Dagblaðið Vísir - DV - 20.11.1984, Blaðsíða 13

Dagblaðið Vísir - DV - 20.11.1984, Blaðsíða 13
r 13 HEROIN ER A LEIÐINNI Ég hef veriö í lögreglunni í 20 ár. Þegar ég hóf störf var áfengi eiginlega eini vímugjafinn sem þekktist, en síöan hefur margt breyst og aðrir vímugjafar hafa bæst viö. Þaö eru um 13 ár síöan einsýnt þótti að stofna yrði sérstaka fíkniefna- deild innan lögreglunnar. Mjög miklar mannabreytingar hafa oröiö i fikniefnadeild og er það til mikilla baga fyrir alla aðila, hvort heldur almenningur á i hlut eða þeir sem tengjast fíkniefnamál- um og þá sérstaklega lögreglu- mennirnirsjálfir. Fíkniefnamál til RLR Rannsóknarlögregla rikisins rannsakar öll stærri brotamál önnur en fíkniefnamál. Eg hef þá skoðun að komið sé að þeim krossgötum í þróun ökniefnamála hérlendis að flytja eigi málaflokkinn yfir til RLR. Þar verður hann best geymdur í fram- tíðinni þvi að fíkniefnaneysla og af- brot samtengjast æ meir. Málið er einfaldlega það að þegar heróín kemur hingað til lands og fólk ánetj- ast því, þá verður um afbrota- og vændisfaraldur að ræða. Eg er ansi hræddur um að lítil árangur næðist ef fikniefnadeild athugaði sín mál í einu horni og RLR í öðru. Eg sagði áðan, þegar heróin kemur. Eg þekki fíkniefnamál betur en margur hver. Ég hef lengstu starfsreynslu lögreglumanna hér- lendis í þessum málaflokki og i gegn- um árin hefur maður orðið að skipta sér af ýmiss konar fólki sem hefur verið misjafnlega illa farið af fikniefnaneyslu. Sumir hafa farið i svaðiö en aðrir orðið gegnir borgar- ar. Mðað við þá takmö'rkuðu athygli og umfjöllun sem þessi mál hafá fengið, það fjármagn sem lagt hefur Kjallarinn REYIMIR KJARTANSSON RANNSÓKNAR- LÖGREGLUMAÐUR verið í starfsemi fiknicf nadcildar, þá reynslu sem aðrar þjóðir hafa, þann feril fíkniefnaneytenda sem ég tel mig hafa orðið vitni að, þá á ástandið eftir að versna mikið hérlendis á allra næstu árum. Heróín næst Ég hef horft upp á ýmsar breyting- ar varðandi fikniefnaneyslu á þessum árum sem liðin eru frá þvi að ég hóf störf i fíkniefnadeild. Fíkniefnaneytendum hefur fjölgað mikið og við höfum afskipti af sifellt yngra fólki. Hér hefur myndast harður kjarni aðila sem flytja inn ffkniefni og dreifa þeim. Aður fyrr var notkunin mest tengd kannabis- efnum, en í dag hefur neysla á amfetamíni og kókaíni bæst við. Nokkuð margir neytendur sprauta sig með þessum efnum. Það er því kominn grundvöllur fyrir heróín- neyslu hériendis, þvi það er næsta skref á f erli citurly fjas júklings. Ohætt er að trúa því að heróín er á leiðinni hingað til lands. Nokkrir Islendingar hafa notað það erlendis og ánetjast þvi. Við stöndum illa að vígi, að öHu óbreyttu, þegar heróin er komið og neytendahópur myndast í kringum það. Reynsla annarra þjóða hefur leitt til þess að við vitum að heríónneytendur, auk þess að stunda auðgunarbrot, glæpi og vændi, safna utan um sig' hópi annarra neytenda sem þeir selja efnið til þess að eiga fyrir næstu sprautu. Það er áætlað að hver heróínneytandi verði að hafa 8 til 10 kaupendur til að halda sér gangandi, þessir 8 til 10 þurfa hver fyrir sig annan tug manna til hins sama. Það sér hver maður í hendi sér að þetta er gifurleg keðjuverkun. Snjóboltinn er fljótur að hlaða utan á sig ef hann fær aö velta óáreittur niður f jallshlíðina. Talið er að forfallinn heróínneyt- andi þurfi að kaupa efni f yrir 7000 til 10.000 kr. pr. dag. Auðsýnt er að þetta fólk getur ekki fylgt öðrum eftir i venjulegri tekjuöflun, starfi, hcimilishaldi eða öðru lifsmunstri. Það má eiginlega segja að f fkniefna- neytendur séu annar þjóðflokkur, ekki likur neinu því sem fólk á að venjast. Tök lögreglu I þessu sambandi hafa hin öru mannaskipti i fíkniefnadeild orðið sérstaklega til baga. Nýir menn eru lengi að kynnast fíkniefnafólki og þankagangi þessa fólks. Persónulegt samband við fíkniefnaneytendur hefur reynst rannsóknaraðilum mjög vel f gegnum árin og hafa mörg fíknicfnamál upplýstst þannig. Það gefur augaleið að nýir menn hafa ekki þessi sambönd þannig að taka verður í taumana einnig hvað þetta varðar ef ekki á að missa öll tök á þessum málum Hvort sem lausnin felst í því að koma fíkniefnamálum fyrir hjá RLR, eins og ég tel raunar best, eða hver sem hún er, þá verður að leiðrétta þessa stefnu lög- regluyfirvalda fyrr en seinna. Svo sem fyrr er minnst á hafa lslendingar ánetjast heróini erlendis. Sumir hafa komið heim og leitað læknishjálpar en í raun og veru eru ekki til neinar mcðf erðarstof nanir til að taka á móti slíkum sjúklingum. Vandi þeirra sem verða aö annast þá er mikill og fer ég ekki út í þau efni á þessum vettvangi. Hins vegar vil ég nefna hér, að samvinna heilbrigðis- yfirvalda og fikniefnadeildar hefur verið af mjög skornum skammti. Þau hafa verið þögul varöandi það fólk sem leitað hefur hjálpar vegna fikniefnaneyslu. Að sumu leyti er það gott, en hvað snertir starf lö'g- reglunnar hefur það komið sér illa. Mér fyndist mjög æskilegt að heilbrigðisyfirvöld létu einhvern trúnaðarmann hjá lögreglu vita af komu fikniefnaneytenda sem leitað hafa ásjár — að ekki sé talað um þá aðila sem koma vegna heróínneyslu. Við, sem störfum að því að leysa fikniefnamál, verðum að geta fylgst með öllum hliðum þess. „Ekkert mál" Þessar vangaveltur mínar setti ég niður á blað i tilefni útkomu bókarinnar „Ekkert mál" eftir þá feðga Njö'rð P. Njarðvík og Frey Njarðarson. Nokkru eftir að ég hóf störf í fíkniefnadeild 1978 ræddi ég við dómara í sakadómi i ávana- og f fkni- efnamálum, þá spurði ég hvort ekki væri.rétt að koma þeirri reglu á að hafa samband við foreldra þeirra ungmenna er komið hafa við sögu lögreglu vegna notkunar fíkniefna. Hann taldi öll tormerki á því og nefndi t.d. það, hvar setja ætti aldursmörkin, hvort miða ætti við 16 ára og sjálfræöi, eins og nú er gert, eða 20 ára aldur. Þá sagði hann að sum þessara ungmenna væru farin að heiman og farin að hefja sambúð og þá ætti að hafa samband við sam- býling, sem jafnvel væri í sömu neyslunni. Eg get ekki annað en velt því fyrir mér hvort bókin „Ekkert mál" hefði nokkurn tíma verið skrif- uð ef þessari reglu hefði verið komið á er ég ýjaði að fyrir nokkrum árum; ég veit ekki svariö, en spyr. Eg hef nefnilega þá trú, að foreldrar geti haft mikið að segja, sérstaklega ef nógu fljótt er vitað um það sem raunverulega er að gerast. Bókin „Ekkert mál" á mikið erindi við Islendinga. Hún lýsir staðrey ndum, hlutum sem haf a gerst og eru að gerast í kringum okkur. Aðstæður, bakgrunnur, ástæður skipta ekki máli, ungmenni þessa lands eru öll í hættu, — bæði þau sem nú eru komin á unglingsár og þau yngri. Eg ber hag ungmenna fyrir hrjósti og vona að reynsla Freddýs í „Ekkert mál" geri það að verkum að hugarfarsbreyting verði meðal þjóðarinnar og ráðamanna hennar. Það er kominn tími til þess að gripið verði til raunhæfra ráðstafana; endurbætur og framlag til ffkniema- deildar er aðeins litill hluti af því. Reynir Kjartansson. Þegar litli maðurínn varð stór—2. grein: VIÐUREIGNIN SJALF I fyrstu greininni sagði frá þvi hvernig mælirinn fylltist hjá bóka- gerðarmönnum og opinberum starfs- mönnum og lauk frásögninni þegar bæði bandalag litlu opinberu starfs- mannanna (BSRB) og ríkisstjórn hinna digru höfðu hafnað sáttatil- lögunni og verkfallsorrusta var yfir- vofandi. Rödd hinna digru Þótt litlu mennirnir hótuðu verkfalli 4. október voru hinir digru hvergi smeykir. Þeir sögðu: ,,Við höfum haft okkar fram í mörg ár. Við eigum alls kostar við hreyfingu litla mannsins. Notum nú tækifærið og brjótum hana í smátt. Njótum þess síðan að sjá litlu launamennina koma skríðandi upp að stóru skrif- horðunum okkar, einn og einn i einu, - og biðja um ölmusu. Kennum þeim lexiu sem rísa gegn valdi okkar. Beitum fjölmiðlafallbyssunum, rýjum forystu þeirra fylginu með hamslausum áróðri. Beitum launa- svipunni, borgum ekki út, og sveltum lýðinn til hlýðni. Sjá, þeir munu gef- ast upp í annarri viku verkfallsins, launalausir og með tóman vcrkfalls- sjóð." Svar litla mannsins Þegar fólki i BSRB varð ljóst að það fékk ekki greidd laun um mánaðamótin samkvæmt samningum og lögum brást þaö hart við. Fjölmiðlarnir steinþögnuðu. Börnin voru send heim. Strætis- vagnar og póstmenn fóru afar hægt. Menn héldu ótal fundi og skipulögðu vörnina. Hið þunga högg launa- svipunnar hitti þannig böðulinn sjálfan því verkfallið hófst fyrr og af ennmeiriþunga. Litlu mennirnir fóru nú á fund hins digra Alberts. Albert hafði oft fengið litla menn i heimsókn, iafnan einn í einu, og oft gefið ölmusu. Nú brá svo við að þeir komu þusundum saman, söfnuðust fyrir utan glugg- ann hjá honum, vopnaðir kröfu- spjöldum, hrópandi og syngjandi. Þeir krupu ekki heldur stóðu upp- réttir. Þeir báðu ekki um ölmusu heldur kröfðust réttar síns. Þeir brugðu út af margra ára vana. Nú fór að fara um Albert. Þetta hafði aldrei gerst. Samt lét hann á engu bera. En þegar fólkið var farið og hann kominn í öruggt skjól þing- múranna lét hann litlu kennarana kenna á því. „Letingjar og ómag- ar!" hrópaði hann. Þetta heyrðist út fyrir múrana og kennararnir komu aftur upp að glugganum hjá Albert. Orð Alberts höfðu farið líkt í þá og blótsyrðin L púkann á fjósbitanum forðum, þvi þeir voru nú sýnu stærri og stæltari en í fyrri heimsókninni. IMeyð þeirra fjölmiðlalausu Fjölmiðlafallbyssurnar eru bestu vopn þeirra digru. Þær dúndra boðskap þeirra alla daga inn i höfuð þeirra mörgu og smáu, Þess vegna gera litlu mennimir oftast eins og þeir digru vilja. En núkom babb í bátinn. Þegar mest á reið þögnuðu allar f all- byssumar, hver og ein einasta! Litlu ÞORVALDUR ÖRN ÁRNASON KENNARI krökkunum sínum til að hef ja skot- hríð úr alveg frjálsum og ólöglegum leikfangabyssum. Svo dundruðu þeir i höfuð litlu mannanna og mörgum fannst bara gaman. En þessi frjálsu og ólöglegu skeyti bitu ekki á alla. Þegar hér var komið sögu voru margir i BSRB, flokki litla mannsins, hættir að hlýða rödd þeirra digru, en hlustuðu þess í stað hver á annan á fundum, verkfalls- vöktum og í litla dagblaðinu sinu, BSRB-tiðindum. Afleiðingin varð m.a. sú að þeir hættu að halda með þeim digru en fóru þess í stað að halda með sjálfum sér. Þá f undu þeir mikla velliðan i brjóstinu sem yfir- gnæfði alveg sultarstingina í kviönum. Litlu mönnunum leið undarlega vel i verkfallinu sinu. Og þeir stækkuðu og stæltust meö hverjum deginum sem leið. A „Þannig unnu þeir digru orrustuna í karphúsinu en urðu þó að gefa svolítið eftir þannig að litlu mennirnir hafa það ekki alveg jafnskítt ogáður." mennirnir, sem áttu að hlaða tundrinu i þær, voru allir á bak og burt. Nú var mikil neyð, svo mikil að þeir digru gripu til neyðarréttarins síns. Þeir hjálpuðu pattaralegu Úrslitin réðust í karphúsinu Nú fóru þeir digru að hugsa sitt ráð. Þeir höfðu nefnilega reiknað skakkt. Þá grunaði ekki að litlu opinberu starfsmennirnir gætu stækkaö og þroskast svona allt í einu og boðið þeim birginn. Loks datt þeim digru i hug ráð sem dugði. Þeir lokkuðu alla forystumenn BSRB inn i karphús eitt miMð og fóru að karpa við þá um hitt og þetta. Þeir kikpuðu svo mikið að for- ystumennimir gleymdu næstum því ifll- um félögum sinum sem voru í verkfalli og máttu naumast vera að þvi að hlusta á þá á fundum og verkfallsvöktum. Það sem gerðist i karphúsinu átti hug þcirra aflan. Forystumennimir korpuðu svo mikið við þá digru að þeir máttu varla vera að því að borða og sofa og urðu því dálitið ringlaðir í kollinum og samvinnuþýðir. Fáeinir áttu lfka vini og félaga i hópi hinna digru og vildu þess vegna ekíá ganga mjög nærri þeim. Þvi endaði með þvi að samið var um vopnahlé einmitt þegar verkfallsmenn höfðu eftir mikið streð náð að gyrða þá digru með eins konar sultarólum og voru byrjaðir að herða að. Margir BSRB-félagar urðu mjög reiðir og sárir yf ir því að þurfa að hætta við hálfnað verk. Innst inni hafði þá lcngi langað til að ná sér niðri á þeim digru og höfðu nú loksins komist í að- stöðutilþess. Þannig unnu þeir digru orrustuna i karphusinu en urðu þó að gefa svolítið eftir þannig að litlu mennirnir hefðu það ekki alveg jafnskítt og áður. En kjara- samningur er bara vopnahlé og striðið heldur áfram. Her litlu mannanna hefur eflst mjög og ef hann endurskipuleggur sig mega þeir digru fara að vara sig. Framhald. Þorvaldur Om Arnason.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.