Morgunblaðið - 05.07.1991, Page 20

20
kORGÚNBLAÐIÐ FÖSTUDAGÚR 5. JÚLÍ 1991
Israel:
Ottast um klofning í
V erkamannaflokki
Jerúsalem. Reuter.
YITZHAK Rabin, fyrrum varnarmálaráðherra ísraels, ætlar að bjóða
sig fram gegn Shimon Peres, formanni Verkamannaflokksins, og
er óttast að átökin milli þeirra geti valdið klofningi í flokknum.
Verkamannaflokkurinn hefur beðið ósigur fyrir Likudflokknum og
stuðningsflokkum hans í fernum kosningum frá 1977. 1 gær til-
kynnti Ora Namir, formaður atvinnu- og félagsmálanefndar ísra-
elska þingsins, að hún ætlaði einnig að bjóða sig fram til formanns
flokksins og er hún sjötti flokksfélaginn sem það gerir.
Lengi hefur verið grunnt á því
góða milli þeirra flokksbræðra,
Rabins og Peresar, og ekki síst eft-
ir að upp úr samstarfi Verkamanna-
flokksins og Likudflokksins slitnaði
í fyrra vegna ágreinings um tillögur
Bandaríkjamanna um friðarviðræð-
ur við Palestínumenn. Rabin var
sammála Likudflokknum um að
hafna þeim en Peres var á öðru
máli og fékk því ráðið, að flokkur-
inn sagði sig úr stjóm. Yitzhak
Shamir, leiðtoga Likudflokksins,
tókst þá að mynda aðra stjórn, þá
hægrisinnuðustu sem setið hefur í
ísrael.
Ora Namir er 61 árs, ekkja fyrr-
verandi borgarstjóra Tel Aviv,
Mordechai Namir. Ef hún vinnur
formannskjörið gæti hún orðið
fyrsti kvenforsætisráðherra ísraels
síðan Golda Meir gegndi því emb-
ætti á ámnum 1969 til 1974.
Stjórnmálaskýrendur telja mögu-
■ PANAMABORG - Yfirvöld í
leika hennar á sigri þó því sem
næst enga.
Samkvæmt skoðanakönnunum
fær Verkamannaflokkurinn meira
fylgi með Rabin við stjórnvölinn en
Peres en flokkurinn er þó langt að
baki Likudflokknum. Búist er við,
að uppgjörið milli þeirra Rabins og
Peresar verði á flokksþinginu í nóv-
ember en sigri Rabin er talið víst,
að margir þeirra, sem vilja semja
frið við Palestínumenn og araba,
segi sig úr flokknum.
Lestarslys í Pakistan
Reuter
Hluti pakistanskrar farþegalestar hvílir á eimreið annarrar lestar. Þær voru á ferð í andstæðar áttir á
sömu teinunum og skullu saman. Um 30 manns særðust í árekstrinum sem varð vegna samskiptatruflana.
Kohl og Gorbatsjov hittast í Kiev í dag:
Talið líklegt að Gorbatsjov biðji
Þjóðveija um fjárhagsaðstoð
Panama lokuðu á þriðjudag landa-
mærum landsins að Kólombíu til
að reyna að koma í veg fyrir að
kólerufaraldur sá sem heijað hefur
í löndum Suður-Ameríku bærist
norður á bóginn. Umferð yfir landa-
mærin verður takmörkuð við starfs-
menn heilbrigðisyfirvalda. Guill-
ermo Rolla Pimentel, heilbrigðis-
ráðherra Panama, sagði að engin
kólerutilfelli hefðu verið greind í
Panama en hins vegar hefðu um
20 tilfelli komið upp í Kólombíu,
nálægt landamærunum að Panama.
■ WASHINGTON - Viktor
Komplektov, sendiherra Sovétríkj-
anna í Bandaríkjunum, sagði á
þriðjudag að hann væri bjartsýnn
á að leiðtogar landanna, Míkhaíl
Gorbatsjov og George Bush,
myndu undirrita samning um lang-
dræg kjarnorkuvopn þegar þeir
koma saman í Moskvu í lok júlí eða
byijun ágúst. Komplektov sagði í
viðtali við bandaríska dagblaðið
Washington Post að það yrði vel
mögulegt að hafa samninginn tilbú-
inn til undirskriftar áður en leiðtog-
afundurinn verður haldinn.
Segja má, að hæfileg bjartsýni
eða hógværð einkenni skýrsluna,
en þar er því spáð að hagvöxtur
í OECD-ríkjunum verði 2,9% á
næsta ári, en hann er ekki nema
0,3% á fyrra misseri þessa árs.
Þrátt fyrir það mun lítið draga
úr atvinnuleysinu, sem er 7% til
jafnaðar, enda er talið, að hag-
vöxtur þurfi að vera nálægt 3,5%
Moskvu, London. Reuter.
HELMUT Kohl, kanslari Þýska-
lands, og Míkhaíl Gorbatsjov, for-
seti Sovétrílganna, hittast í dag í
Kiev, höfuðborg Úkraínu. Er talið
að Gorbatsjov muni á fundi þeirra
reyna að fá Kohl til að styðja
kröfur Sovétmanna um vestræn-
an fjárhagsstuðning áður en fund-
ur leiðtoga sjö stærstu iðnríkja
heims, hinn svokallaði G-7-hópur,
hittist í London síðar í mánuðin-
um og að hann muni einnig biðja
Þjóðverja um aðstoð við endur-
uppbyggingu úreltra sviða at-
vinnulífsins.
Gorbatsjov hittir ieiðtoga sjö
stærstu iðnríkja heims að máli á
fundi þeirra í London 15.-17. júlí og
ætlar þar að hvetja þá til að styðja
fjárhagslega við bakið á umbóta-
stefnu sinni.
Þjóðveijar hafa, ásamt ítölum,
verið dyggustu talsmenn þess að
veita Gorbatsjov fjárhagslegan
stuðning. Önnur ríki í G-7-hópnum
hafa verið tregari til og segja fjár-
magn vestrænna ríkja vera takmark-
að. Vilja þau fá tryggingar fyrir því
að efnahagslegar umbætur nái fram
í nokkur ár til að breyting verði
þar á. Skýrsluhöfundar vara hins
vegar ríkisstjórnir við að reyna
að auka hagvöxt með meiri seðla-
prentun og segja, að fremur sé
þörf á að draga úr peningafram-
boðinu. Þá leggja þeir mikla
áherslu á aðhald í ríkisfjármálum
og benda á, að vegna lítils sparn-
aðar almennt sé nauðsynlegt fyrir
að ganga í Sovétríkjunum áður en
samþykkt sé umfangsmikil fjárhags-
leg aðstoð til Sovétmanna.
Breskir embættismenn, sem vinna
nú að undirbúningi G-7-fundarins,
sögðu í gær að það væri almenn
skoðun manna að á fundinum yrðu
ekki teknar ákvarðanir um stórfellda
efnahagsaðstoð. Sovétmenn vissu af
þessu og væri ekki búist við að þeir
myndu koma á fundinn með óskir
FLUGVOLLURINN í Ljubljana
var enn lokaður í gær, en hann
hefur verið á valdi sambands-
ríki, sem búa við mikinn viðskipta-
halla, að koma sínum málum í lag.
Á níunda áratugnum jukust
rauntekjur í OECD-ríkjunum um
25% að meðaltali og er búist við,
að það geti endurtekið sig á þess-
um síðasta áratug aldarinnar.
í OECD-skýrslunni segir, að
róttækar ráðstafanir stjórnvalda
í Póllandi, Ungveijalandi og
Tékkóslóvakíu séu farnar að skila
árangri þótt framieiðsla á svæðinu
muni enn minnka á þessu ári.
Stafar það af því, að úreltum og
óarðbærum verksmiðjum hefur
verið lokað en vaxandi einkarekst-
ur er sem óðast að brúa þetta bil
og mun síðan standa undir raun-
verulegri framleiðsluaukningu.
Verður raunar um hana að ræða
af því tagi. Þess í stað væri þess
vænst að Gorbatsjov myndi á fundin-
um gera ítarlega grein fyrir áætlun-
um sínum um endurskipulagningu
sovésks atvinnulífs. Honum yrði
einnig boðin ráðgjöf og aðstoð við
að koma á slíkri endurskipulagn-
ingu.
Sovéska fréttastofan Tass gaf í
gær í skyn að Gorbatsjov ætlaði á
fundi þeirra í dag að reyna að fá
hersins síðan árla morguns þann
27. júní. Hann varð fyrir miklum
skemmdum í sprengjuárásum
í Póllandi á þessu ári og í Ungveij-
alandi á því næsta. Sem dæmi
má nefna, að í Póllandi dróst
framleiðsla saman um 0,2% 1989
og um 13% 1990 en spáð er, að
hún aukist um 2% á þessu ári og
um 4% 1992.
I skýrslunni er því spáð, að
eftir 0,2% samdrátt þjóðarfram-
leiðslu í Bandaríkjunum á þessu
ári muni hún vaxa um 3,1% á því
næsta. Spáð er nærri 4% hag-
vexti í Japan 1992; 2,2% í Þýska-
landi; 2,7% í Frakklandi og 1,6%
í Bretlandi. Ef litið er á Norður-
lönd sérstaklega þá er því spáð,
að þau fari nú að rétta úr kútnum
eftir samdrátt síðustu ára og
raunar er talið, að hagvöxtur í
Noregi geti orðið um 3,2%.
Kohl til að fjármagna að hluta end-
uruppbyggingu á landbúnaði, sam-
göngukerfi, fjarskiptakerfi og orku-
framleiðslu Sovétríkjanna en öll
þessi svið atvinnulífsins eru þar úr
sér gengin. Sagði fréttastofan að
það væri ekki síst nauðsynlegt af
pólitískum ástæðum að styðja við
bakið á Sovétríkjunum þar sem hið
„unga lýðræði" þar lægi nú undir
hörðum árásum harðlínumanna.
hersins. Þetta hefur komið
einna verst niður á Adria-flugfé-
laginu, sem hefur höfuðstöðvar
sínar þar. Samningaviðræður
um brottflutning hersins og
landvarnasveita Slóveníu þaðan
eru þó hafnar.
„Herinn réðst á flugvöllinn þótt
engin hemaðarstafsemi færi þar
fram,“ sagði Janez Kocijancic, for-
stjóri Adria. „Það var illmannlegt
verk. Byggingar og íjórar vélar
félagsins urðu fyrir gífurlegu tjórii.
Ég veit ekki hvers vegna herinn
valdi þetta skotmark, en honum
tókst ekki að særa stolt okkar af
eigin flugfélagi, ef sú var ætlunin.
Stolt okkar magnast við erfíðleik-
ana sem við stöndum nú frammi
fyrir.“
Adria var stofnað árið 1961. Það
er stærsta flugfélag Slóveníu og
heldur uppi bæði innanlands- og
millilandaflugi. Nokkrar vélar fé-
lagsins em nú strandaglópar er-
lendis og innanlandsflug hefur að
mestu legið niðri undanfama daga.
Kocijancic á von á að Adria haldi
utanlandsflugleiðum sínum þrátt
fyrir sjálfstæðisyfírlýsingu Slóve-
níu, og að flugumferðarstjóm í
Zagreb, höfuðborg Króatíu, muni
sjá um stjórn flugumferðar yfír
Slóveníu eins og hingað tii.
Allur ferðamannaiðnaður í Júgó-
slavíu hefur farið illa út úr ófriðn-
um í landinu. Dagblaðið Politika í
Belgrad spáir því að margir millj-
arðar dollara muni tapast vegna
ástandsins, því að sárafáir ferða-
menn kæra sig um að vera á ferð
um Júgóslavíu þessar vikumar.
Misserisskýrsla OECD um efnahagsmál:
Auknum hag*vexti spáð en varað
við aðhaldsleysi í ríkisfjármálum
Fyrstu merkin sjást um efnahagslega endurreisn í Austur-Evrópuríkjunum
París. Reuter.
HAGVÖXTUR fer aftur vaxandi í iðnríkjunum en þó ekki meira
en svo, að litlar breytingar eru fyrirsjáanlegar á fjölda atvinnu-
leysingja. Kemur þetta fram í misserisskýrslu OECD, Efnahags-
og framfarastofnunarinnar, um efnahagsástandið almennt og í
aðildarríkjum stofnunarinnar en í henni eru ríkisstjórnir varaðar
við að láta freistast til að slaka á klónni í peninga- og fjárlagamál-
um. Þá segir, að nú sjáist þess merki að harðar efnahagsaðgerð-
ir stjórnvalda í Póllandi, Ungveijalandi og Tékkóslóvakiu séu
farnar að skila árangri þótt umskipti efnahagslífsins frá kommún-
isma til markaðskerfis muni taka mörg ár.
Júgóslavía:
„Stolt okkar magnast við
erfiðleikana sem blasa við“
- segir forstjóri flugfélagsins Adria
Ljubljana. Frá Önnu Bjarnadóttur, fréttaritara Morgunblaðsins.