Morgunblaðið - 22.10.1998, Síða 50

MORGUNBLAÐIÐ
50 FIMMTUDAGUR 22. OKTÓBER 1998
AÐSENDAR GREINAR
Enn talar þjóðin
ÞÁ HEFUR þjóðin enn og aftur
tjáð hug sinn í hvalveiðimálinu.
Skoðanakönnun framkvæmd af
Gallup á íslandi í þessum mánuði
sýnir meira en 80% fylgi meðal
landsmanna fyrir því
að hefja hvalveiðar að
nýju. Aðeins um 10%
landsmanna lýsa and-
stöðu við hvalveiðar í
sömu könnun.
Niðurstaðan er á
sömu nótum og verið
hefur í skoðanakönn-
jm unum undanfarin ár.
Það er ekki eins og
þessi niðurstaða sé
eingöngu bundin við
almenning heldur er
hún studd af flestum ef
ekki öllum hagsmuna-
samtökum sem tengj-
ast sjávarútvegi, hvort
sem um er að ræða
samtök vinnuveitenda eða samtök
launþega. Flest hafa þau ítrekað
lýst yfir eindregnum stuðningi við
þá stefnu að hér eigi án tafar að
hefja hvalveiðar að nýju. Mjög lík-
legt verður að teljast að mikill
meirihluti sé fyrir þessu máli á
Alþingi.
"' En þessi almenna skoðun og vilji
hefur ekki dugað til. Nú hafa 12
þingmenn úr fjórum stjórnmála-
flokkum lagt fram þingsályktunar-
tillögu um að hvalveiðar skuli leyfð-
ar hér við land frá og með árinu
1999 á þeim tegundum og innan
þeirra marka sem Hafrannsókna-
stofnunin hefur lagt til. Þessi til-
laga er ekki ný af nálinni, hún hefur
verið borin upp áður að hluta til af
sömu flutningsmönnum. Ár eftir ár
hefur því verið borið við að málið sé
svo seint fram komið að ekki ynnist
tími til að Ijúka því. Hvort sem það
er nú rétt eða ekki á það alls ekki
við nú. Með því að leggja fram til-
löguna á fyrstu dögum þingsins er
ljóst að flutningsmönnum er full al-
vara með að í þetta
sinn verði hval-
veiðimálið til lykta leitt
á Alþingi. Til að fylgja
eftir opinberri stefnu
stjórnvalda um að
hvalveiðar skuli ein-
hvern tíma hafnar að
nýju hlýtur að vera
styrkur fyrir ráðherra
að hafa í farteskinu
vilja Alþingis í málinu.
Skynsamlegar
sjávarnytjar snúast
um að nýta auðlindir
hafsins með sjálfbær-
um hætti. Það er við-
urkennt á alþjóðavett-
vangi að sjálfbær nýt-
ing dýrastofna sé eðlileg og oft
nauðsynlegur þáttur til að
viðhalda jafnvægi í lífkeðjunni.
Skynsamlegar sjávar-
nytjar, segir Jón Gunn-
arsson, snúast um að
nýta auðlindir hafsins,
með sjálfbærum hætti.
Það er okkur Islendingum lífs-
nauðsynlegt að viðhalda jafnvægi í
lífkeðjunni í hafinu. Það gerum við
ekki með því að láta stofna sjávar-
spendýra vaxa óhindrað og ekki í
samhengi við aðra stofna sem við
nýtum. Það verður okkur alltof
dýrt þegar upp verður staðið, það
gengur einfaldlega ekki upp.
Alþjóðaumhverfið gagnvart
hvalveiðum er að breytast.
Alþjóða hvalveiðiráðið er
sökkvandi skip sem með hroka-
fullri og óraunsærri stefnu sinni
er að sigla í strand. Þetta sjáum
við m.a. á þeim viðhorfsbreyting-
um sem urðu hjá samstarfsþjóðum
okkar innan Nammco á síðasta
ársfundi þess og þeim áhuga, sem
þjóðir sem eru fylgjandi skynsam-
legri nýtingu á dýrastofnum, hafa
á að feta í fótspor okkar og stofna
svæðisbundin samtök til að taka
sameiginlegar ákvarðanir um af-
rakstursgetu stofna. Þetta er
mjög mikilvægt fyrir okkur Is-
lendinga í Ijósi þess að nú heyrast
raddir vestur í Bandaríkjunum um
að afnema beri ákvörðunarrétt
strandríkja á nýtingu fiskistofna
og stofnað skuli eitthvert alþjóða
fiskveiðiráð sem úthluti veiðiheim-
ildum. Það sjá það allir í hendi sér
hvaða áhrif það hefði fyrir okkur
Islendinga ef þessi viðhorf réðu
ferðinni.
Það er iöngu tímabært að Alþingi
lýsi afstöðu sinni til hvalveiða við ís-
land. Engin haldbær rök hafa kom-
ið fram í þessu máli sem réttlæta
aðra málsmeðferð. Það er kominn
tími til að við nýtum rétt okkar til
að ákvarða nytjar þeirra stofna sem
nauðsynlegt er til að viðhalda jafn-
vægi í lífkeðju sjávarins. Sú
ákvörðun felur einnig í sér aðgerð
sem er til þess fallin að verja full-
veldisrétt okkar sem ekki eingöngu
varðar hvalveiðar heldur mun stór-
kostlegri hagsmuni. Við gerum það
best með því að vera samkvæm
sjálfum okkur en ekki með því að
slá ákvörðun stöðugt á frest.
Höfundur er formaður Sjíívíirnytjti.
Jón
Gunnarsson
Fullunnum sérauglýsingum,
sem eiga að birtast á sunnudögum þarf
að skila fyrir klukkan 16 á föstudögum.
Atvinnu-, rað- og smáauglýsingum,
sem eiga að birtast á sunnudögum þarf
að skila fyrir klukkan 12 á föstudögum.
JNtwjpittMaMfr
AUGLÝSINGADEILD
Sími: 569 1111 • Bréfasími: 569 1110 • Netfang: augl@mbl.is
Er serkennslan
ranglæti?
HVAÐ veldur því að
réttur nemenda til sér-
kennslu er ekki lengur
lögboðinn? Hvað veld-
ur því að grundvallar-
breytingar hafa orðið í
grunnskólalögum frá
1995 þannig að þar er
útrýmt öllum ákvæð-
um um sérkennslu?
Ný skólastefna:
heiltæk?
Hugmyndafræðina
má relqa til skóla-
stefnu sem af fylgjend-
um sínum er nefnd
heiltæk. I stuttu máli
byggist hún á því að
það sé réttlátt að líta svo á að allir
nemendur séu alltaf jafnir.
Allir nemendur eigi rétt á að
stunda nám í sínum heimaskóla.
Allir nemendur eigi rétt á að vera
með jafnöldrum sínum í bekkjar-
deild alla sína skólagöngu. Állir
nemendur eigi sama tækifæri til
náms, séu samstiga í námi og verði
jafnir þátttakendur í bekkjarstarfi
þótt þroski, geta og hæfileikar séu
mismunandi. Allir nemendur eigi
rétt á sömu markvissu kennslunni
og félagstengslum inni í bekk.
Allir kennarar tileinki sér sömu
viðhorf, sömu vinnubrögð og sömu
kennsluaðferðir.
Sérkennsla - nei, takk!
Talsmenn heiltæku skólastefn-
unnar gera ekki ráð fyrir sér-
kennslu og sérkennurum. Þvert á
móti: þeir leggjast gegn sérkennslu
og segja: sérkennsla er óæskileg
fyrir nemendur, kemur sér illa fyrir
almenna kennara og - ekki síst: er
dýr.
Nemendur: Talsmenn heiltæku
skólastefnunnar eru á móti því að
nemendur fái sérkennslu. Þeir
halda því fram að sérkennslunem-
endur fái einstaklingsnámskrá sem
einungis taki mið af takmörkunum
þeirra. Þeir missi af bekkjar-
kennslu og félagstengsl þeirra
rofni. Þeir séu ofverndaðir, verk-
efni þeirra einfölduð og til þeirra
séu gerðar litlar námskröfur. Sér-
kennslan komi þeim því ekki til
góða og geti jafnvel skaðað þá. Þeir
séu flokkaðir, greindir eftir fötlun-
um og stimplaðir. Allt verði þetta
til þess að nemendunum finnist þeir
öðruvfsi en aðrir. Talsmenn þessar-
ar skólastefnu halda því fram að
sérkennsla mismuni nemendum -
ekki aðeins þeim sem njóti hennar
heldur einnig þeim sem ekki fái
hana - vegna þess að öllum nem-
endum mundi ganga betur ef þeir
fengju aukna aðstoð.
Kennarar: Talsmenn heiltæku
skólastefnunnar halda því fram að
vera sérkennara í almennum skól-
um geri almenna kennara óörugga.
Þeir telji sér trú um að þeir geti
ekki kennt öllum nemendum í getu-
blönduðum bekkjum og varpi frá
sér ábyrgðinni á erfiðustu nemend-
unum til sérkennaranna. Þetta sé
þó ástæðulaust því almennir kenn-
arar búi í raun yfir nægri þekkingu
og færni sem þeir nýti ekki til fulls í
mjög getublönduðum bekkjum. Al-
mennir kennarar þurfi því aðeins
að leggja sig betur fram og verða
markvissari. Það sé ekki nemand-
ans sök þótt hann nái ekki tilætluð-
um árangri heldur sé það vísbend-
ing til kennarans um að hann þurfi
að endurbæta kennsluna.
Peningar: Talsmenn heiltæku
skólastefnunnar segja sérkennslu
dýra. Fénu sé betur varið beint til
skólanna til umbóta og betri skipu-
lagningar sem komi öllum nemend-
um til góða.
Sérhjálp er ranglæti
Talsmenn heiltæku skólastefn-
unnar halda því fram að sérkennsla
geti nýst öllum nemendum, jafnt
þeim sem best gengur
og hinum sem eiga í
mestum erfiðleikum.
Þess vegna sé það
ranglæti að láta aðeins
fáa njóta sérkennsl-
unnar.
Allir saman - alltaf
Nú þegar er veru-
lega lagt á bekkjar-
kennara og sérgreina-
kennara í getublönduð-
um bekkjum - jafnvel
þótt sérkennara njóti
við. Heiltæk skóla-
stefna segir: burt með
sérkennarann og inn
með alla nemendur -
líka þá sem mestrar sérkennslu
þarfnast!
Með þessum hætti mun getu-
breiddin í nemendahópnum aukast
að miklum mun og bekkjarkennar-
Hvað veldur því, spyr
Ragna Freyja Karls-
dóttir, að réttur nem-
enda til sérkennslu er
ekki lengur lögboðinn?
inn þarf að sinna hverjum og einum
eftir þeirra þörfum - eins og hann
hefur alltaf gert. Sumum gengur
mjög vel og þeim þarf hann að
finna viðbótarverkefni og styðja þá
svo að hæfileikar þeirra nýtist til
hins ýtrasta - eins og hann hefur
alltaf gert. Sumum þarf að að sinna
einstaklingsbundið í verulegum
mæli - eins og hann hefur alltaf
gert. Til viðbótar koma nemendur
sem eiga í slíkum erfiðleikum að
þeir þurfa manninn með sér meira
og minna allan skólatímann til að
geta tekið minnstu framförum.
Hvað þarf til?
Allir kennarar verða að skipu-
leggja kennslu sína á nýjan hátt,
undirbúningurinn verður mun
tímafrekari og kennslustarfið sjálft
enn meira krefjandi.
Ohjákvæmilegt verður að fækka
í bekkjardeildum.
Hugsanlegt er að taka upp
tveggja kennara kennslu allan
skólatímann. Það er til þess að eng-
inn kennari sérmerkist við það að
hann kenni sérstökum nemendum -
því slíkt kallar sértæka skólastefn-
an mismunun.
Fyrst og fremst hlýtur þó að
þurfa að leggja áherslu á aukna
menntun kennara. Inn í hana hlýt-
ur að þurfa að bæta eins til tveggja
ára námi í sérkennslufræðum - eða
hvað?
Hvað er næst?
Það er Ijóst að talsmönnum þess-
arar heiltæku skólastefnu hefur
orðið verulega ágengt í fræðslu-
kerfinu. Sérkennslu hefur verið
útrýmt úr grunnskólalögum og
starfsheiti sérkennara er ekki að
finna í lögunum um starfsheiti frá
því í júní á síðasta sumri! Nemend-
ur eiga ekki lengur lögvarinn rétt
til sérkennslu!
Viljum við þetta?
Hvar tengist þessi heiltæka
skólastefna raunveruleika grunn-
skólakennarans, nemandans og for-
eldranna? Hvernig lítum við al-
mennt á þá hugmyndafræði sem
vill láta þann nemanda, sem best
gengur í námi og leik, og hinn, sem
á í mestum erfiðleikum, sitja við
sama borð? Ekki megi aðstoða
þann sem lakar gengur því þá sé
réttur brotinn á hinum! Er það
þetta sem við köllum réttlæti?
Höfundur er sérkennari barna og
unglinga sem eiga í tilfínningaleg-
um og geðrænum erfiðleikum.
Ragna Freyja
Karlsdóttir