Dagblaðið Vísir - DV

Ulloq
Ataaseq assigiiaat ilaat
Tidligere udgivet som

Dagblaðið Vísir - DV - 20.11.1984, Qupperneq 13

Dagblaðið Vísir - DV - 20.11.1984, Qupperneq 13
13 HEROIN ER A LEIÐINNI Ég hef veriö í lögreglunni í 20 ár. Þegar ég hóf störf var áfengi eiginlega eini vímugjafinn sem þekktist, en síðan hef ur margt breyst og aðrir vímugjafar hafa bæst við. Það eru um 13 ár síðan einsýnt þótti að stofna yrði sérstaka fíkniefna- deild innan lögreglunnar. Mjög miklar mannabreytingar hafa orðið í fikniefnadeild og er það til mikilla baga fyrir alla aðila, hvort heldur almenningur á í hlut eða þeir sem tengjast fíkniefnamál- um og þá sérstaklega lögreglu- mennimirsjálfir. Fíkniefnamál til RLR Rannsóknarlögregla ríkisins rannsakar öll stærri brotamál önnur en fíkniefnamál. Eg hef þá skoðun að komið sé að þeim krossgötum í þróun fíkniefnamála hérlendis að flytja eigi málaflokkinn yfir til RLR. Þar verður hann best geymdur í fram- tíöinni þvi aö fíkniefnaneysla og af- brot samtengjast æ meir. Málið er einfaldlega það aö þegar heróín kemur hingað til lands og fólk ánetj- ast því, þá verður um afbrota- og vændisfaraldur að ræða. Eg er ansi hræddur um að lítil árangur næðist ef fíkniefiiadeild athugaði sín mál í einu homi og RLR í öðm. Ég sagði áðan, þegar heróin kemur. Eg þekki fíkniefnamál betur en margur hver. Ég hef lengstu starfsreynslu lögreglumanna hér- lendis í þessum málaflokki og i gegn- um árin hefur maöur orðiö að skipta sér af ýmiss konar fólki sem hefur verið misjafnlega illa farið af fikniefiianeyslu. Sumir hafa farið í svaðið en aðrir orðið gegnir borgar- ar. Miðað við þá takmörkuðu athygli og umfjöllun sem þessi mál hafá fengið, það fjármagn sem lagt hefur Kjallarinn REYNIR KJARTANSSON RANNSÓKNAR- LÖGREGLUMADUR verið í starfsemi fíkniefnadeildar, þá reynslu sem aðrar þjóðir hafa, þarni feril fíkniefnaneytenda sem ég tel mig hafa oröiö vitni að, þá á ástandið eftir að versna mikið hériendis á allra næstu árum. Heróín næst Ég hef horft upp á ýmsar breyting- ar varöandi fíkniefnaneyslu á þessum árum sem liðin eru frá því aö ég hóf störf i fíkniefnadeild. Fíkniefnaneytendum hefur fjölgað mikið og við höfum afskipti af sífellt yngra fólki. Hér hefur myndast harður kjarni aðila sem flytja inn fikniefni og dreifa þeim. Áður fyrr var notkunin mest tengd kannabis- efnum, en í dag hefur neysla á amfetamini og kókaíni bæst við. Nokkuð margir neytendur sprauta sig með þessum efnum. Það er því kominn grundvöllur fyrir heróín- neyslu hérlendis, þvi það er næsta skref á ferli eiturlyfjas júklings. Ohætt er að trúa því að heróín er á leiðinni hingaö til lands. Nokkrir íslendingar hafa notað það erlendis og ánetjast því. Við stöndum illa að vígi, að öHu óbreyttu, þegar heróín er komið og neytendahópur myndast í kringum það. Reynsla annarra þjóða hefur leitt til þess að við vitum að heriónneytendur, auk þess að stunda auðgunarbrot, glæpi og vændi, safna utan um sig hópi annarra neytenda sem þeir selja efnið til þess að eiga fyrir næstu sprautu. Þaö er áætlað að hver heróínneytandi verði aö hafa 8 til 10 kaupendur til að halda sér gangandi, þessir 8 til 10 þurfa hver fyrir sig annan tug manna til hins sama. Það sér hver maður í hendi sér aö þetta er gifurleg keðjuverkun. Snjóboltinn er fljótur að hlaða utan á sig ef hann fær að velta óáreittur niðurfjallshlíðina. Talið er að forfallinn heróinneyt- andi þurfi að kaupa efni fyrir 7000 til 10.000 kr. pr. dag. Auðsýnt er að þetta fólk getur ekki fylgt öörum eftir í venjulegri tekjuöflun, starfi, heimilishaldi eöa öðru lífsmunstri. Það má eiginlega segja aö f íkniefna- neytendur séu annar þjóöflokkur, ekki likur neinu því sem fólk á að venjast. Tök lögreglu I þessu sambandi hafa hin öru mannaskipti í fíkniefnadeild orðið sérstaklega til baga. Nýir menn eru lengi að kynnast fíkniefnafólki og þankagangi þessa fólks. Persónulegt samband við fíkniefnaneytendur hefur reynst rannsóknaraðilum mjög vel í gegnum árin og hafa mörg fíkniefnamál upplýstst þannig. Þaö gefur augaleiö að nýir menn hafa ekki þessi sambönd þannig að taka veröur í taumana einnig hvað þetta varðar ef ekki á að missa öll tök á þessum málum. Hvort sem lausnin felst í því að koma fíkniefnamálum fyrir hjá RLR, eins og ég tel raunar best, eða hver sem hún er, þá verður aö leiðrétta þessa stefnu lög- regluyfirvalda fyrr en seinna. Svo sem fyrr er minnst á hafa Islendingar ánetjast heróíni erlendis. Sumir hafa komið heim og leitað læknishjálpar en í raun og vem em ekki til neinar meðferðarstofnanir til að taka á móti slíkum sjúklingum. Vandi þeirra sem verða að annast þá er mikill og fer ég ekki út í þau efni á þessum vettvangi. Hins vegar vil ég nefna hér, að samvinna heilbrigðis- yfirvalda og fíkniefnadeildar hefur verið af mjög skornum skammti. Þau hafa verið þögul varðandi það fólk sem leitað hefur hjálpar vegna fíkniefnaneyslu. Að sumu leyti er það gott, en hvað snertir starf lög- reglunnar hefur það komið sér illa. Mér fyndist mjög æskilegt að heilbrigðisyfirvöld létu einhvern trúnaöarmann hjá lögreglu vita af komu fíkniefnaneytenda sem leitaö hafa ásjár — að ekki sé talað um þá aöfla sem koma vegna heróínneyshi. Við, sem störfum að því að leysa fíkniefnamál, verðum að geta fylgst meö öllum hliðum þess. „Ekkert mál" Þessar vangaveltur mínar setti ég niður á blað í tilefni útkomu bókarinnar „Ekkert mál” eftir þá feðga Njörð P. Njarðvik og Frey Njarðarson. Nokkru eftir að ég hóf störf í fíkniefnadeild 1978 ræddi ég við dómara í sakadómi í ávana- og fíkni- efnamálum, þá spurði ég hvort ekki væri rétt að koma þeirri reglu á að hafa samband við foreldra þeirra ungmenna er komið hafa við sögu lögreglu vegna notkunar fíkniefna. Hann taldi öll tormerki á því og nefndi t.d. það, hvar setja ætti aldursmörkin, hvort miða ætti við 16 ára og sjálfræöi, eins og nú er gert, eða 20 ára aldur. Þá sagði hann að sum þessara ungmenna væru farin að heiman og farin að hefja sambúð og þá ætti að hafa samband viö sam- býling, sem jafnvel væri í sömu neyslunni. Ég get ekki annað en velt því fyrir mér hvort bókin ,,Ekkert mál” hefði nokkurn tíma verið skrif- uð ef þessari reglu hefði verið komið á er ég ýjaði að fyrir nokkrum árum; ég veit ekki svaríö, en spyr. Ég hef nefnilega þá trú, að foreldrar geti haft mikið að segja, sérstaklega ef nógu fljótt er vitað um það sem raunverulega er að gerast. Bókin „Ekkert mál” á mikiö erindi við Islendinga. Hún lýsir staðreyndum, hlutum sem hafa gerst og eru að gerast í kringum okkur. Aðstæður, bakgrunnur, ástæöur skipta ekki máli, ungmenni þessa lands eru öll í hættu, — bæði þau sem nú eru komin á unglingsár og þau yngri. Ég ber hag ungmenna fyrir brjósti og vona að reynsla Freddýs i „Ekkert mál” geri það að verkum að hugarfarsbreyting verði meðal þjóðarinnar og ráðamanna hennar. Það er kominn tími til þess að gripið veröi til raunhæfra ráðstafana; endurbætur og framlag til fíkniefna- deildar er aðeins lítill hluti af því. Reynir Kjartansson. Þegar litli maðurinn varð stór—2. grein: VIÐUREIGNIN SJALF I fyrstu greininni sagði frá því hvernig mælirinn fylltist hjá bóka- gerðarmönnum og opinberum starfs- mönnum og lauk frásögninni þegar bæði bandalag litlu opinberu starfs- mannanna (BSRB) og ríkisstjórn hinna digru höfðu hafnað sáttatil- lögunni og verkfaflsorrusta var yfir- vofandi. Rödd hinna digru Þótt litlu mennimir hótuðu verkfalli 4. október voru hinir digru hvergi smeykir. Þeir sögðu: ,,Við höfum haft okkar fram í mörg ár. Við eigum alls kostar við hreyfingu litla mannsins. Notum nú tækifærið og brjótum hana í smátt. Njótum þess siðan aö sjá litlu launamennina koma skriðandi upp aö stóru skrif- borðunum okkar, einn og einn í einu,y og biðja um ölmusu. Kennum þeim lexíu sem rísa gegn valdi okkar. Beitum fjölmiðlafallbyssunum, rýjum forystu þeirra fylginu með hamslausum áróðri. Beitum launa- svipunni, borgum ekki út, og sveltum lýðinn til hlýðni. Sjá, þeir munu gef- ast upp i annarri viku verkfallsins, launalausir og með tóman verkfafls- sjóð.” Svar litla mannsins Þegar fólki i BSRB varö Ijóst að það fékk ekki greidd laun um mánaöamótin samkvæmt samningum og lögum brást það hart við. Fjölmiðlarnir steinþögnuöu. Bömin voru send heim. Strætis- vagnar og póstmenn fóru afar hægt. Menn héldu ótal fundi og skipulögðu vömina. Hiö þunga högg launa- svipunnar hitti þannig böðulinn sjálfan því verkfallið hófst fyrr og af ennmeiriþunga. Litlu mennirnir fóru nú á fund hins digra Alberts. Albert hafði oft fengið litla menn í heimsókn, jafnan einn i einu, og oft gefið ölmusu. Nú brá svo við að þeir komu þúsundum saman, söfiiuðust fyrir utan glugg- ann hjá honum, vopnaðir kröfu- spjöldum, hrópandi og syngjandi. Þeir kmpu ekki heldur stóðu upp- réttir. Þeir báðu ekki um ölmusu heldur kröfðust réttar sins. Þeir brugðu út af margra ára vana. Nú fór að fara um Albert. Þetta hafði aldrei gerst. Samt lét hann á engu bera. En þegar fólkið var farið og hann kominn í öraggt skjól þing- múranna lét hann litlu kennarana kenna á því. „Letingjar og ómag- ar! ” hrópaði hann. Þetta heyrðist út fyrir múrana og kennaramir komu aftur upp að glugganum hjá Albert. Orð Alberts höfðu farið líkt í þá og blótsyrðin í púkann á fjósbitanum forðum, því þeir vora nú sýnu stærri og stæltari en í fyrri heimsókninni. IMeyð þeirra fjölmiðlalausu Fjölmiðlafallbyssumar era bestu vopn þeirra digra. Þær dúndra boöskap þeirra alla daga inn í höfuð þeirra mörgu og smáu. Þess vegna gera litlu mamimir oftast eins og þeir digra vilja. En núkom babb i bátinn. Þegar mest á reið þögnuðu aflar fall- byssumar, hver og ein einasta! Litlu Kjallarinn ÞORVALDUR ÖRN ÁRNASON KENNARI krökkunum sínum til að hefja skot- hríð úr alveg frjálsum og ólöglegum leikfangabyssum. Svo dúndruðu þeir i höfuð litlu mannanna og mörgum fannst bara gaman. En þessi frjálsu og ólöglegu skeyti bitu ekki á alla. Þegar hér var komiö sögu vora margir i BSRB, flokki litla mannsins, hættir að hlýöa rödd þeirra digru, en hlustuðu þess í stað hver á annan á fundum, verkfafls- vöktum og í litla dagblaöinu sínu, BSRB-tíðindum. Afleiðingin varð m.a. sú aö þeir hættu að halda meö þeim digra en fóra þess í stað að halda með sjálfumsér. Þáfunduþeir mikla velliðan í brjóstinu sem yfir- gnæfði alveg sultarstingina í kviðnum. Litlu mönnunum leið undarlega vel í verkfaflinu sinu. Og þeir stækkuöu og stæltust með hverjum deginum sem leið. ^ „Þannig unnu þeir digru orrustuna í karphúsinu en urðu þó að gefa svolítið eftir þannig að litlu mennimir hafa það ekki alveg jafnskítt og áður.” mennirnir, sem áttu að hlaöa tundrinu í þær, voru allir á bak og burt. Nú var mikil neyð, svo mikil aö þeir digru gripu til neyðarréttarins sins. Þeir hjálpuðu pattaralegu Úrslitin róðust í karphúsinu Nú fóru þeir digru að hugsa sitt ráð. Þeir höfðu nefnilega reiknað skakkt. Þá grunaði ekki að litlu opinberu starfsmennimir gætu stækkað og þroskast svona allt í einu og boðið þeim birginn. Loks datt þeim digru í hug ráð sem dugöi. Þeir lokkuðu alla forystumenn BSRB inn i karphús eitt mikið og fóru aö karpa við þá um hitt og þetta. Þeir körpuðu svo mflrið að for- ystumennimir gleymdu næstum þvi öll- um félögum sínum sem voru í verkfafli og máttu naumast vera að þvi að hlusta á þá á fúndum og verkfallsvöktum. Það sem gerðist í karphúsinu átti hug þeirra aflan. Forystumennimir körpuðu svo mikiö við þá digra að þeir máttu varla vera að þvi aö boröa og sofa og uröu þvi dálitiö ringlaðir í kollinum og samvinnuþýðir. Fáeinir áttu líka vini og félaga i hópi hinna digru og vildu þess vegna ekki ganga mjög nærri þeim. Þvi endaði með þvi að samið var um vopnahlé einmitt þegar verkfallsmenn höfðu eftir mflrið streð náð að gyrða þá digra með eins konar sultarólum og voru byrjaðir að herða að. Mapgir BSRB-félagar urðu mjög reiðir og sárir yfir því að þurfa að hætta viö hálfnað verk. Innst inni hafði þá lengi langað til að ná sér niðri á þeim digru og hafðu nú loksins komist í að- stöðutflþess. Þannig unnu þeir digru orrustuna í karphúsinu en urðu þó að gefa svolítið eftir þannig að litlu mennimir hefðu það ekki alveg jafnskítt og áður. En kjara- samningur er bara vopnahlé og stríðiö heldur áfram. Her litlu mannanna hefur eflst mjög og ef hann endurskipuleggur sig mega þeir digru fara að vara sig. Framhald. Þorvaldur Úra Áraason.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.