Dagblaðið Vísir - DV - 04.01.1983, Blaðsíða 10

10
DV. ÞRIÐJUDAGUR 4. JANUAR1983.
Útlönd Útlönd Útlönd Útlönd
Erjurnar í
Austurlöndum nær
Nýja áriö gekk í garö í Líbanon
meö friðsömustu áramótum, sem
höfuðborgarbúar þar hafa upplifað
lengi, en bardagar voru í Trípólí
milli stuðningsmanna og andstæð-
inga sýrlenska herliðsins. Viðræður
standa yfir milli Israels og Líbanon,
þar sem aöilar eru þó ekki ásáttir um
hvað ræöa skuli, en eru samt fyrstu
þreifingamar til þess aö semja um
brottför ísraelska innrásarliðsins. —
Jafnframt eru vaknaðar vonir um að
á þessu ári muni hefjast alvöru-
samningaviðræður um allsherjarfrið
í Austurlöndum nær, byggðar á til-
lögum araba og Bandaríkjamanna
frá þvííseptember.
Áframhaldandi bardagar á helstu
ófriðarsvæðum heims, pólitískur
ásteytingur og daprar efnahagshorf-
ur víðast um heim gefa til kynna að
óriö 1983 verði lítiö skárra en áriö
1982 reyndist vera.
Þó þykir glitta í einhverjar friðar-
vonir í Austurlöndum nær og Pól-
verjar sjá fram á aö létt verði af að
minnsta kosti að nokkm þeirri frels-
issviptingu, sem þeir urðu aö búa vif/
síðasta árið.
Sama þráteflið
í Afghanistan
I Afghanistan gáfu skæruliðar það
áramótaheit aö halda áfram árásum
sínum á opinberar stofnanir og lepp-
stjórn Babraks Karmals. Þeir gerðu
sér dagamun milli hátíðanna vegna
þriggja ára afmælis innrásar Sovét-
manna meö meiriháttar árás á flug-
völlinn í Kabúl og fleiri stærri flug-
velli landsins. Jafnframt gerðu þeir
höfuöborgina nær rafmagnslausa.
Virðist þar bíða Andropovs hins nýja
leiðtoga Sovétríkjanna ærið verk-
efni, sem hann hefur tekið í arf frá
fyrirrennara sínum. Má vera að 1983
eigi eftir að sannreyna spádómana
um að Afghanistan verði Sovétmönn-
um ámóta erfitt og Víetnam var
Bandaríkjamönnum.
Málamiðlun hafin
í Persaflóastríðinu
Annað hálfgleymt stríð, sem háö
hefur verið við Persaflóann milli
Irans og Iraks síðustu tvö árin, veld-
ur nágrönnunum sívaxandi áhyggj-
um. Eru þeir byrjaðir tilraunir til
þess að miðla málum. Utanríkis-
ráöherra Alsír byrjar nýja áriö strax
með heimsókn til Irans en þaðan er
förinni heitið til Iraks með tillögur
um hugsanlegar viðræður stríðsaðil-
anna.
Herlögum afiétt
í Póllandi
Rétt áður en gamla árið haföi
runnið sitt skeið var herlögunum af-
létt í Póllandi, en gæti svo farið að
allt árið 1983 liði einnig svo aö
Pólverjar þyrftu að búa undir
ýmsum ákvæðum þeirra. Augljós-
ustu merki herstjórnarinnar eru
horfin, eins og vegatálmar og bryn-
vagnar á torgum og gatnamótum
stærstu borganna, og færri hermenn
sjást á varðgöngu um strætin. önnur
minna áberandi tök hennar hafa
verið færö á hendur hinni borgara-
legu löggæslu, eins og takmarkanir á
verkalýðsstarfsemi.
Dimmar efna-
hagshorfur
I Evrópu, Suður-Ameríku og
Austurlöndum fjær munu efnahags-
málin setja mark sitt á nýja árið. I
Evrópu spá sérfræðingar Efnahags-
bandalaginu erfiðu ári, og háttsettur
brasilískur embættismaður fullyrti
að land hans yrði gjaldþrota ef ekki
fengjust ný eriend lán fyrir mars-
byrjun og greiðslufrestur á gömlum
skuldum. Brasilía skuldar oröiö 89
milljarða Bandaríkjadala í erlend-
um lánum. I Singapore bjó Lee Kuan
Yew forsætisráðherra þjóð sína
undir aö á nýja árinu kæmist hag-
vöxturinn niður í það minnsta sem
hann hefur verið í mörg ár.
Hagfræðingar í Brussel spá því að
gjaldþrot og atvinnuleysi muni
aukast á nýja árinu hjá aðildar-
ríkjum Efnahagsbandalagsins. Á
Andstœðingar gegn kjarnorkuvopnum og friðarhreyfingin létu mjög að sér kveða é liðnu éri og fyrirsjánlega mun érið 1983bera keím afþvi.
LÍTIL BJARTSÝNI
FYRIR ÁRIÐ1983
Hittast Reagan
og Andropov?
Sem gamla árið stefndi áleiöis í
aldanna skaut varð ljóst aö vopna-
takmarkanir og kjamorkueldflaug-
ar mundu verða efstar á dagskrá í
samskiptum stórvelda austan- og
vestan jámtjalds. Hugmyndir eru á
kreiki um að Reagan Bandaríkjafor-
seti og Andropov leiðtogi Sovétríkj-
anna muni hittast á árinu, og hefur
Andropov lýst því yfir einmitt nú um
áramótin að haiui hafi góða trú á því
að slíkur fundur gæti bætt sambúð
austursogvesturs.
Moskva hefur aö vísu í leiðinni
sakaö vesturveldin um aö spilla
„detente”, þíðunni margfrægu, í
samskiptum austurs og vesturs, en
um leið lagt áherslu á friðarviðleitni
sína og vilja til þess að draga úr
hættunni á kjarnorkustyrjöld meö
því að draga úr vígbúnaöarkapp-
hlaupinu. Hið síðamefnda þykir
flestum koma illa heim við þá stefnu,
sem Sovétstjómin hefur fylgt í
hermálum, eöa í nábýli sínu
viö ríki eins og Afghanistan og Pól-
land. Enda er skýrt tekið fram í ára-
mótaboðskap Moskvu að jafnhliöa
viðleitni til þess aö draga úr
vígbúnaðarkapphlaupinu muni
Sovétstjórninhalda „verðisínum”.
Lítil eining
íAfríku
I Afríku sagði framkvæmdastjóri
Einingarsamtakanna, Edem Kodjo,
að nýja árið fæli í sér meiri vonir um
samheldni landa svörtu álfunnar,
eftir að mistekist hefur tvö ár í röö aö
halda ársþing samtakanna vegna
djúps ágreinings, sem „næstum
hafði klofið álfuna”.
Ekki örlar þó á að sambúö svörtu
lýðveldanna við Suður-Afríku batni
og nýir örðugleikar sýnast í uppsigl-
ingu innan Zimbabwe bæði milli fyrri
samherja í þjóöernisbaráttu blökku-
manna og eins milli stjómar
Mugabés og talsmanna hvíta minni-
hlutans.
Helstu vonir bundnar við hugsanlegan fund Reagans og Andropovs
Með afnémi herlaganna i Póllandi hefur fækkað brynvörðum vögnum
og heriiðiá strætum helstu borga, en ýmis önnur minna áberandi merki
herlagastjórnarinnar verða áfram i gildi.
greinda framleiösluþætti fýrir aö
bregöast vonum.
Efnahagsbata
spáð í USA
I Bandarík junum spáði viðskipta-
og verslunarmálaráðuneytið því að
flestir þættir bandarísks iðnaðar
mundu rétta úr kútnum á nýja árinu,
þótt ekki næðu þeir mestu góðæmm
fyrri tíma. Tekur þessi spá til bíla-
iðnaöarins, stáliöjunnar og
byggingaiðnaðar og yfir heildina er
spáð efnahagsbata á árinu 1983 í
Bandaríkjunum.
Pólitískar sviptingar
í Evrópu
Á stjómmálasviðinu ganga Finn-
land, Spánn og Vestur-Þýskaland til
móts við nýja árið með nýjum ríkis-
stjórnum, sem í V-Þýskalandi á þó
eftir að ganga undir nýjar þing-
kosningar með vorinu.
Nýja árið byrjar með nýrri
fiskveiðideilu innan EBE, þar sem
Danir standa fast á kröfum sínum
um hærri fiskveiðikvóta á makríl-
miðum Breta og reisa þær á
heföbundnum fiskveiðum sínum í
gegnum mannsaldra.
Svo kann eð fara að Andropov
leiðtogi Sovótríkjanna og Reagan
Bandarikjaforseti hittist á nýja
árinu.
síðustu mánuðum hafa fengið æ
meiri hljómgmnn þeir sem tala máli
sérstakra vemdunaraðgerða til þess
að draga úr innflutningi og vemda
innlendan iðnað. Þykir það ekki spá
góðu um örvun verslunar og við-
skipta í milliríkjaverslun í heimin-
um. Heyrist nú sagt að fyrri spár um
1% hagvöxt áriö 1983 hjá EBE séu
alltof bjartsýnar.
Erich Honecker leiðtogi Austur-
Þýskalands upplýsti að mikið
vantaði á að land hans hefði náð
settu marki á gamla árinu í efna-
hagsmálum, og gagnrýndi hann ótil-