Dagblaðið Vísir - DV - 25.07.1995, Blaðsíða 6

6
ÞRIÐJUDAGUR 25. JÚLÍ 1995
Neytendur_____________________________________________
Samræmd EES reglugerð um umbúðamerkingar á matvælum:
Kæmi mjög illa
niður á neytendum
- segir Stefán Guðjónsson hjá Félagi íslenskra stórkaupmanna
„Ef þessi reglugerö tæki .gildi gæti
þaö leytt til þess aö vissar bandarísk-
ar vörutegundir myndu detta út af
markaðnum eöa hækka umtalsvert.
Málið snýst um þaö aö merkingar á
bandarískum vörum samrýmast
ekki þessum evrópusambands stööl-
um, þannig að ef menn eru ekki til-
búnir til þess að sérmerkja vörurn-
ar, sem myndi væntanlega hækka
verö þeirra, munu þær vörur detta
út af markaðnum," sagði Stefán Guö-
jónsson hjá Félagi íslenskra stór-
kaupmanna.
Hvaða reglur eru þetta?
Reglugerð sú er um ræðir átti aö
taka gildi um síðustu áramót en gild-
istökunni var þá frestað um.eitt ár.
Innflytjendur gerðu þá kröfu að skýr-
ar línur yrðu komnar í þetta mál að
minnsta kosti 6 mánuðum áður en
reglugerðin kæmi til framkvæmda en
enn er ekkert komið á hreint um það
hvemig málið mun fara.
Eins og nafnið gefur til kynna
kveður reglugerðin á um samræmd-
ar merkingar allra vara sem seldar
eru á evrópska efnahagssvæðinu.
Merkingar bandarískra vara sam-
ræmast í mörgum tilfellum ekki regl-
um sem settar eru á EES þannig aö
til þess að leyfilegt sé að selja þær í
löndum EES verður að merkja þær
upp á nýtt samkvæmt Evrópureglun-
um, ella detta þær út af markaðnum.
Að sögn Ólafs Bjömssonar, fram-
kvæmdastjóra Innnes, sem flytur
meðal annars inn vörur frá Banda-
ríkjunum, er til dæmis um að ræða
næringargildislýsingu á bandarísk-
um vörum.
„Þar er skylda að tilgreina á um-
búðunum hvað er mikið kólesteról,
fita, hvað margar kaloríur og fieira
í vörunni en sú næringargildislýsing
er bönnuð í Evrópusambandinu þar
sem Bandaríkjamenn gefa þetta upp
í skömmtum, sem er áætluð neysla,
en í EES verður að gefa þetta upp í
100 g. Annað svona dæmi er það að
hjá Evrópusambandinu er skylda að
dagsetja nær allar vörur, einnig niö-
Vonandi hafa sem allra flestir
prófað hina frábæm grillupp-
skrift frá Ingvari Sigurðssyni á
Argentínu sem birtist hér á síð-
unni síðastliðinn fóstudag. Neyt-
endasíðan heyrði í nokkmm sem
höföu prófað uppskriftina og hk-
að mjög vel.
Invar lumar hins vegar á ýms-
um góðum ráðum fyrir gríllara
sem ekki komust fyrir síðast og
munu birtast hér á síðunni á
næstunni. Hér kerour eitt shkt.
„Til þess að fá alveg ekta ís-
lenskt grillbragö af matnum sem
menn era aó grilla er mjög gott
ráð að selja birkigreinar og
barmálar ofan á kolin. Ef menn
eru meö gasgrill er þetta sett í
álbakka sem komið er íýrir undir
grindunum. Þegar greinarnar
hitna gefa þær frá sér þessa is-
lensku náttúrulykt sem við vilj-
um einmitt hafa af grillmat. Þetta
er einfalt ráð og sniðugt/' sagöi
Ingvar Sigurðsson.
Nokkrar þeirra vara sem myndu annaðhvort hækka eða detta út af markaðnum samkvæmt viðmælendum neyt-
endasíðunnar ef samræmd EES reglugerð um umbúðamerkingar á matvælum gengi i gildi.
ursuðuvörur sem geymast í ijölda
ára, en það er ekki gert í Bandaríkj-
unum, þriðja dæmið er svo það að
fljótlega verða allar vörur á evrópska
efnahagssvæðinu að hafa heimilis-
fang í einhverju af löndum þess ann-
ars má ekki selja þær vörur á svæð-
inu,“ sagði Ólafur.
Verst fyrir neytendur
Þeir Sigurður og Ólafur vora sam-
mála um það að reglugerð þessi
kæmi fyrst og fremst illa niður á
neytendum.
„Það er notað sem yfirskin að þessi
reglugerð eigi að vemda neytend-
uma. Samt er það almennt viður-
kennt að F.D.A.(Food and drag adm-
inisteration), sem er matvælaeftirlitið
í Bandaríkjunum, sé eitt strangasta
matvælaeftirlit í heiminum. Þessi
reglugerð er þess vegna engan veginn
til þess að vernda neytendur heldur
einungis til þess að hindra aögang
annarra vara en evrópskra inn á evr-
ópska efnahagssvæðið," sagði Ólafur.
Reynt að finna lausn
í máli allra þeirra sem neytenda-
síðan ræddi við kom fram að pólitísk-
ur vilji virtist vera fyrir því að leysa
málið. Spurningin væri hins vegar
hvað embættismannakerfiö gerði og
einnig hvort við yrðum hreinlega að
gangast undir þessar reglur þar sem
við værum í EES. Um þessar mundir
er Félag íslenskra stórkaupmanna
að athuga þetta mál í samráði við
utanríkis- og umhverfismálaráðu-
neytið sem hefur með matvælavernd
að gera og vonast er til þess að sem
allra hagstæðust niðurstaða náist
fyrir íslenska neytendur.
Reynt var að fá álit opinberra aðila
á málinu en í utanríkisráðuneytinu
sem og umhverfisráðuneytinu töldu
menn sig ekki geta svarað spurning-
um um málið að svo stöddu. Sama
var uppi á teningnum hjá Hollustu-
vemd ríkisins.
ÁTVR:
Engin styrkleikatakmörk
- og opið er til 19.00 á föstudögum
„Það er löngu liðin tíð að það sé eitt-
hvert hámark á áfengismagni þess
bjórs sem fluttur er til landsins. Þeg-
ar hafin var sala á bjór hérna á sín-
umm tíma var sú ákvörðun tekin að
sænskri fyrirmynd að einingin af
bjór væri 33 cl og hámarksstyrkleiki
væri 5,6%. Þessi ákvörðun var á sín-
um tíma tekin af okkur og fjármála-
ráðuneytinu en hún hefur ekki verið
í gildi síðan 1. mars ’94,“ sagði Hö-
skuldur Jónsson, forstjóri ATVR í
samtali við neytendasíðuna.
Að undanfornu hafa bjórinnflytj-
endur og fleiri rætt um að nú væri
hægt að flytja inn sterkan bjór sem
ekki mátti áður en að sögn Höskuld-
ar hefur það verið hægt um nokkurt
skeið. Samkvæmt heimildum neyt-
endasíðunnar eru nokkrir innflytj-
endur að huga að innflutningi á
sterkum bjór sem neytendur þekkja
erlendis frá.
„Hins vegar er alkóhóískattur á
bjór sem hefur dregið úr líkunum á
því að menn kaupi þann allra sterk-
asta,“ sagði Höskuldur.
Aukin þjónusta
í sumar hefur áfengisverslunin að
Stuðlahálsi verið opin til klukkan
Umhverfisverndí við innkaup
í Grænu bókinni um neytendur og umhverfi, sem kom út á dögunum, er
neytendum bent á ýmár leiöir til þess að vernda umhverfiö í hinu daglega
amstri. Hér eru nokkrar leiöir til þess aö vera umhverfisvænn í innkaupum.
Þeir sem velja kranavatn umfram gosdrykki, ávaxtasafa í fernum
>(c o.þ.h. verksmiðjuframleidda drykki draga úr umbúöamagninu.
^ Er eldhúspappír nauðsynlegur? Tauþurrkur og klútar gera sama
^f^gagn og má þvo.
^_Margir gætu veriö reiðubúnir að nota innkaupatöskur í staö þess
>T að taka poka í hvert sinn sem keypt er inn.
Nálægð við framleiðendur skiptir máli. Því fjær sem framleiðandinn
T er því meiri spilling verður á umhverfinu viö flutning vörunnar.
* Draga ber úr notkun einnota vara eins og kostur er.
Heimildir: Græna bókin um neytendur og umhverfi, 1995
ov
Pósturogsírai:
skráin
- skoðanakönnun í gangi
Eins og fram hefur komið í
fjölmiðlum að undanförnu voru
ákaflega margar villur í hinni
tvískiptu símaskrá Pósts og síma
og hefur verið talaö um að þær
væru ekki undir 700 að tölu.
Póstur og sími lofaði lands-
möimum því að út yrði gefm ein-
hvers konar leiðréttingaskrá en
ekkert bólar á henni ennþá. Neyt-
endasíðan hafði samband við
upplýsingafulltrúa Pósts og síma
til þess að spyrja hvenær skráin
kæmi út.
„Þaö er ennþá óljóst hvenær
skráin kemur út en það er miðað
við að hún verði komin fyrir
mánaðamót,“ sagði Guðbjörg
Gunnarsdóttir upplýsingafulltrúi
fyrírtækisins. Aðspurð sagði hún
að ekki væri búið að ákveða með
hvaöa hætti henni yrði komið til
símnotenda en til greina kæmi
að bera hana út í öll hús eða birta
stórar auglýsingar víða.
Hvað vilja fyrirtaekl?
Póstur og simi hefur nú beðið
Gallup um að gera skoöanakönn-
un meöal fyrirtækja um það
hvernig form stjórnendur þeirra
telja að sé æskilegast fyrir skrána
á næsta ári. Spurt er 17 spurn-
inga, meðal annars hvort menn
telji betra að hafa skrána í einu
lagi eða tvískipta.
Aðspuröir sögðu talsmenn
Pósts og síma að slík könnun
hefði verið gerð meðal almenn-
ings í fyrra og því lægju fyrir
skoðanir hans þótt ekki fengjust
þær uppgefnar.
Niðurstöður skoðanakönnun-
arinnar verða birtar eftir um það
bil hálfan mánuð og að sögn upp-
lýsingafulltrúa munu þær hafa
veruleg áhrif á framtíð skrárinn-
ar.
ábjór
Nú er hægt að kaupa bjór til sjö á
föstudagskvöldum og rótsterkan í
þokkabót.
19.00 á föstudögum. Að sögn Hösk-
uldar hafa neytendur þó ekki nýtt
sér þessa þjónustu því á meðan alli
er fullt í Kringlunni og Mjódd um
sexleytið á fostudögum er tómt aö
Stuðlahálsi. Höskuldur sagði að ekki
væri búið að ákveða hvort framhald
yrði á þessari þjónustu.