Morgunblaðið - 06.01.1993, Síða 14

14
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 6. JANÚAR 1993
Minning
Sr. Stefán V. Snæv-
arrfv. prófastur
Þegar vinur minn og bekkjarbróð-
ir, sr. Stefán V. Snævarr sókn-
arprestur og prófastur að Völlum í
Svarfaðardal og Dalvík er kvaddur,
rifjast upp viðkvæmar minningar.
Minningar frá æskuárum okkar í
Menntaskólanum á Akureyri þegar
við áttum framtíðina skuldlausa og
samstarfíð í Háskóla íslands og fé-
lagslíf og vaxandi kynni af alvöru
lífsins. Allt rifjast þetta upp þegar
komið er að leiðarlokum.
Örlögjn höguðu því þannig að við
urðum fyrir nokkru nágrannar á
Seltjamamesi og hittumst þar öðm
hvetju síðustu árin.
Við vorum 19 sem lukum stúd-
entsprófí frá Menntaskólanum á
Akureyri 17. júní 1936. Af þessari
fámennu bekksögn em nú aðeins
sex á lífí.
Stefán Valdimarsson Snævarr
var fæddur á Húsavík 22. mars
árið 1914. Foreldrar hans vom
Valdimar Snævarr skólastjóri þar
og kona hans Stefanía Erlendsdótt-
ir, mikið mannkostafólk. Fluttu þau
síðan til Neskaupstaðar og áttu þar
heima meginhluta ævinnar. Gegndi
Valdimar þar skólastjórastarfi og
gat sér þar mikinn orðstír. Var hann
landsþekktur maður, meðal annars
fyrir sálmaskáldskap sinn.
Eins og áður er getið lauk Stefán
stúdentsprófi frá MA sumarið 1936.
Þaðan lá leið hans í Háskólann í
Reykjavík, þar sem hann lagði stund
á guðfræði. Lauk hann þar prófí
árið 1940.
Árið 1941 gerðist hann sóknar-
prestur að Völlum í Svarfaðardal
og átti þar heimili til ársins 1968,
er hann fluttist ásamt fjölskyldu
sinni til Dalvíkur. Stóð heimili hans
þar til sjötugs aldurs er hann lauk
prestsembætti fyrir aldurs sakir.
Hann gegndi jafnframt þjónustu í
Hríseyjar-, Möðmvallaklausturs- og
Ólafsíjarðarprestaköllum um skeið.
Settur prófastur í Eyjafjarðarpróf-
astsdæmi frá 1, október 1967 og
skipaður prófastur 1968.
Séra Stefán gegndi mörgum trún-
aðarstörfum í hémðum sínum og á
Norðurlandi. Hann var í stjóm
Prestafélags hins foma Hólastiftis
frá 1. nóvember 1968. Hvatamaður
var hann að stofnun Lionsklúbbs
Dalvíkur og fyrsti formaður hans.
Formaður skólanefndar í Svarfað-
ardal lengi og í sáttanefnd þar. Próf-
dómari var hann við barnaskóla á
Húsabakka í Svarfaðardal og við
landspróf í gagnfræðaskólanum á
Dalvík.
Öllum störfum sínum gegndi
hann af ötulleik og samviskusemi.
Séra Stefán Snævarr naut jafnan
mikilla vinsælda í sóknum sínum.
Hann var hógvær skapfestumaður
í allri framkomu. Í vinahópi var
hann glaður og hlýr og ávann sér
ævinlega traust og vinsældir allt frá
skólaámm til virðingarstarfa í hér-
uðum sínum. Boðandi orðsins var
hann góður.
En enginn var hann yfírborðs-
maður. Kom jafnan fram af hrein-
skilni og góðvild.
Séra Stefán var gæfumaður í
einkalífí sínu. Hinn 1. júní 1947
kvæntist hann Jónu Gunnlaugsdótt-
ur frá Sökku í Svarfaðardal, elsku-
legri og vel greindri konu. Fór jafn-
an einkar vel á með þeim hjónum.
Áttu þau þrjú vel gefín böm. Em
þau: Stefanía, gift dr. Ingimari Ein-
arssyni, Gunnlaugur, yfirkennari,
og Ingibjörg, starfsmaður Rauða
kross Islands.
Þegar þessi virðulegi kennimaður
og góði drengur er allur er hans
minnst af söknuði og hlýhug af öll-
um þeim er honum kynntust. Hann
hefur nú heilum vagni heim ekið.
Konu hans og ástvinum öllum
flytjum við Ólöf vinar- og samúðar-
kveðjur.
Sigurður Bjarnason frá Vigur.
í fáum orðum vil ég minnast
míns gamla sóknarprests, séra Stef-
áns V. Snævarrs, sem lést þann 26.
desember síðastliðinn. Séra Stefán
var settur prestur í Vallaprestakalli
í Svarfaðardal árið 1941 og var
skipaður í embættið ári síðar. Hann
sat á Völlum til ársins 1968 er
hann ásamt fjölskyldu sinni settist
að á Dalvík. Það ár var embætti
Vallaprests flutt til Dalvíkur og
nafni prestakallsins breytt í Dalvík-
urprestakall. Prófastur Eyjafjarðar-
prófastsdæmis varð hann 1967.
Lertgst af búsetu sinni á Völlum rak
hann þar búskap. Séra Stefán lét
af embætti árið 1984 og fluttist um
það leyti suður þar sem hann bjó á
Seltjarnarnesi síðasta hluta ævi
sinnar.
Séra Stefán var mjög svo virtur
af sóknarbömum sínum og hygg
ég að þar hafi átt dijúgan þátt í
ágæt þátttaka hans í almennu fé-
lagslífi sóknarbarnanna. Með ljúf-
mannlegri framkomu veittist hon-
um auðvelt að laða að sér fólk ásamt
því að flestir þeir sem kynntust
honum eitthvað umfram það er laut
að embættisstörfum hans hljóta að
hafa hrifist af frásagnargáfu hans
sem krydduð var ríkulega, ef því
var að skipta, fágaðri kímni. Minn-
ist ég þess nú að framangreinda
eiginleika í fari séra Stefáns kunni
faðir minn, og þeir bræður fleiri,
sérstaklega vel að meta.
Undirritaður tilheyrir þeim ald-
urshópi Svarfdælinga sem séra
Stefán skírði og fermdi. Hann gifti
og fjölmörg okkar þó ég sé reyndar
ekki í þeim hópi en eitt barna minna
skírði hann. í mínu óþroskaða ungl-
ingshjarta hlaut hann eilitla vænt-
umþykju fyrir það, sem skiptir víst
í sjálfu sér engu máli, að hafa fermt
mig fyrstan ungra sveina í þá ný-
vígðri Dalvíkurkirkju og naut ég
þar að sjálfsögðu aðeihs þess að
hafa verið fyrstur drengjanna fstaf-
rófínu. Það varð mér mikið ánægju-
efni að eiga við hann löngu síðar
dálítið samstarf og njóta gestrisni
þeirra hjóna, frú Jónu og hans, er
fram fór lokaundirbúningur að rit-
verkinu Svarfdælingar, en þá
kynntist ég sem fullorðinn maður
þeim eðliskostum séra Stefáns er
að framan getur. Má það gjarnan
einnig koma fram hér að Kristján
Eldjám, sem yfírumsjón hafði með
þeirri útgáfu, naut í því sambandi
þess að geta leitað til séra Stefáns.
Séra Stefán fæddist 22. mars
1914 á Húsavík, sonur Stefaníu
Erlendsdóttur og Valdemars Snæv-
arrs, sálmaskálds og síðar skóla-
stjóra á Neskaupstað. Valdemar var
af svarfdælskum ættum í móð-
urkyn. Séra Stefán kvæntist árið
1947 eftirlifandi konu sinni, frú
Jónu Magneu Gunnlaugsdóttur, frá
Sökku í Svarfaðardal. Þau eignuð-
ust þijú börn: Stefaníu Rósu og
Gunnlaug Valdemar sem bæði eru
kennarar og Ingibjörgu Amfríði
fóstru.
Síðast hitti ég séra Stefán þann
17. maí síðastliðinn á svonefndum
fjölskyldudegi Samtaka Svarfdæl-
inga í Reykjavík og nágrenni. Á
samkomum Samtakanna naut séra
Stefán vafalítið samvistanna við
mörg sín fyrrverandi sóknarböm á
svipaðan hátt og við nutum þar
nærveru okkar gamla og virðulega
sóknarprests.
Ég sendi frú Jónu, börnum þeirra
séra Stefáns og öðmm aðstandend-
um mínar innilegustu samúðar-
kveðjur.
Atli Rafn Kristinsson.
Fyrsta dag júnímánaðar árið
1941 urðu prestaskipti í Valla-
prestakalli í Svarfaðardal. Þetta
voru allnokkur tíðindi í sveitinni
enda hafði séra Stefán Kristinsson,
er þá lét af störfum, þjónað presta-
kallinu farsællega í fjóra áratugi,
eða frá árinu 1901. Við embættinu
tók ungur maður, Stefán Snævarr,
sem hafði ekki frekar en forveri
sinn tekið vígslu er hann tók við
þessu umfangsmikla presakalli.
Ósennilegt er að hinum unga manni
hafi þá komið til hugar að hann
ætti eftir að sitja í þessu brauði
allan sinn starfsferil og þremur
ámm lengur en forveri sinn. En sú
átti eftir að verða raunin. Frá 1901
og til 1984 sátu aðeins tveir prestar
Vallaprestakall og segir það sína
sögu um að prestum hafí líkað vel
við sóknarbörn og sveit og að sókn-
arbörnum hafi á sama hátt líkað
vel við þessa presta sína.
Stefán Erlendur Valdemarsson
Snævarr vígðist til Vallaprestakalls
í Svarfaðardal 15. júní 1941. Hann
fæddist á Húsavík 22. mars 1914
en ólst að mestu upp í Neskaup-
stað. Foreldrar hans vom Valdemar
V. Snævarr skólastjóri og kona
hans Stefanía Erlendsdóttir. Stefán
varð stúdent frá Menntaskólanum
á Akureyri árið 1936 og lauk emb-
ættisprófi í guðfræði frá Háskóla
íslands 1940.
Á þessum árum náði Vallapresta-
kall yfir sóknimar þijár í Svarfaðar-
dal, Vallasókn, Tjarnarsókn og
Urðasókn; einnig Upsasókn, er hið
vaxandi þorp Dalvík tilheyrði; sem
og Árskógsströnd og Hrísey, þar
sem voru Stærri-Árskógskirkja og
Hríseyjarkirkja. Þetta var því um-
fangsmikið prestakall og vega-
lengdir miklar og má rétt geta sér
þess til að annríki hefur oft verið
mikið hjá presti, ekki síst á hátíðum
þegar messa þurfti í mörgum kirkj-
um og hvorki vegir né bílar eins
góðir og við þekkjum nú. Hríseyjar-
prestakall var stofnað 1952 og til-
heyra því bæði Hríseyjarkirkja og
Stærri-Árskógskirkja. Stefán
Snævarr þjónaði þessum kirkjum
þó síðar í aukaþjónustu sem og
kirkjum Möðruvallaprestakalls.
Töluvert lengur og oftar þjónaði
hann í aukaþjónsutu nágrönnum
sínum í Ólafsfjarðarprestakalli og
lætur nærri að sú þjónusta hafi
staðið hátt í þijú ár frá árinu 1968
þegar allt er talið saman. Voru
aðstæður oft erfíðar til ferða fyrir
Múlann en þessa þjónustu taldi
Stefán ekki eftir sér að inna af
hendi eins vel og kostur var. Pró-
fastur Eyjafjarðarprófastsdæmis
var Stefán skipaður frá 1. nóvem-
ber 1968 og gegndi því embætti
þar til hann lét af starfi sóknar-
prests 30. september 1984. í stjórn
Prestafélags Hólastiftis var hann
frá árinu 1968.
Hinn 1. júní 1947 kvæntist Stef-
án eftirlifandi konu sinni, Jónu
Magneu Gunnlaugsdóttur frá
Sökku í Svarfaðardal, og eignuðust
þau þijú börn, Stefaníu Rósu,
.Gunnlaug Valdemar og Ingibjörgu
Amfríði. Þau hjón bjúggu á Völlum
næstu tvo áratugina, ráku þar
ágætt kúabú auk þess að vera með
sauðfé eins og alsiða var í Svarfað-
ardal á þeim árum. Stefán sóttist
ekki eftir nefndarstörfum í sinni
sveit en komst þó ekki hjá slíkum
starfa og var m.a. um árabil for-
maður skólanefndar Svarfaðardals-
hrepps. Á þeim árum var verið að
undirbúa byggingu nýs skóla í
Svarfaðardal og reyndi því allmikið
á nefndarmenn og ekki síst þann
er leiddi starfið.
Um sína daga átti Stefán oft við
vanheilsu að stríða þó að hann léti
ætíð sem minnst á slíku bera. Bar
hann sig alltaf vel þegar við hann
var talað, brá gjarnan á glens og
henti gaman að hvernig fyrir sér
væri komið. Að læknisráði varð
hann þó að hætta búskap um 1960
og hefur það án efa ráðið allnokkru
um að hann studdi nokkrum árum
síðar þá ráðagjörð að flytja prests-
setrið frá Völlum til Dalvíkur sem
var ört vaxandi bær. Getur vart
nokkrum blandast hugur um nú að
sú ákvörðun var rétt, þegar til
lengri tíma var litið, þó svo að sveit-
ungar hans væru eðlilega margir
hveijir ósáttir við að missa prestinn
úr sveitinni í þéttbýlið. Sennilega
hafa margir einnig séð eftir því að
geta ekki notið gestrisni þeirra
hjóna heima*á kirkjustaðnum eins
og fyrr en ætíð var mjög gott að
sækja þau heim, bæði afar gestrisin
og hlý í viðmóti og samræðu. Minn-
ast margir slíkra stunda með þeim
með mikilli ánægju. Þar sem ára-
mót eru rétt að baki má nefna að
um árabil var aftansöngur í Valla-
kirkju seint að kveldi gamlársdags
og var síðan gengið í bæinn og
gestrisni Jónu og Stefáns notið
fram eftir nóttu. Þessum stundum,
og mörgum öðrum með þeim hjón-
um, gleyma Svarfdælingar seint.
Síðla árs 1968 fluttu Stefán og
Jóna til Dalvíkur og áttu heimili á
Hólavegi 17 næstu 16 árin. í hinum
ört vaxandi bæ hafði þá fyrir all-
nokkrum árum verið reist stórt og
myndarlegt guðshús sem sóknar-
presturinn átti eðlilega sinn stóra
þátt í að láta verða að veruleika.
En prestur er aldrei einn á báti.
Hann hefur söfnuð og samstarfs-
fólk sitt þar og starf hans er fólgið
í því að vinna með sóknarbörnum
sínum og veita þeim þá þjónustu
er presti ber skylda til. Flest af því
verður aldrei skráð né um það höfð
mörg orð, heldur geymist slíkt að-
eins með þeim er þess nutu og er
í hljóði þakkað. Af hinum sýnilegu
verkefnum hefur bygging Dalvíkur-
kirkju, er var vígð árið 1960, án
efa reynt hvað mest á Stefán og
samstarfsfólk hans enda mikið átak
er tók langan tíma. En farsælt sam-
starf átti hann ekki síður við sókn-
arbörn í Svarfaðardal og marga
vini eignuðust þau hjón í prestakall-
inu, jafnt í kirkjustarfinu sem utan
þess, fólk er margt hvert hefur
haldið sambandi við þau allt til
þessa. Stefán söng lengi með Karla-
kór Dalvíkur og hann var einn af
stofnendum Lionsklúbbs Dalvíkur
og fyrsti formaður hans. Var sá
félagsskapur Stefáni mjög hjart-
fólginn og hélt hann sambandi við
vini sína þar alla tíð, nú síðast rétt
fyrir jólin.
Hinn 30. september 1984 lét
Stefán af embætti sóknarprests
Dalvíkurprestakalls, sjötugur að
aldri. Fluttu þau hjón suður á Sel-
tjarnarnes og áttu síðast heimili á
Valhúsabraut 17. Þangað var ekki
síður gott að koma en til þeirra hér
fyrir norðan. Það fengum við héðan
úr prestakallinu ætíð að reyna þeg-
ar bankað var upp á. Nú síðast í
nóvember buðu þau hjón Kirkjukór
Dalvíkur að koma til sín og þiggja
góðgerðir þegar kórinn fór í söng-
ferð til Reykjavíkur. Var það afar
notaleg heimsókn og ánægjulegt
að minnast þess nú hve Stefán var
glaður með þá stund.
En þrekið var á enda eftir anna-
saman en farsælan ævidag og lést
Stefán í Landspítalanum í Reykja-
vík annan dag jóla eftir stutta legu,
78 ára að aldri.
Að leiðarlokum minnast fyrrum
sóknarböm Stefáns í Svarfaðardal
og á Dalvík 43 ára tryggrar þjón-
ustu hans af innilegu þakklæti og
virðingu og þakka af hjarta sam-
verustundir með honum. Margt
kemur upp í hugann þegar litið er
yfír farinn veg, stundir gleði og
hátíðar sem stundir sorgar og erfið-
leika. Allar þær minningar biðjum
við Ðrottin Guð að helga og blessa
og fæmm honum lof og þökk fyrir
liðna daga, fyrir allar gjafir sínar
og umsjá.
Drottinn, ó, Drottinn vor,
dagamir líða,
allt er að breytast, en aldrei þú.
Ver þú oss veikum hjá,
vemda þína arfleifð.
Líknandi hendi, ó, leið oss nú.
v
Drottinn, ó, Drottinn vor,
dýrð þína að efla,
gðfga þig einan æ gef oss náð,
vinna þitt verk á jörð,
vera þér til dýrðar,
vegsama nafn þitt um lög og láð.
(Níels S. Thorláksson)
Jónu G. Snævarr, börnum þeirra
hjóna og fjölskyldu allri sendum við
innilegar samúðarkveðjur og biðjum
þeim Guðs blessunar.
Guð blessi minninguna um góðan
dreng og samferðamann og varð-
veiti í sínu eilífa ríki.
F.h. safnaða Dalvíkurprestakalls,
Jón Helgi Þórarinsson.
Kveðja frá Lionsklúbbi
Dalvíkur
Þegar Lionshreyfíúgin var að ná
fótfestu hér á landi völdust þar til
forustu margir hæfileikamenn sem
tókst að vekja frekari athygli á
hreyfingunni og vinna henni fylgi.
En það er gæfa hvers félags að í
upphafi veljist góðir menn til for-
ustu sem móti félagsskapinn. Einn
þessara manna var séra Stefán
Snævarr sóknarprestur á Dalvík.
Stefán var frumkvöðull og fyrsti
formaður Lionsklúbbs Dalvíkur,
alla tíð félagi og heiðursfélagi síð-
ustu árin.
Stefán var mikill áhugamaður

IJTSAT.A LJTSAIA LTTSALA
Útsalan byrjar í dag kl. 9.00 30—70% afsláttur Opið daglega frá kl. 9-18, laugardaga frá kl. 10-16. öðunto tískuverslun v/Nesveg, Seltjarnarnesi.