisauka-
skatt eigi sala bóka á íslenskri
tungu ekki að teljast til skatt-
skyldrar veltu frá 16. nóvember
1990. Minnt er á breytingartillög-
ur stjómarandstæðinga við af-
greiðslu stjórnarfrumvarps um
breytingu á virðisaukaskattslög-
unum fyrr í vetur, um að niðurfell-
ingin tæki gildi 1. eða 16. septem-
ber og ummæli talsmanna Sjálf-
stæðisflokks og Kvennalista um
að bókakaup skólafólks eigi sér
yfirleitt stað í byijun september
og að hætta sé á, að nemendur
dragi bókakaup sín fram yfir 15.
nóvember til að njóta niðurfelling-
arinnar.
í greinargerðinni vísa þing-
mennirnir einnig til þess, að nem-
endur í framhaldsskólum hafi að
undanförnu vakið athygli á málinu
og sent þingmönnum beiðni um
að lögunum verði breytt á þann
veg, að niðurfelling virðisauka-
skattsins taki gildi 1. september.
Birgir ísleifur Gunnarsson, al-
þingismaður.
færslu verkefna frá menntamála-
ráðuneytinu til fræðsluskrifstofa, en
þær yrðu nú í raun útibú ráðuneytis-
ins. Þannig væri einkum verið að
færa verkefni til innan ráðuneytisins
í stað þess að auka til dæmis áhrif
sveitarfélaga og foreldra.
Birgir ísleifur vék að skólaskyldu
6 ára barna í ræðu sinni og sagði
ákvæði frumvarpsins þar að lútandi
í samræmi við stefnu sjálfstæðis-
manna. Hins vegar hefði í þessu
sambandi þurft að endurskipuleggja
grunnskólanámið í tengslum við
þessa breytingu. Þar ætti að hafa
að markmiði að nýta betur þann
tíma, sem nemendur væru í grunn-
skóla og horfa þyrfti til annarra
þjóða, sem brautskráðu sínu stúd-
enta mun fyrr en íslendingar.
Hann sagði að með lögum um
verkaskipti ríkis og sveitarfélaga
væri sveitarfélögunum falið að fara
með málefni grunnskólans í ríkari
mæli en áður. I þetta frumvarp til
Svavar Gestsson, menntamála-
ráðherra.
grunnskólalaga vantaði nánari
ákvæði um samstarf við sveitarfé-
lögin og í sumum greinum þess
væru völdin tekin af þeim. Hlutverk
þeirra ætti hins vegar auðvitað að
vera miklu meira en að taka aðeins
við skipunum í gegnum grunnskóla-
lög.
Hann ræddi um það atriði í frum-
varpinu, að skólastjóra verði falið
að ráða kennara, námsráðgjafa og
skólasafnverði í samráði við skóla-
nefnd, en síðar ætti ráðuneytið að
staðfesta þá ráðningu. Sagði hann
að þarna væri gerð nokkur tilraun
til valddreifingar, en hún væri tekin
aftur, með því að áskilja, að ráðu-
neytið þyrfti að staðfesta ráðning-
una. Eðlilegra væri, að skólarnir
fengju alfarið þetta hlutverk.
Þingmaðurinn varð þegar þarna
var komið sögu að gera hlé á ræðu
sinni vegna þingflokksfunda og var
umræðunni frestað.
Stuttar þingft’éttir
■ STJÓRNSKIPUNARLÖG:
Meðal nýrra mála sem lögð hafa
verið fram á Alþingi er frumvarp
til stjómskipunarlaga frá Jóhanni
A. ' Jónssyni, varaþingmanni
Samtaka um jafnrétti og ielags-
hyggju. Þar er gert ráð fyrir að
stjórnarskrárbreytingar skuli
bornar undir þjóðaratkvæði þegar
þær hafa verið samþykktar á Al-
þingi.
Samkvæmt frumvarpi Jóhanns
skal leggja frumvörp til stjórn-
skipunarlaga undir atkvæði allra
kosningabærra manna í landinu
þegar þau hafa verið samþykkt í
báðum deildum Alþingis með
sama hætti og almenn lagafrum-
vörp. Samkvæmt 79. grein stjórn-
arskrárinnar þarf nú samþykki
tveggja þinga til að ná fram breyt-
ingum á stjórnarskránni og skulu
alþingiskosningar vera á milli
þeima.
■ SKRÁNINGARNÚMER
BIFREIÐA: Páll Pétursson
(F/Nv) hefur lagt fram frumvarp
til laga um breytingu á umferðar-
lögunum, sem hefur það í för með
sér, að bifreiðaeigendum verði
heimilt að skrá nýja bíla eða
umskrá notaða samkvæmt gamla
bílnúmerakerfinu, óski þeir þess.
í greinargerð með frumvarpinu
segir, að ailar fullyrðingar um
sparnað samfara nýju bílnúmera-
kerfi hafi verið úr lausu lofti
gripnar. Mörgum bifreiðaeigend-
um.sé eftirsjá að gamla númera-
kerfinu, enda sé það gleggra og
þjóðlegraen hin erlenda eftiröpun.
■ SKATTALÖG: Alþingis-
mennirnir Friðrik Sophusson
(S/Rv) og Ingfi Björn Albertsson
(FH/Vl) hafa lagt fram frumvgrp
til laga um breytingu á lögum um
tekju- og eignarskatt. í því felst,
að eftirlifanda maka verði heimilt
að nýta persónuafslátt látins
maka í níu mánuði eftir andlát
hans. Samkvæmt núgildandi lög-
um getur eftirlifandi maki nýtt
þennan persónuafslátt á andláts-
ári makans. Telja flutningsmenn
að misrétti felist í því fyrirkomu-
lagi, enda sé það nú háð því hve-
nær ársins andlát beri að, hve
mikinn persónuafslátt eftirlifandi
maki geti nýtt sér.
■ MÁLVERKAEIGN STOFN-
ANA: Forsætisráðherra hefur
svarað fyrirspurn frá Finni Ing-
ólfssyni (F/Rv) varðandi lista-
verkaeign opinberra stofnana. í
svarinu kemur meðal annars
fram, að listaverkaeign stofnana
á borð við Byggðastofnun, Stofnl-
ánadeild landbúnaðarins, Fram-
leiðnisjóð landbúnaðarins, Iðnl-
ánasjóð, Fiskveiðasjóð, Iðnþróun-
arsjóð og Framkvæmdasjóð er lítil
eða engin. Hins vegar eiga Seðla-
banki, Búnaðarbanki og Lands-
banki mikinn fjölda listaverka,
auk þess sem mörg verk voru í
eigu Útvegsbankans, er hann var
sameinaður íslandsbanka.
Grunnskólanemend-
ur skoða Granda hf.
UM 1.500 ellefu ára grunnskólanemendur frá 23 skólum á höfuðborg-
arsvæðinu hafa þekkst boð Granda hf. um að koma í heimsókn í
fyrirtækið á morgun. Á laugardag verður starfsemi fyrirtækisins
kynnt almenningi undir kjörorðinu Fiskur — Já takk. Að sögn forr-
áðamanna Granda hf. er tilgangurinn sá að kynna nútima fisk-
vinnslu- og útgerðarfyrirtæki fyrir borgarbúum.
Auk almennrar kynningar á
starfsemi Granda verða sýndir
helstu nytjafiskar og fjölmargar
aðrar sjaldgæfar fisktegundir.
Gestum verður boðið að ganga
gegnum Norðurgarð, sem er annað
frystihús fyrirtækisins en þar fer
aðallega fram vinnsla á þorski og
ufsa. Þar eru skrifstofur fyrirtækis-
ins einnig til húsa.
Eigendur Virkjans h.f. Ómar Einarsson og Einar Ingvaldsson, og
verslunarstjórinn Halldór Olgeirsson til hægri.
■ BÍLA VERKSTÆÐIÐ Virk-
inn h.f. hefur opnað nýja varahluta-
verslun í húsnæði fyrirtækisins við
Flatahraun 23 í Hafharfírði. í
versluninni er boðið upp á vara-
hluti í flestar tegundir bifreiða.
Bílaverkstæðið Virkinn h.f. hefur
starfað um nokkurt skeið og er þar
boðið upp á alhliða bifreiðaviðgerð-
ir fyrir allar tegundir bifreiða. í
fréttatilkynningu frá fyrirtækinu
segir að með opnun verslunarinnar
vilji fyrirtækið bæta þjónustuna við
viðskiptavini. Eigendur _ Virkjans
h.f. eru bifvélavirkjarnir Ómar Ein-
arsson og Einar Ingvaldsson og
vei-slunarstjóri er Halldór Olgeirs-
son.
(Úr fréttatilkynningu.)