Morgunblaðið - 27.05.2000, Qupperneq 35

MORGUNBLAÐIÐ
LAUGARDAGUR 27. MAÍ 2000 35
LISTIR
„Söguligr atburðr“
í þjóðarbókhlöðu
Aðalsteinn Stefán Vésteinn
Ingólfsson Karlsson Ólason
FJÖLSÓTTU, tveggja daga mál-
þingi um Islendingasögumar og
mótun íslenskrar menningar lauk í
Washington í Bandaríkjunum síð-
degis á fimmtudag. Gestir málþings-
ins og fyrirlesarar lýstu ánægju
sinni með málþingið og haft var á
orði að sjaldan hefðu jafn margir
sérfræðingar á sviði íslendinga-
sagna verið saman komnir á einum
stað.
Við upphaf málþingsins á miðviku-
dag var þegar Ijóst að þátttaka yrði
með ágætum, því starfsmenn banda-
rísku þjóðarbókhlöðunnar höfðu
ekki undan að færa fleiri stóla í fyrir-
lestrasalinn. I salnum vora margir
áhugamenn um íslendingasögurnar
og vora sumir komnir langt að. Jam-
es H. Billington, þjóðbókavörður,
sagðist hæstánægður með þingið og
ekki síður sýningu á íslenskum hand-
ritum, sem opnuð var í eldra húsi
þjóðarbókhlöðunnar síðar sama dag.
Málþinginu var skipt í fimm hluta;
um handritahefðina á íslandi, ís-
lendingasögurnar og daglegt líf,
ferðalýsingar sagnanna, áhrif þeirra
á nútíma bókmenntir og hvemig þær
hafa verið túlkaðar í myndlist. Stef-
án Karlsson, fyrrverandi forstöðu-
maður Árnastofnunar, talaði um
handritahefðina. Vésteinn Ólason,
núverandi forstöðumaður stofnunar-
innar, talaði um sögulega atburði og
hversdagslegar frásagnir og var
hluti ofanritaðrar fyrirsagnar fengin
að láni frá honum. Vésteinn tók
nokkur dæmi, m.a. úr Fóstbræðra
sögu, Heiðarvíga sögu og Gísla sögu
Súrssonar um hvemig frásagnir af
smávægilegum, lítt merkum við-
burðum era notaðar inn á milli frá-
sagna af stórviðburðum til að gefa
skýrari myndir af söguhetjum, út-
skýra líðan þeirra og tilfinningar.
Jón Karl Helgason, sagnfræðing-
ur, sem starfar hjá Reykjavíkuraka-
demíunni, rakti dæmi um hvernig Is-
lendingasögurnar gengju aftur í
nútímabókmenntum. Hann las m.a.
valda kafla úr bókinni Fire in the Ice
eftir Dorothy James Roberts, en
bókin, sem kom út í Bandaríkjunum
á 7. áratugnum, rekur sögu Hall-
gerðar langbrókar. Sú bók fékk
mjög góðar viðtökur sumra gagn-
rýnenda, á meðan aðrir sögðu Hall-
gerði hvorki nútímalega konu né
forn-íslenska í bókinni. Fleiri dæmi
rakti Jón Karl um endurritun eða
umritun sagnanna.
Torfi H. Tulinius, prófessor í
frönsku við Háskóla íslands, hélt er-
indi sem fjallaði að miklu leyti um
Gretti og Bjart í Sumarhúsum. Hann
rakti dæmi um hvemig yfirskilvit-
legir atburðir væra notaðir í sögun-
um til að skýra sálarástand hetjanna.
Hptjumyndir
íslendinga
Aðalsteinn Ingólfsson listfræðing-
ur hélt síðastur Islendinga erindi,
um Islendingasögurnar og myndlist.
Hann benti á, að fæstir íslenskra
myndlistarmanna hefðu skapað eigin
myndir af fomum hetjum. Einar
Jónsson myndhöggvari hefði að vísu
lagt íslendingum til hetjumyndir,
styttumar af Ingólfi Amarsyni og
Þorfinni Karlsefni. Hver íslendingur
hafi haft sína hugmynd um hvernig
hetjumar litu út og enginn þrýsting-
ur hafi verið á listamenn að gera
myndir þeirra fyrr en fór að líða að
Alþingishátíðinni árið 1930. Til þessa
dags hafi lítill áhugi ríkt meðal ís-
lenskra listamanna á þessu viðfangs-
efni, ef kvikmyndir era undanskild-
ar.
Því fór fjarri að íslendingar einir
héldu erindi á ráðstefnunni. Þar voru
einnig fræðimenn frá Þýskalandi,
Frakklandi, Bretlandi, Danmörku,
Svíþjóð, Bandaríkjunum ogÁstralíu.
Erindi þeirra spönnuðu mjög vítt
svið og við sögu komu m.a. Nikulás
frá Munkaþverá og lýsingar hans á
eigin pílagrímaför þekking íslend-
inga til forna á landafræði og öðram
vísindum og Fommannasögur Norð-
urlandanna, Guðríður Þorbjarnar-
dóttir fékk töluverða athygli og
bryddað var upp á þeirri kenningu,
án ábyrgðar fræðimanna og með vís-
an m.a. til Islandsklukku Halldórs
Laxness, að í Rómarferð sinni hafi
hún sagt af fundi Vínlands. Sumir
rifjuðu upp fjölda sögulegra stað-
reynda í ritum sem að öðra leyti era
talin uppspuni, aðrir bentu á sögu-
legar rangfærslur. Rætt var um þá
þversögn sem liggur í nákvæmum
landafræðilýsingum innan um tóm
hindurvitni og vitleysu og bent á að
málþingið ætti að vísa til mótunar
norrænnar sögu, ekki bara íslenskr-
ar sögu, því allar norrænar þjóðir
ættu þar sameiginlegan arf. Ótrúleg-
ur fjöldi rithöfunda væri í þessum
löndum vegna sterkrar frásagnar-
hefðar.
Að sögn talsmanna málþingsins
kemur til greina að setja öll erindi
fræðimannanna inn á Netið á næst-
unni.
Myndbönd sýnd í LÍ
MYNDBÖND era sýnd í Lista-
safni íslands í tengslum við sýn-
inguna íslensk og erlend mynd-
bönd, sem er liður í sýningunni
Nýr heimur - Stafrænar sýnir.
í dag, laugardag, kl. 12 og kl.
15, verður sýnt verkið Song
Delay, 1973, eftir Joan Jonas.
Joan Jonas er fædd 1936 í
Bandaríkjunum. Stundaði nám í
listasögu og höggmyndalist við
School of the Museum of Fine
Arts í Boston, M.F.A. próf frá
Columbia University. Hún hefur
unnið með myndbönd frá 1972,
m.a. hlotið viðurkenningar frá
American Film Institute og 3rd
Annual Polaroid Video Art verð-
launin. Hún hefur haldið einka-
sýningar og tekið þátt í samsýn-
ingum víða um heim.
Verk Magnúsar Pálssonar
verða einnig sýnd í dag kl. 11,
12.20 og 15.20.
Verkin era Talk preeding Eye
Talk, Eye talk, Eye talk II, Kúpl-
ingsdiskur, Talk preceding, Eye
Talk.
Magnús Pálsson er fæddur á
Eskifirði 1929. Búsettur í London.
Hann stundaði nám í leikmynda-
hönnun við The Crescent Theatre
School of Design, Birmingham
1949-1951; Handíða- og mynd-
listaskólann, Reykjavík, 1953-’54
og Academie fur angewandte
Kunst, V£n 1955-’56. Kennsla við
Statens kunstakademi, Osló, Aca-
demie voor beeldende kunst, En-
schede, Hollandi og Myndlista- og
handíðaskóla íslands.
Hann hefur samið leikhúsverk,
raddverk og bókverk. Skipulagði
og rak MobShop IV í Viborg,
Danmörku. Var annar af stofn-
endum Hong Kong Press í Gauta-
borg og stofnandi MobShop á ís-
landi. Hefur haldið fjölda
sérsýninga og tekið þátt í samsýn-
ingum víða um heim.
Listskólanemar
bregða á leik
LISTNEMAR standa fyrir upp-
ákomum í miðborg Reykjavíkur
milli kl. 12 og 13.30 í dag, laugar-
dag. Nemendurnir era við nám í
Leiklistarskóla íslands, Listdans-
skóla íslands, myndlistardeild
Listaháskóla Islands og Tónlist-
arskólanum í Reykjavík og hafa
unnið að uppsetningu atriðanna í
litlum hópum. Meðal atriða má
nefna senur úr Ríkharði III og
Svanavatninu, en nemendur hafa
einnig samið hluta þeirra atriða
sem verða flutt.
Upphafsræða Ríkharðs III
markar upphaf gleðskaparins og
verður hún flutt af svölum kaffi-
hússins Sólon Islandus í Banka-
stræti kl. 12 á hádegi. Þaðan mun
hópurinn ganga að Ingólfstorgi
þar sem nemendur úr 6. bekk
Háteigsskóla munu slást í hópinn
og taka þátt í flutningi á fram-
sömdu tónverki án hljóðfæra.
Verkefnið er skipulagt af Lista-
hátíð í Reykjavík.
Umsjón með verkefninu hefur
verið í höndum Vanessu Pigrum
leikstjóra og Sigrúnar Sævars-
dóttur tónlistarmanns.
Menningardagar
í Gerðubergi
MENNINGARDAGAR hefjast í
félagsstarfi Gerðubergs á morg-
un, sunnudag, og standa til 5. júní.
Dagskráin hefst með þátttöku í
fjölskylduhátíð í Elliðaárdal kl.
14. Mánudaginn 29. maí verður
opnuð handavinnusýning í félags-
starfi Gerðubergs. Tölvuklúbbur-
inn verður kynntur og gler- og
myndlist verða til sýnis. Miðviku-
daginn 31. maí kl. 20.00 tekur
Vinabandið þátt í gospelmessu
Öryrkjabandalags íslands í Há-
túni 10.
Á degi aldraðra, fimmtudaginn
1. júní, sér Gerðubergskórinn um
söng í Fella- og Hólakirkju; 5. júní
fer kórinn ásamt danshópi og
hljóðfæraleikurum til Blönduóss
og tekur þátt í dagskrá í félags-
heimili Blönduóss.
Sýningin er opin mánudag -
fimmtudag frá kl. 9-19, föstudag
frákl. 9-18.
Samkór Rangæinga fimm ára
Leiðsögn um
sýningar Hafn-
arborgar
LEIÐSÖGN verður um tvær sýn-
ingar í Hafnarborg í dag, laugardag,
kl. 14. Um er að ræða sýningu fær-
eysku listakonunar Elínbogar
Lutzen og hollensku myndbands-
listakvennanna Madelon Hooykaas
og Elsu Stansfield.
Hafnarborg er opin alla daga,
nema þriðjudaga, kl. 12-18. Sýning-
unum lýkur á mánudag.
SAMKÓR Rangæinga er fimm ára
um þessar mundir og heldur
tvenna afmælistónleika um helg-
ina. Þeir fyrri verða í Félags-
heimilinu Kirkjuhvoli Kirkjubæj-
arklaustri í kvöld,
laugardagskvöld, kl. 21. Hinir síð-
ari verða í Félagsheimilinu Hvoli
Hvolsvelli sunnudaginn 28. maí kl.
21.
Stjórnandi kórsins er Halldór
Óskarsson. Einsöngvari er Sigur-
laug J. Hannesdóttir sópran sem
nýverið lauk áttunda stigs söng-
prófi frá Söngskóla Reykjavikur.
Undirleikarar eru ungversku hjón-
in Hédi Maróti á pianó og Lazló
Csened á horn. Þau hafa búið í
Rangárþingi í tvö ár og kennt við
Tónlistarskóla Rangæinga.
Efnisskrá tónleikanna er af-
rakstur vetrarstarfsins, auk þess
sem flutt verða nokkur lög sem
kórinn hefur æft á ferlinum.
Þá mun kórinn halda í tæplega
vikulanga söngferð til Ítalíu laug-
ardaginn 3. júní og er það þriðja
„utanferð“ hans.
- skemmtileg búbót fyrir brúðhjónin 1
Verðandi brúðhjón eru hjartanlega velkomin í verslun >
Byggt og búið I Kringlunni. Þar er þeim boðið að skrá
sig, velja fallega muni og setja þá á óskalista fyrir
brúðkaupið. Þegar líður að brúðkaupinu er tilvalið fyrir
vini og vandamenn að líta inn í Byggt og búið og velja
smáar sem stórar gjafir eftir óskum brúðhjónanna.
t Byggt og búið er mikið úrval af fallegum og
gagnlegum munum fyrir heimilið og að auki leggur
Byggt og búið til óvæntan glaðning handa öllum
brúðhjónum. f sumarlok verður svo dregið úr öllum
L skráðum brúðargjafalistum og fá heppin hjón hina
margrómuðu Kltchen Aid hrærivél að gjöf.
Kringlunni
iími 568 9400
Ipið sunnudag 13-17
Fréttir á Netinu
vg> mbl.is
-J\LL7y\f= e/TTH\SAÐ AÍÝTT~