Morgunblaðið - 06.01.1993, Page 40

40
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 6. JANUAR 1993
/, Einhvefn olcxgiw, /)ri, mun þetta. cUtf
tUheyrrt þéf~„ og v/kúj semntx mun, þefttx
CUli t /lheyro. b&nhanum."
Ast er...
... að fara reglulega í
læknisskoðurt.
TM R«g. U.S Pat Oft.—all rights reserved
* 1992 Los Angeles Times Syndícate
Storkurinn kom með hann.
HÖGNI HREKKVÍSl
^V/ALPI GAMU NÍSKUPÚKim rzév?"
BRÉF TIL BLAÐSINS
Aðalstræti 6 101 Reykjavík - Sími 691100 - Símbréf 691222

Getur auglýsing
orðið álitshnekkir?
Frá Herði Bergmann:
Eg held að áramótaauglýsing og
myndskreytt dagatal, sem íslands-
banki gaf út fyrir rúmu ári hafí orð-
ið fyrirtækinu til álitsauka eins og
að var stefnt. Þar var hvatt til um-
hverfisverndar með markvissum
texta og glæsilegum ljósmyndum.
Nú er eins og sá boðskapur sé
gleymdur. Á aðfangadag jóla birtist
landsmönnum auglýsing frá bankan-
um sem vitnar um sóun ef að er
gáð. Sóun á fjármunum, pappír og
tíma. Þá á ég við að boðskapurinn
sé óljós, túlkaður á vondu máli og
miklu kostað til. Opna í lit kostar jú
meira en hálfa milljón í víðlesnu dag-
blaði.
Yfirskrift auglýsingarinnar flytur
fróma ósk sem ekkert er athugavert
við. „Megi heillastjarna lýsa landi og
þjóð á nýju ári.“ En textinn, sem á
eftir fer, flytur næsta fátt sem tíðind-
um sætir og varla telst málfarið til
fyrirmyndar eða álitsauka fyrir þá
sem leggja nafn sitt við verkið. Text-
inn er á þessa leið:
Hjátrú hefur löngum verið talin
sprottin upp úr fáfræði og myrkri
fyrri alda. Engum dytti í hug að
standa upp á stól með stóran hatt
og söngla yfír sig uppstyttu eða
leggja ijúpuheila á gagnaugun til að
skerpa minnið. Öðru máli fínnst okk-
ur gegna um að bera á sér ákveðnar
steintegundir til heilla eða taka mið
af gangi himintungla í lífí sínu. I
dagatali íslandsbanka 1993 eru
myndskreytt atriði sem fólk trúði á
til skamms tíma. Um leið og við virð-
um fyrir okkur myndimar getum við
leitt hugann að hjátrúnni sem
blómstrar enn sem fyrr, bara með
nýju formi í takt við nýja tíma.
Vantar ekki eitthvað í aðra máls-
greinina — t.d. nú á dögum — reyna
að söngla? Hver talar í þriðju máls-
grein? Starfsfólk íslandsbanka sem
flytur landsmönnum áramótakveðjur
í framhaldinu? Eða er það íslenska
þjóðin sem hallast til „að bera á sér
ákveðnar steintegundir til heilla eða
taka mið af gangi himintungla í lífí
sínu“? Hvemig getur okkur fundist
eitthvað í lífí sínu? Er þetta íslenska
í takt við nýja tíma, ný tilvísan for-
nafna? Er það íslenska nýrra tíma
að tala um „að myndskreyta atriði"
og „trúa á atriði“ og „blómstra með
nýju formi“?
Hér hefur dýrmætum tijám og
sæmilegum pappír verið eytt til lítils.
Sú spuming hlýtur að vakna hvað
ljár- og sæmdargæslumenn íslands-
banka voru að hugsa þegar þeir
ákváðu að kaupa og birta svo vafasa-
man sæmdarauka sem þessa opnu-
auglýsingu og dagatalið sem þar er
birt mynd af. Á auglýsingaropnunni
má greina hvers konar hjátrú er
valið að segja frá og hvernig sagt
er frá henni.
Efnisvalið virðist handahófskennt
og málfarið óvandað. Ég á því erfítt
með að ímynda mér hveijir kunna
að hrífast af verkinu og telja það
einhvers virði. Bankanum til sæmd-
arauka. Ég veit hins vegar að þeim
Qölgar sem gera kröfu tii að bankar
fari vel með fé. Og margir bíða þess
að útlánsvextir lækki. Væri því ekki
skynsamlegra fyrir bankastjóra að
reyna að gleðja landsmenn með því
að feta þá leið og hætta að nota
rekstrarfé í auglýsingar sem segja
lítið — og geta jafnvel orðið þeim
að álitshnekki?
HÖRÐUR BERGMANN
Bjargarstíg 15, Reykjavík
HEILRÆÐI
Verkstjórar - verkamenn
Sýnið sérstaka að-
gæslu við hífingar.
Ovandaður ásláttur
getur valdið alvarleg-
um slysum.
RAUÐI
KROSS
ÍSLANDS
Víkveiji skrifar
Dagarnir í kringum jól og nýár
eru þeir dagar ársins þegar
landsmenn gera sér helst dægra-
mun varðandi mat og drykk. Þykir
Víkveija dagsins því við hæfí að
velta aðeins vöngum yfir venjum
landans í þessum efnum almennt.
Því miður verður að segjast að
við íslendingar erum mjög aftarlega
á merinni hvað mat og matarvenjur
varðar samanborið við flestar aðrar
Vesturlandaþjóðir. Það eimir enn
of mikið eftir af þeim gamla hugs-
unarhætti að matur gegni einungis
því hlutverki að sinna frumnæring-
arþörfum mannslíkamans og mat-
argerð og borðhald sé einungis leið-
inda vesen, tímasóun og fyrirhöfn.
Sem betur fer hefur þó þróunin
verið í jákvæða átt á undanfömum
árum. Veitingastöðum hefur fjölgað
til muna og eru margir þeirra ágæt-
lega frambærilegir á alþjóðlegan
mælikvarða nema hvað varðar verð-
lag. Þá hafa einnig sprottið upp
margar sérverslanir fyrir mat, ekki
síst austurlenskan, á höfuðborgar-
svæðinu og úrval almennt í stór-
mörkuðum batnað til muna. En þó
að kjöt- og fiskborðin séu nú mun
áhugaverðari en fyrir nokkrum
árum síðan er þó á engan hátt
hægt að bera úrvalið og gæðin sam-
an við það sem boðið er upp á í
matvöruverslunum annars staðar í
Evrópu og í Bandaríkjunum. Þó að
útstillingar séu oft sæmilega
smekklegar virðist skorta töluvert
á nauðsynlegt næmi og virðingu
fyrir mat. Svipað viðhorf virðist
ríkja í garð matar og annars varn-
ings sem boðið er uppá, hvort sem
það er salernispappír eða tannkrem.
Jafnvel á betri veitingastöðum hef-
ur Víkveiji hvað eftir annað rekist
á dæmi um óþolandi „ignórans"
gagnvart mat.
xxx
etta menningarleysi á matar-
sviðinu getur verið varhuga-
vert. Við Islendingar erum fyrst og
fremst matvælaframleiðendur og
seljum vöru okkar á markaði þar
sem gerðar eru miklar kröfur.
Hvernig eigum við að geta gert
okkur grein fyrir og orðið við þeim
kröfum sem t.d. spænskir eða
franskir neytendur gera til físks ef
við skiljum ekki til fulls hvaða ger-
semar má búa til úr okkar hráefni?
Það er ekki nóg að tala hátíðlega
um „besta físk í heimi" ef ímyndun-
araflið nær ekki út fyrir soðningu
með kartöflum. Þá mun okkur aldr-
ei takast að markaðssetja íslenska
matvöru sem eitthvað eftirsóknar-
vert.
xxx
að er einnig staðföst skoðun
Víkveija að draga mætti úr
því sundurlyndi sem svo mjög ein-
kennir allt þjóðlíf og mannleg sam-
skipti hér ef menn gæfu sér betra
næði til að njóta matar. Það hafa
verið færð rök fyrir því að hinn
mikla samheldni fjölskyldna í t.d.
Frakklandi eða Italíu og Spáni
megi rekja til þess að hin sameigin-
lega kvöldmáltíð fjölskyldunnar er
heilög í hugum fólks. Þrátt fyrir
stress hversdagsins gefur fólk sér
tíma til að setjast niður í einn til
tvo tíma til að njóta sameiginlega
matar og þá um leið félagsskapar
hvors annars. Þetta er sorglega
sjaldgæft á íslenskum heimilum.
Samt er það fátt sem þjappar betur
saman fjölskyldum eða þá vinahóp-
um og starfsfélögum en að setjast
reglulega saman að góðri máltíð.
Og ofan á allt er matur rétt eins
og fagrar listir ein besta leiðin sem
í boði er tii að njóta þess að vera til.