Morgunblaðið - 22.10.1998, Blaðsíða 15

MORGUNBLAÐIÐ
FIMMTUDAGUR 22. OKTÓBER 1998 15
LANDIÐ
Minjasafn Austurlands hyggur á framkvæmdir næsta vor að Litla-Bakka í Hróarstungu
Kirkja frá upphafi
kristni endurbyggð
á Geirsstöðum
Vaðbrekku, Jökuldal - Ákveðið
hefur verið að endurbyggja
kirkju og túngarð frá upphafi
kristni sem stóð á Geirsstöðum í
landi Litla-Bakka í Hróars-
tungu á Norðurhéraði. Fram-
kvæmdaraðili við endurbygg-
ingu kirkjunar verður Minja-
safn Austurlands en verkið
verður ijármagnað að miklu
leyti af sjóðum Evrópubanda-
lagsins í gegnum sjóð sem
kenndur er við Rafael, en sá
sjóður styrkir verkefni á vegum
menningarmála í Evrópu.
Rústirnar á Geirsstöðum eru
frá um 980 samkvæmt rann-
sókn sem Steinunn Kristjáns-
dóttir, fyrrverandi safnstjóri,
stjórnaði. Rústirnar standa
saman af kirkju, skála og tún-
garði sem allt er frá sama
tima. Þarna mótar einnig fyrir
fleiri byggðarleifum innan
garðs sem ekki hafa verið
skoðaðar, en Geirsstaðir voru
til skamms tíma beitarhús frá
Litla-Bakka.
Endurbygging kirkjunnar
fellur undir samstarfsverkefni
átta landa sem Minjasafn Aust-
urlands er aðili að. Samstarfs-
löndin eru Island, Irland, Bret-
land (Skotland), Danmörk,
Finnland, Italía, Slóvakía og
Þýskaland. Yfírskrift verkefnis-
ins er varðveisla og endurgerð
gamalla bygginga úr viði.
Rafael leggur til starfskrafta
við hleðslu og fl., einnig teikn-
ingar og tæknivinnu ýmiskonar
og verkfæri sem verða smíðuð á
vfldngaverkstæði í Danmörku
sem snn'ðar verkfæri frá þeim
tíma sem kirkjan var upphaf-
lega byggð. Fjármögnun af
minjasafnsins liálfu verður í
formi styrkja frá opinberum að-
ilum, svo sem rfld og sveitarfé-
lagi, ásamt því að leita til fyrir-
tækja og einstaklinga.
Gömul verkfæri notuð
Nú nýverið var hér á ferð
hópur fólks frá samstarfslönd-
unum að kynna sér verkefnið.
Hópurinn kynnti sér starf
minjasafnsins ásamt sérverk-
efni þessara aðila um endur-
byggingu kirkjunnar á Geirs-
stöðum. Lögð voru á ráðin um
vinnuaðferðir, en reynt verður
að nota sem mest verkfæri frá
sama tíma og kirkjan var í
upphafí byggð og ákveðið að
Guðjón Kristinsson frá Dröng-
um annaðist hleðslu kirkjunn-
ar. Hópurinn fór í skoðunar-
ferð á gamla bæjarstæðið á
Geirsstöðum í landi Litla-
Bakka auk þess sem farið var
að Hafrahvömmum, Laugavöll-
um og bærinn á Sænautaseli
var skoðaður.
Að sögn Jóhönnu Bergmaim,
safnstjóra Minjasafns Austur-
lands, leist hópnum vel á að-
stæður við verkefnið og var
ákveðið að endurreisa kirkjuna
heima við bæ á Litla-Bakka, við
aflagða rétt, en sá staður er við
vegamót og þar er þessi kirkju-
bygging betur staðsett en á
Geirsstöðum, sem eru umluknir
rnýri nokkuð norður af bæjar-
húsum á Litla-Bakka, og nokk-
ur kostnaður og rask myndi
hljótast af vegagerð þangað
heim að auk þess sem Geirs-
staðir eru nokkuð úr Ieið.
Lifandi starfsemi
í kirkju og skála
Jóhanna hefur þá framtíðar-
sýn að skálinn verði endur-
byggður í framhaldi af bygg-
ingu kirkjunnar og túngarðs
um býlið, og komið verði upp
lifandi starfsemi í kirkju og
skála þar sem fólk verði klætt
upp á að víkingasið og haldinn
verði þar viðeigandi búsmali.
Gestir og gangandi geti fengið
þar nokkra innsýn í líf fólks og
fénaðar frá þessum tíma í upp-
hafí kristni á Islandi.
Jóhanna segir að hafíst verði
handa um endurbygginguna
næsta vor og lokið við að
byggja kirkjuna og túngarðinn
haustið 1999.
MorgunblaðiS/Sigurður Aðalstcinsson
HOPURINN stillti sér upp til myndatöku á bæjarhellunni á Sænautaseli, sem er
endurbyggður torfbær frá þessari öld.
mm
Morgunblaðið/Gunnlaugur Árnason
BRÆÐURNIR Gísli, Einar Kári og Þorgeir Kristóferssynir kátir á
svip fyrir fram húsið Bjarg sem þeir eru að endurbyggja ásamt
frænda sínum Ólafi Gíslasyni úr Skáleyjum. Gamla Fergusoninn hafa
þeir einnig gert upp og nota til ferða í Flatey.
Endurgerð gam-
alla húsa í Flatey
heldur áfram
Stykkishólmur - Miklar breyting-
ar hafa orðið á gömlu húsunum í
Flatey á Breiðafírði síðustu 20 árin
eða svo. Hvert húsið af öðru hefur
verið gert upp og fært til fyrra
horfs. Nú er mjög gaman að koma
líI Flateyjar og ganga um gamla
þorpið og virða fyrir sér húsin sem
hafa verið endurgerð og minna á
forna frægð. Eigendur þeh-ra hafa
lagt mikinn metnað í að vanda til
verksins. Flestir sem hafa ráðist í
það þrekvirki að endurbyggja húsin
eiga rætur sínar að rekja tO eyjar-
innar og dvelja þar nú á sumrin. Og
enn er verið að. Nú eru það bræð-
urnir Gísli, Þorgeir og Einar Kári
Kristóferssynir sem hafa keypt
húsið Bjarg ásamt móðurbróður
sínum Olafi Gíslasyni. Þeir eiga
ættir að rekja til Skáleyja, en þar
ólst móðir þeirra, Olína Gísladóttir,
upp. Með kaupum á húsinu vilja
þeir fikra sig nær upprunanum.
Húsið Bjarg í Flatey var byggt árið
1897 og er því 100 ára gamalt. Það
var orðið mjög illa farið er þeir
tóku við því og nær ónýtt. Þeir urðu
því að byggja það upp frá grunni.
Þær eru nokkrar vinnuhelgarnar
sem þeir hafa dvalið í Flatey. Lag-
færingarnar utanhúss eru að mestu
búnar og stefna þeir félagar á að
Ijúka verkinu á næsta ári.
Opna kosningaskrifstofu
í dagrflmmtudaginn 22. okt., kl. 17:30 að Kirkjulundi 8, Garðabœ
Skrifstofan er ígulu
blokkinni fyrir ofan
heilsugœsluna.
Aðkoma erfrá
Vífilstaðavegi.
Lítið við til skrafs og
ráðagerða og leggið
hönd á plóginn.
Opiðfrá 17-19 alla
virka daga ogfrá
15-18 um helgar.
Lengur þegar þarf.
Símar565-9370 og
565-9371.
Heitt á könnunni