Alþýðublaðið - 01.03.1968, Blaðsíða 4

Ritstjórar: Kristján Bersi Ólafsson (áb.) og BenediKt Gröndal. Símar: 14900 —
14903. — Auglýsingasími: 14906. — Aðsetur: Alþýðuhúsið við Hverfisgötu,
Reykjavík. — Prentsmiðja Alþýðublaðsins. Sími 14905. — Áskriftargjald kr.
120,00. — í lausasölu kr. 7,00 eintakið. — Útgefandi: Nýja útgáfufélagið hf.
FLÓÐIÐ
ENN hafa miklar náttúruham
farir orðið í landi okkar. Suður á
Atlantshafi myndaðist hver lægð
in á fætur annarri. Streymdu
þær norður á bóginn yfir ísland,
hlaðnar hlýju lofti, og fylgdi
þeim stórfelld úrkoma. Hér var
frost í jörðu, svo að vatnið fékk
ei sigið niður, en rann í stríðum
og vaxandi straumum eftir yfir-
borði.
Árangurinn varð hin gífurlegu
flóð, sem orðið hafa síðustu daga.
Mun tjón af ivöldum þeirra nema
milljónum króna og verður án
efa liðið langt fram á vor, áður
en merki þeirra hverfa og gert
hefur verið við 'allar skemmdir.
Það var mikil gæfa, að ekki
skyldi verða manntjón í flóðun-
um, að meira að segja skuli hafa
tekízt að bjarga skepnum. Hins
vegar minna þessir 'atburðir okk-
ur á óútreiknanlegan mátt nátt-
úruaflanna, sem við verðum að
taka fullt tillit til í allri mann-
virkjagerð. Er eftir þessa þolraun
ekki ástæða til að kvarta, stíflur
og brýr hafa haldið, en um
skemmdir á malarvegum þýðir
ekki að fást. Þær verða varla fyr
irbyggðar, þegar svona stendur
á, en dýrt verður að gera við allfc
það, sem nú hefur farið aflaga í
vegakerfinu.
Rétt er að veita því athygli, að
Elliðaárbrýrnar lokuðust um
skeið vegna flóðs. Þarmeð lokað-
ist samband höfuðborgarinnar
við alla landshluta, nema Suður
nes og Krísuvíkurveg — að svo
miklu leyti sem hann var fær.
Það er mjög varasamt að hafa
ekki fleiri brautir inn og út úr
borginni, enda er álag á veginum
við Elliðaár oft gífurlegt og
meira en hann þolir.
Þetta minnir á þá kunnu stað-
reynd, að brautir í útjaðri höfuð
borgarsvæðisi'ns eru eitt þeirra
verkefna, sem brýnust eru í öllu
vegakerfinu, enda er umferðin
hvergi meiri en þar. Ber að minn
ast þess, að bæði þurfa höfuð-
borgarbúar mikla aðdrætti, og
svo hafa íbúar annarra lands-
hluta margt nauðsynlegt að sækja
suður.
Hér hefur komið í ljós óvænt
og þungbær en ný ástæða til þess
að leggja ríka áherzlu á að leysa
vegasamband Reykjavíkursvæðis
ins við umbverfi sitt og koma því
í betra horf en verið hefur. Gera
má ráð fyrir, að eftir reynslu síð-
ustu daga kunni verkfræðingar
á komandi árum að taka enn
meira tillit til flóðahættu en hing
að til hefur verið gert.
KVIKMYNDIR
,-f . ' -
AUSTURBÆJARBÍÓ:
DÆTUR NÆTURINNAR.
* *
Að vanda reyna kvikniyndahús
in, eins og þeim raunar ber, að
liafa sem mesta fjölbreytni, hvað
snertir val á kvikmyndum - eða
með öðrum orðum, að sýna kvik
myndir frá sem flestum löndum.
Að sjálfsögðu hafa Japanir ekki
orðið þar útundan, enda er að
meðaltali sýnd hér ein japönsk
mynd á ári, eða 0,25% allra kvik
mynda, sem sýndar eru yfir árið.
Austurbæjarbíó var að enda
| við að sýna eina japanska kvik-
> mynd, sem því miður reyndist hálf
! misheppnuð að mörgu leyti og er
það ólíkt öðrum japönskum mynd
| um, er hér hafa verið sýndar.
; Hún fjallar um vændi i Tókíó. Við
; sögu koma systur tvær, sem elska
sama manni, og spinnst út aí
því heilmikil melódrama, sem
ekki er alltaf sérlega upplífgandi.
BÆJARBÍÓ:
SUMARDAGAR Á SALTKRÁKU
* * *
1 Hér er á ferðinni einkar lífleg og
Maria Johannsson (Skotta) og hundurinn Batt'i. (Úr ,,Sumardagar á
Saltkráku")
i hressandi barnamynd, sem allir
J iiafa gott af að sjá, ckki sízt yngri
| kynslóðin. Ekki spillir, að mynd
þessi er gerð eftir Saltkráku-fram
ha'lds-myndaflokknum sem notið
hefur almennra vinsælda í barna
tíma sjónvarpsins, Stundinni okk
ar.
Vert er að vekja nokkra athygli
á þessari mynd, þar eð börnum
hefur ekki ávallt verið boðið upp
á heiðarlega og góða kvikmynda.
framleiðslu við þeirra liæfi, en
þau eiga auðvitað heimtingu á að
fá sitt eins og aðrir.
HÁSKÓLABÍÓ:
Á VEIKUM i'KÆÐI
* * *
Þetta er fyrsta mynd leikstjór
ans, Sydney Pollacks, en hann byrj
aði starfsferil sinn hjá sjónvarp-
inu eins og margir efnilegir banda
rískir kvikmyndaleikstjórar. Önn
ur mynd hans, This property is
condetnned, hefur fcngið all sæmi
lega dóma.
Á veikum þræði (The Slender
Thred) fjallar um konu sem ætl
ar að fremja sjálísmorð, vegna
þess að eiginmaður henriar hafði
farið fx-á henni, þegar hann komst
að því, að hatxn var ekki faðir
yngsta barns þeirra. Eftir að hat'a
tekið inn nokkrar svefntöflur,
hringir hún í neyðardeild sjúkra
húss, sem hefur það starf með
höndum, að aðstoða einmana
mannsekjur, er hafa í hyggju að
ráða sér bana. Ungur sjálfboða-
liði svarar í símann. Er nú allt
sett í gang til að koma í veg fyrir
dauða hennar; lögregla, slökkvi
! liðið o.fl. veita sína aðstoð. Kon-
an neitar stöðugt að gefa upp
dvalarstað sinn. Spennan eykst
- tekst að bjarga konunni?
í aðaihlutverkum er Anne Ban
croft Sidney Poitier. Anne hef
ur margsinnis sannað að hún er
afburðagóð skapgerðarleikkona og
nýtur hiin sín til fullnustu í þes
ari góðu kvikmynd, sem er
mjö svipað og í Beizka ávext-
ar mjög svipað og í Beizka ávext
inum, er Stjörnubíó sýndi. Poitier
er mjög lifandi og dugmikill leik-
ari; lxann bregst aldrei. Aftur á
nxóti hefur ekki eins vel tekizt
til með aukahlutverk.
Myndin er bara þokkalega gerð,
leikstjórn með ágætum og einnig
kvikmyndataka. Tekst vel að
skapa mikla spennu og halda
henni til loka.
Framhald 14. síðu.
Sidney Poitier.
4 1. marz 1968 —
VIÐ
f
. I
r ■
MÆLUM
í Alþýðublaðinu þ. 21. febrú
ar ér smá grein undir fyrir-
sögninni ,,Við mótmælum“.
Þar er rætt um Eldborg í Kol
beinsstaðahreppi og talin fjar
stæða ein að kalla hana öðru
nafni en Eldborg á Mýrum.
Tilefni þessa er það, að
nokkru áður hafði cg á fundi
í ,,Hinu ísl. náttúrufræðifé.
lagi“, gert athugasemd við mál
ræðumanns eins, þar sem rætt
var um Eldborg og liún kölluð
Eldborg á Mýrum. Ég hefi á-
vallt verið þeirrar skoðunar
og er enn, að alltaf eigi að
telja staði (örnefni cða heiti
á bæjum) til Þeirrar sveitar
eða sýslu, sem þeir eru í. Ég
er ekkert forviða á því, þótt
greinarhöfundur sem vel get-
ur verið ágætur fræðimaður,
sé á annarri sko'ðun en ég.
Það, sem ég vil koma hér á
framfæri er ekki að öllu leyti
athugasemd við grein þessa,
heldur skoðun mín og ýmissa
annaiTa, sens erum fæddir og
uppaldir á þessum slóðum. Ég
vil byrja á því að benda á það
að frá fornu fari eru aðeins
þrír hreppar í vesturhluta
Mýrasýslu sem nefndir eru „á
Mýrum“. Þ.e. Borgarhreppur,
Álftaneshreppur og Hraun-
hreppur.
Bæir í öðrum hreppum sýsl
unnar eru ekki nefndir „á
Mýrum“, heldur aðeins í Mýra
sýslu eða Borgarfirði, sé hrepp
urinn ekki nefndur. Þetta
held ég að sé álit flestra fræði
manna. Urn takmörk Mýra
sýslu segir Þorsteinn Þorsteins
son í Árbók F.Í., 1953. „Mýra-
sýsla var numin og byggð
snemma á landnámsöld. Tak-
mörk hennar hafa verið frá upp
hafi hin sömu og nú eru, að
því undanskildu að Stahotsey
og Húsafell voru lögð undir
Borgarfjarðarsýslu. Um mörk
Mýrasöslu að norð-vestan
skrifar Helgi Hjörvar. (Sjá Ár-
bók F.í. 1932) Á mörkum Mýra-
og Hnappadalssýslu skiptir
skyndilega um landslag. Flatn-
eskjan og flóarnir verða minni.
A mörkum sýslnanna renriur
allstór á, Hítará, og um leið
og farið er yfir brúna er kom-
ið í nýtt hérað. Greinarhöf-
undur Alþýðublaðsins talar
um málvenjur, sem myndast
hafi, þegar Hnappadalssýsla
var sameinuð Mýrasýslu á
tímabili, þ.e. á árunum frá
1787 til 1871. Það má vel vera
að svo sé, en gera má ofmikið
úr því. Ég talaði nýlega við
fróðan mann í sögu IlnaPP-
dælinga, sem nú er á áttræðis
aldri, en hann er fæddur og
uppalinn í Kolbcinsstaða-
hreppnum. Þessi ágæti maður
segir það öruggt mál, að íbú-
Framliald a' 14. síðu.
ALÞÝÐUBLAÐIÐ