Dagblaðið Vísir - DV - 20.11.1984, Blaðsíða 12

Dagblaðið Vísir - DV - 20.11.1984, Blaðsíða 12
12 DV. ÞRIÐJUDAGUR20. NOVEMBER1984. Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF. Stjórnarformaðurogútgáfusfjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON. Framkvæmdastjúri og útgáfústjóri: HÖRÐUR EINARSSON. j Ritstjórar: JÓNAS KRISTJÁNSSON og ELLERT B. SCHRAM. Aðstooarritstjórar: HAUKUR HELGASON og ELlAS SNÆLAND JÓNSSON. Fréítastjórar: JÓNAS HARALDSSON og ÓSKAR MAGNÚSSON. Auglýsingastjórar: PÁLL STEFÁNSSON og INGÓLFUR P. STEINSSON. Ritstjórn: SÍÐUMÚLA 12—14. SÍMI 686611. Auglýsingar: SÍÐUMÚLA 33. SÍMI 27022. Afgreiðsla,áskriftir,smáauglýsingar,skrifstofa: ÞVERHOLTI11. SÍMI27022. Sími ritstjðrnar: 686611. Setning, umbrot, mynda-og plötugerð: HILMIR HF„ SÍDUMÚLA 12. Prentun: Árvakur hf., Skeifunni 1». ¦ Áskriftarverð á mánuðt 275 kr. Verö í lausasölu 25 kr. Helaai blaö 28 k>v L Aldraðir eru afskiptir Með stjórnarfrumvarpi hefur veriö lagt til aö menn, sem láta af störfum fyrir aldurs sakir, geti dregið að fullu frá skattskyldum tekjum sínum hreinar launatekjur síðustu tólf starfsmánuðina. Þetta er mikiö réttlætismál. Skattar eru greiddir eftir á eins og kunnugt er, og það þýðir, aö þeir sem verða að hætta vinnu bera næsta árið skattbyrðar, sem mörgum eru um of. Að undanförnu hef ur verið réttur til frádráttar á helmingi hreinna launa- tekna síðustu tólf starfsmánuðina. Menn f jalla um, að hér á landi séu í raun tvær þjóðir. Sumir eru vellauðugir á okkar mælikvarða, aðrir blá- fátækir. Þessi munur hefur vaxið. Margir komu ár sinni vel fyrir borð, þegar verðbólgan var mest í fyrra, og komust undan kjaraskerðingunni miklu. Aðrir urðu undir. Mikill hluti lífeyrisþega er í þeún hópnum, sem varð illa úti, undirstéttar„þjóðinni". Við búum illa að okkar gamla fólki miðað við það sem gerist á öðrum Norður- löndum. Gamla fólkið á sér enga skipulagða málsvara. Þeir gömlu menn, sem sitja í ráðherrastólum, hafa komið sér vel fyrir og eiga litla samleið með hinum. I ráðherra- hópnum eru menn, sem sjá fram á auknar tekjur, þegar þeir hætta störfum, menn sem hafa sterka sjóði á bak við sig. Stjórnarmálaflokkarnir sinna hinum öldruðu lítið. Þeir sem starfa í flokkunum eru yfirleitt á bezta aldri, og þeir ráða ferðinni í kröfugerð. Hið sama á við um verkalýðs- félógin. ! þeim er að sjálfsögðu starfandi fólk, sem telur sig enga ábyrgð bera á hinum öldruðu. Reynslan sýnir þetta gleggst. Stór hluti þeirrar kynslóðar, sem nú er á miðjum aldri, átti kost á að byggja íbúðir sínar á svo lágum vöxtum miðað við verðbólgu, að um mikið gjafafé var að ræða. Hverjir borguðu brúsann? Að miklu leyti var gróði unga fólksins þá daga tekinn af sparifé hinna eldri meðal annars þeirra sem nú eru á líf eyri. Þá daga gengu þeir ungu, sem réðu lífeyrissjóðunum, svo hart fram í kröfum um ódýr lán úr sjóðunum, að gjaldþrot sjóðanna blasti við. Lítið var eftir til hinna raunverulegu verkefna lífeyrissjóðanna, að greiða hinum öldruðulífeyri. Allra síðustu ár hefur fengizt meira réttlæti á vaxta- markaðnum, en það hefur staðið skammt og er enn í hættu. Á meðan hefur kaupmáttur lífeyris hins vegar drabbazt niður. Við hefur bætzt mikil verðhækkun lyfja og læknisþjónustu, sem bitnar hart á þessum hóp. Lands- f eðurnir haf a því enn vegið í þann knérunn. Stjórnarfrumvarpið um skattafrádrátt til handa þeim sem veröa að hætta vinnu fyrir aldurs sakir er tilraun til að bæta úr fyrri misfellum. Ríkisstjórnin þarf að fylgja því eftir með frekari aðgerðum. Þannig verður sérstaklega að vernda kaupmátt lífeyris, nú þegar gengisfelUng sker kaupmáttinn niður. Þetta verður aðeins gert með hækkun lífeyris umfram almennu kauphækkanirnar. Ríkisstjórnin á ennfremur að hrinda í framkvæmd margræddum hugmyndum um al- mennar skattalækkanir, sem munu gera ýmsar lágar tekjur skattfrjálsar, sem enn eru skattlagðar, þótt þær dugi í raun ekki til mannsæmandi framf ærslu. Haukur Helgason. Einfaldleikinn kostar peninga Þá eru þríhelgar hálfnaöar, Maríu- messa búin og þvi rétt rúmlega mán- uöur til jóla, en jólafastan hefst fyrsta sunnudag í aöventu. Samt var veðríö svo undarlega milt á Samlagssvæðinu, og blóðilmur var af jörðinni, næstum því eins og það væri að koma vor aftur og við virtum f yrir okkur gengissigið landið og fjallahrínginn undir mjólkur- hvítum himni, þar sem skýin byrgðu ekki útsýni, en stálblettir lágu á Sel- vogsheiði, Sveifluhálsi og Undirhlið- um. Og ef Móskarðshnúkar og Hengillinn hefðu ekki verið komnir í hvitt og eins Esjan, hefði ný- vaknaður maöur talið sig vera að ganga inn í vorið. Og svo unaðslegt hefir haustið verið að blóm standa víða enn í görðum, einkum þó í hver- um heldri manna og hjá þeiin sem nostra við blóin og garða og það var ekki fyren í seinustu viku, sem opin skip voru tekin á land i íteykjavík, standa þú nú ýmist á kambi ellegar i innkeyrslum hjá þeim, sem rými hafa við heimahús fyrír sína út- gerð. Og ef til vill er það eitt af sér- kennum þéttbýlis á tslandi, að hákarlaskip og skemmtiskip standa víða viö hús að vetrarlagi. Hafa þar uppsátur, jafnvel mílur frá sjó. Og þótt bátar og skip undirstriki ýmist velmegun eða þjáningu hér á landi, þá lifga þessi hafbúnu smáskip tölu- vert upp á borgina og íbúðahverfin. Oft má lika sjá ljós á þeim lengi á kvöldin, einkum þegar líður á vetur, en þá vitum við að það f er að styttast i hrokkelsið og voríð. Bensínmaðurinn og sleggjan Á laugardag svaf dagurinn út, enda fer ekki að birta á þungbúnu fyren klukkan að ganga tíu. Bensín- maðurinn var hneysklaður, og sagði, að nú rikti kyrrö á Bitruhálsi, þvi hann fullyrti að búið væri að stúta þessum 700 spónaplötum, sem not- aðar voru sem umgjörð um Landbúnaðarsýninguna, og að sögn hans var búið að greiða reikninginn fyrir þessa umgjörð um þjáninguna og hljóðaði hann upp á sjö milljónir króna. — Hugsaðu þér, sagði hann. Sjö milljónir króna fyrir spónaplötur, grind, 700 spónaplötur og málningu, aðeins fyrir nokkra daga, og svo er bara gengið á allt klabbið meö sleggju. Og súrmetisóperunni miklu var siðan ekið á öskuhaugana í Gufu- nesi, að mér skildist. Það heföi verið nær, sagði hann, aö leyfa fólki að nýta þetta, því 700 spónaplötur og grind má endurnota við að byggja fjölmargar íbúðir. Og ég reyni að róa hann með því að segja honum að Töfraflautan hefði kostað 800 milljónir gamlar hjá sænska kvikmyndastjóranum Ingimari Bergmann, eða svo að segja upp á krónu það sama og Þor- lákshöfn kostaði, þegar hún var gjörð eftir gos. Og þegar kvikmynda- fræðingar voru spurðir, hvers vegna filman hefði orðið svona dýr, var svarið: — Það gerir" einfaldleikinn. Hann kostar peninga. 1 vissu samhengi séð, virðist það sóun, ef gengið er með sleggju á lciktjöld súrmetisóperunnar miklu, er hún er tekin ofan. En sýningar af. þessu tagi eru þó nauðsynlegar, því landbúnaður er annaö og meira en þjáning, þótt svo gæti virst þegar maður les blöðin. Hitt var aftur á móti verra, að sýningin var haldin í fjölmiðlaverkfalU, þannig að ég veit að hún fór fram hjá mörgum mann- inum, og landbúnaðurinn fékk ekki þá umf jöllun, sem vert hefði verið af þeim sökum. Einkum þegar tillit er tekið til þess að viss tímamót virðast nú vera i búskap. Hinar heföbundnu búgreinar eru á undanhaldi. Geta ekki keppt við nútímalega matvæla- framleiðslu, og sem dæmi um það, þá er slátur- og heildsölukostnaður á Eftir helgina JONAS GUÐMUNDSSON RITHÖFUNDUR íslensku lambakjöti í dag kr. 36,36 á kílóið, meðan heildsöluverð á lamba- kjöti er innan við 40 Ikr. i London. (sbr. Financial Times). A sama tíma er heildsöluverö á dilkakjöti á íslandi kr. 153,01 og svo búðarverðið eftir því, en niðurgreiðslur eru nú tæpar 20 krónur á hvert kiló. Það er útaf þessu, sem nú eru timamót hjú islenskum landb únaði, og verið er að finna nýtt. Kvótakerf ið og þjáningin En það er ekki aðeins það, að nú sé að líða að jólum; áramót eru einnig á næsta leiti. Flest betri skip eru nú bú- in með kvóta sinn, aðrir bunir að færa hann á milli og selja. Og ef ég man rétt, þá munu um 200 tilfærslur hafa oröið á kvóta islenskra veiöi- skipa í ár. Um kvóta í landbúnaði veit maður minna, en þó mun örðugt vera á mörgum bæjum og mér til dæmis sagt, að á stórbýlinu Olfus- holti hefði verið búiö að mjólka upp i kvótann, eða búmarkið einhvern timann i júní og verður þvi búið að sæta verðfellingu meira en hálft árið, þannig að hart er nú í sveitum, því ekki mun ástandið vera betra á öðrum bæjum eftir kafgresið í sumar. Á forníslensku hefði verið talið að þarna væri verið að refsa mönnum fyrir dugnað. En stjórnun er stjórn- un og menn verða að sætta sig við verðfellingu á mjólk, sem höfð er til þess að hindra offramleiðslu og til þess að jafna framleiðslunni niður á árið. En hvað um það, drauglestaðir mjólkurbflar koma tvisvar, þrisvar í viku og losa verðfellda mjólk, sem hefur það eitt umfram aðra góða mjólk, að fyrir hana fæst aðeins brot af verði, þrátt fyrir það að sama vinna liggi að baki, og samskonar reikningur og sexmannanemdin sendi frá sér í haust, seinast þegar kaup bænda hækkaöi i samræmi við lög. Hjá útgerðinni er ástandið að því leyti til betra, aö menn geta sett, eða fært með öðrum hætti kvóta milli skipa, en það getur bóndinn á hinn bóginn ekki. Búmarkið er bundið við jörðina og ekki getur hann heldur siglt með aflann, eða unnið hann heima, eins og útgerðin, svona eftir hentugleikum hverju sinni. Og má þvi segja að hart sé í þeim heimi að lifa, þar sem mönnum er refsað fyrir atorku. Margir snerust hatramlega gegn kvótakerfinu og einkarétti og hreppa og sveitarfélaga til ákveðinna veiöa, tegunda og hafsvæða. En þótt kvóta- kerfið hafi vissulega agnúa, þá hef ur það eigi að síður, eins og búmarkiö, skilað ýmsu góðu. Fiskhúsin hafa fengið betri fisk og mjólkur- stöðvarnar þurfa ekki að verðfella mjólkurvörur í útsölu sem unnar eru úr verðfelldri gæðamjólk, Reksturinn gengur því betur í vinnslubúunum, sem framleiða einkum gjafavöru íyrir erlendan markað og búa við þröngan kost, þar eð aðeins eru til 526 milljónir króna til útflutningsbóta i ár samkvæmt bótarétti, en útflutningsbótaþörfin mun á sama tíma vera um 616 inilljónirkrónaíár (1984). Tímar mikilla þinghalda Nú standa yfir stórar ráðstefnur, svo aö segja um hverja helgi. Við framsóknarmenn hðfum haldið mið- stjórnarfund, kirkjuþingi er lokið og nú um helgina þinguðu alþýðuflokks- menn og kommúnistar. Það helsta sem skeö hafði, var að Alþýðuflokkurinn hefur kosið nýjan formann. Hafa þá allir gömlu flokk- arnir yngt upp hjá sér í brunni á fáum árum. Það gladdi marga að lesa það i helgarblöðunum að Valtýr Pétursson fékk starfslaun Reykjavíkurborgar, en þessi gamli og sterki listmálari hefur ekki fengið launaumslag síðan 1947, að mér skilst, en þá var hann í byggingavinnu. Valtýr er af kynslóð þeirra „klessumálara" er gáfu Islendingum ný augu eftir strið og við samgleðjumst öll — ja, nema Þjóðviljinn, sem vakti athygli á því aö málarinn væri ekki kommúnisti, og því vart marktækur, Já, svona hátt f lýgur Alþýðubandalagið nú. Stalínvarl,60. Jónas Guðmundsson rithöfundur.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.