Alþýðublaðið - 01.03.1968, Qupperneq 6

Hjúskapur og búskapur
Frá byrjun þessarar aldar
hafa umræður um að leggja
niöur hjónabandið í núver-
andi mynd sinnj eða að af-
nema það með öllu hlot-
ið mikinn hljómgrunn. Á síð
ustu árum hafa umræður um
þessi mál aukizt um allan
iheiming og kemur þar margt
til. Jafnræði kynjanna er þar
iíklegast fremst á oddi.
Mikill fjöldi húsmæðra vinn
ur utan heimilis og er þess
vegna fjárhagslega sjálfstæð-
ari en fyrr í sögunni, eigin-
maðurinn hefur því ekki leng
ur hio afgerandi tromp í hendi
sér peningavaldið. Margir
tel ia, að tilhögun hjónabands-
ins hafi verið hugsað út frá
röngum forsendum í stað-
inn fyrjr að spenna
(hestinn fyrir vagninn
ha i vagninn verið spenntur
fyrir hestinn og allt kapp lagt
á að aðlaga hjónakornin hin-.
um þröngu aktýgjum hjóna-
ba idf ins í stað þess, að leggja
aðal'áherzluna á að veita aðil-
unum sem mest svigrúm til að
'þroska eigin persónuleika. Á
sejnni tímum hefur og sú skoð
un rutt sér rúms, að hjóna-
ba idí stofnun sé algjört einka
mál þeirra, sem hlut eiga að
máli, og sé löggjafarvaldinu
óviðkomandi. Einn aðalkostur
þess fyrirkomulags væri að
menn slyppu við skrípaleikjnn
sem samfara er hjónaskilnaði.
Áhangendur þessarar skoðun
ar segja þverstæða hjóna-
bandsins komi einkar vel í
ljós í þeirri staðreynd, að al-
gengasta orsök þess að fólk
æski skilnaðar, sé ósamkomu-
lag, en einmitt sú ástæða sé
ekki talin gild í mörgum lönd
um. í stað þess verði hjónin
að sýna fram á andlega grimmd
eða framhjáhald, sem í raun
og veru er ekki annað en stað
festing þess, að þau álíta sig
ekki hafa skyldum að gegna
hvort gagnvart öðru.
Hvað myndi verða um börn
slíkra hjónabanda, ef þau leyst
ust uPP kynnu menn að
spyrja? Því er til að svara, að
líklega yrðu örlög þeirra ekki
frábrugðin örlögum barna frá
skilinna hjóna, sem verið hafa
í lagalegu hjónabandi, þar
sem skyldur föður í vestræn-
um ríkjum gagnvai't börnum
sínum eru óháðar hjónabönd-
um. Að sjálfsögðu eru ýmis
vandkvæði tengd hjónabönd-
um, sem væru óháð lögum, og i
hafa komið fram ýmis atriði.a
sem ekki eru samfara lagaleg-
um hjónaböndum. Hafa ýmsir
verið fylgjandi 5 ára hjóna-
böndum til reynslu, og væri
hjónabandið þá leyst upp,
mætti koma börnunum fyrir á
sérstökum stofnunum.
Þá er þriðji hópurinn, sem
vill afnema hjónabandið með
öllu og telur heppilegast, að
kynin búi saman ógift. Áhang
endur þeirrar skoðunar benda
á, að tala óskilgetinna barna
hafi aukizt gífurlega á síðustu
áratugum, t.d. haf'i tala þeirra
þrefaldazt frá stríðslokum í
Bandaríkjunum, og hjónaband
ið í sinni núverandi mynd sé
í ósamraemi við hugsunarhátt
nútímans. Benda þeir á, að
samskipti kynjanna fyrir
hjónaband sé nú mjög algengt
og spá því að næsta kynslóð
muni ekki sætta sig við að
vöra bundin einni manneskju
í kynferðisefnum og muni því
hjónabandið þá verða úrelt.
Ýmsa veika punkta er að
sjálfsögðu einnig að finna í
málflutningi þeirra, sem vilja
breyta hjónabandinu eins og
það er í dag. Þótt menn finni
fölnað lauf í skógi, er ekki
ástæða til að fordæma skóginn,
segja menn. Andmælendur 5
ára hjónabandanna eða til-
raunahjónabanda benda á , að
einungis það taugaáfall, Sem
veikgeðjari hjónabandsaðilinn
yrði að þola vegna hótana um
skilnað og annarra þvingunar
aðgerða mótaðilans sé nóg til
þess að sú tilhögun falli um
sjálfa sig. Hinar lagalegu kvað
t
Benjamín Franklín: Hafðu
augun opin fyrir hjónaband, en
hálflukt eft'ir það. (
ir sem fylgja hjónabandinu
eru nægjanleg ástæða til þess
að þvinga hjónin til íhugunar
og geti þannig komið í veg
fyrir að hjónabönd leysist upp
út af smámunum.
Leiðina til farsæls hjóna-
bands má ef til vill finna í
orðum Benjamins Franktins:
Hafðu augun opin áður en þú
gengur í hjónabandið, en er
þú hefur gengið í það skaltu
halda þeim hálfluktum.
Ósamkoinulag algengasta orsök skilnaðar.
Á hjónabandið að vera óliáð löggjafarvald’inu?
g 1. marz 1968 - ALÞÝÐUBLAÐIÐ
Starfsefmæli
Framhald af 5. síðu.
— Mér leiðist aldrei. Að v su
er ég eins og aðrir, að yfir mig
geta komið sveiflur, liggur bet-
ur á mér einn daginn an ann-
an, en leiðindi hafa aldrei sótt
á mig. 1
— Hvernig er það, þegar þið
setjið og þetta fer í gegnum
hugann og út í gegnum fiagur-
gómana, getið þið þá ekki jafn-
vel verið að hugsa um eitthvað
annað á meðan?
— Ég get náttúrlega ekki
svarað þessu nema fyrir sjálfan
mig. Ef efnið sem ég er að
setja er mér liugleikið fyigist
ég alveg með því. En ef ég set
efni, sem ég hef ekki áhuga á,
þá get ég sett spalia eftir spalta
án þess að hafa hugm.vnd um
livað það er. Eftir að vélsetjari
er búinn að fá' eðlilega æíingu
í starfinu, þá er liann eiginlega
einn hluti vélarinnar.
— Geturðu svona í lokiu ekki
sagt mér frá einhverjum góðum
prentvillum, ef við megum
kalla prentvillur góðar. sem
annað hvort komu á þrykk eða
var afstýrt á síðusíu stundu?
— Það væri svoscm af nógu
að taka. En við skulum sleppa
þeim. Mér dettur í hug fyrir-
sögnin hans Káins: „Nokkrar
vitleysur, búnar undir prentvill-
ur.” Þetta segir sití, þó í háði
sé, um samstarfið milli þeirra
sem skrifa og setjaranna. En ég
mæli ekki með prentvillunum,
þó ég hins vegar vilji engan.
svelta, ekki heldur prentvillu-
púkann, sem á þeim nairist,
trúan fylginaut stéttar mmnar.
Og á leiðinni norður Grund-
arstíginn og Ingólfsstrætið,
þessa leið sem Meyvant íer á
hverjum degi og oft á d;sg, og
hefur áreiðanlega farið oftir en
nokkur annar, sækir fast að
sú hugsun hversu mikið lán
það er hverju fyrirtæki að
eiga mann eins og Meyvant.
Hann hefur ekki einasía látið
Alþýðublaðinu í té sinn sfarfs-
tíma allan, heldur verið íneð
afbrigðum samvizkusamur, —
stundvís svo af ber, skilað fá-
dæma vönduðu Iiandverki — og
síðast en ekki sízt verið ein-
staklega traustur og heill
starfsfélagi. — S. H.
EIRRÖR
Kranar,
fittings,
einangrun o. fl. til
hita- og vatnslagna.
Burstatell
byggingavöruvefzlun
Sími 38840.