Þjóðviljinn - 29.09.1981, Blaðsíða 4

Þjóðviljinn - 29.09.1981, Blaðsíða 4
4 SÍÐA — ÞJÓÐVILJINN Þriðjudagur 29. september 1981 wmm Málgagn sósíalisma, verkalýds- hreyfingar og þjóðfreisis Otgefaniii: Útgáfufélag Þjóftviljans. Framkvæmdastjóri: Eiftur Bergmann. Ritstjórar: Árni Bergmann, Einar Karl Haraldsson, Kjartan Olafsson. Auglýsingastjóri: Svanhildur Bjarnadóttir Umsjónarma&ur sunnudagsblaðs: Guftjón Kriftriksson. Afgreiöslustjóri: Valþór Hlööversson Blaöamenn: Álfheiftur Ingadóttir, Ingibjörg Haraldsdóttir, Kristin Ástgeirsdóttir, Magnús H. Gislason, Sigurdór Sigurdórs- son.Jón Guðni Kristjánsson. fþróltafréttamaour: Ingólfur Hannesson. Otlit og hönnun: Guðjón Sveinbjörnsson, Björn Br. Björnsson . Ljósmyndir: Einar Karlsson, Gunnar Eliasson. Handrita- og prófarkalestur: Andrea Jónsdóttir, Eiias Mar. Auglýsingar: Unnur Kristjánsdóttir Skrifstofa: Guðrún Guövarðardóttir, Jóhannes Harðarson. Afgreiðsla: Kristin Pétursdóttir, Bára Siguröardóttir. Simavarsla: Olöf Halldórsdóttir, Sigriður Kristjánsdóttir. Kilstjóri: Sigrún Bárðardóttir. Pökkun: Anney B. Sveinsdóttir, Halla Pálsdóttir, Karen Jóns- dóttir. Utkeyrsla, afgreiðsla og auglýsingar: Sfðumúla 6, Reykjavik, simi 8 13 33. Prentun: Blaðaprent hf.. Nýtt landhelgismál • Enn einu sinni er naf n Olvu Myrdal nef nt í tengslum við úthlutun friðarverðlauna Nóbefs. Afskipti hennar af afvopnunarmálum eru heimskunn/ og hvarvetna leggja menn við hlustir er rödd hennar heyrist. Nýlega ákvað Alþjóða friðarrannsóknarstofnunin í Stokkhólmi að stofna svokallaðan AAyrdalssjóð/ sem á að verða upphaf þjóðiegrar vakningar í f riðarmálum. Sjoðurinn er stof n- aður tii heiðurs Gunnari og Olvu Myrdal sem á langri ævi hafamargtgottlagttil þróunar- og afvopnunarmála. Þá bar svo við fyrir nokkru að stofnuð voru friðarsamtök sænsku verkalýðshreyfingarinnar, Arbetarrörelsens Fredsforum, en þau eiga að vera samstarfsvettvangur Alþýðusambandsins og Jafnaðarmannaf lokksins í Sví- þjóð í upplýsingastarfi um friðar- og afvopnunarmál. Formaður er Alva Myrdal. Markmið þessara stofnana beggja er eins og raunar öll viðleitni Olvu Myrdals að út- breiða þekkingu um friðar- og afvopnunarmál. • Morgunblaðið heldur því f ram í Reykjavíkurbréf i sl. sunnudag að Þjóðviljinn hafi misnotað nafn Olvu Myrdal málflutningi sínum til framdráttar. Höfundur Reykja- víkurbréf s telur sér sæma að gera Olvu Myrdal upp skoð- anir. Við hér á Þ|'oðviljanum kjósum heldur að halda okkur við staðreyndir mála. I nýútkomnu riti Utanríkis- málastofnunarinnar í Stokkhólmi „Kjarnorkuvopnalaus Evrópa" fer ekkert á milli mála um það hvernig Alva Myrdal vill bregðast við skipbroti slökunarstefnunnar. • Meginhugsun þessa rits er að þjóðir Evrópu eigi ekki að bíða eftir því að stórveldin sjálf komi sér saman um einhverskonar hömlur á vígbúnaðarkapphlaupið. „Kjarnorkuvopnalaus- og óháð ríki þurfa að vera albúin til þess að fá stöðu sína viðurkennda opinberlega með samningum", segir hún og bætir því við, að ríki innan hernaðarbandalaganna þurf i að hafa frumkvæði að rök- ræðum við fulltrúa stórveldanna um að þau verði leyst úr gíslingu samvinnu um atómvopnabúnað. • Þjóðviljinn hef ur hvað eftir annað tekið undir þetta meginsjónarmið ölvu Myrdal og tejur sig ekki hafa mis- notaðþaðeðanafnhennar á nokkurn hátt. Sem beturfer eru fleiri sem hugsa á svipaðan hátt hér á landi. Þórarinn Þórarinsson ritstjóri Tímans og Guðmundur G. Þórarinsson alþingismaður hafa báðir vakið máls á nauðsyn sjálfstæðs íslensks frumkvæðis í afvopnunar- málum. Ekki síst er sú skoðun sprottin af þeirri tilhneig- ingu margra þeirra sem um þessi mál f jalla í evrópsku samhengi að vilja leysa vandann í Mið-Evrópu með því að koma fyrir eldflaugum á kafbátum í Norður-Atlants- haf i. Það viðhorf hefur m.a. komið fram hjá ölvu Myr- dal, en einnig hjá öðrum áhrifamönnum innan Alþjóða- "sambands jafnaðarmanna, svosemhjá forystumönnum vestur-þýskra krata. • Forystumenn Alþýðubandalagsins og Þjóoviljinn hafa í sumar lagt á það þunga áherslu að íslenskir stjórnmálaflokkar, þjóðmálahreyfingar og fjölmiðlar ættu að sameinast um að ræða vígbúnaðarmálin, og að íslensk stjórnvöld þyrftu að taka virkan þátt i umræðu um stofnun kjarnorkuvopnalausra svæða á Norður- löndum og i Evrópu. Ekki síst til þess að koma okkar sjónarmiöum á framfæri og krefjast afvopnunar í hafinu í kringum okkur. Þetta hafa forystumenn Alþýðubandalagsins gert svikalaust siðustu mánuði hvarvetna sem þeir hafa haft tækifæri, heimafyrir og erlendis. Það er verkefni okkar íslendinga að berjast fyrir þvi að friðarumræðan í Evrópu verði ekki til þess að vígbúnaður aukist í Norðurnöfum. • „Við eigum að leita samvinnu við löndin sem liggja að Norður-Atlantshafi", segir Guðmundur G. Þórarins- son í Dagblaðinu," og heimta afvopnun á haf inu í kring- um okkur. Þetta er ekkert smámál fyrir fslendinga. Hafið í kringum okkur er allt fullt af kjarnorkuvopn- uðum kaf bátum og það kemur okkur svo sannarlega við. Hvað segja menn um k(arnorkufría landhelgi?" Það á að verða okkar næsta landhelgismál. —ekh hlippt Búinn Snorri Þá hefur Snorri Sturluson mælt á skerminum þær setning- ar sem eftir honum eru haföar á islendingabók og lesendabréfin munu halda áfram að tlnast inn á blööin meö meinlegum at- hugasemdum og bölspám um sjónvarp og islenska kvik- myndagerð. Kannski voru vandræði ögn maður hefði getað tekið þau vandræði af leikurum og leik- stjóra að þurfa sifellt að vera að eyða samtölum I það að persón- urnar segja áhorfendum frá þvi sem þær vita mætavel sjálfar, miðla upplýsingum um það sem gerðist milli atriða. Samantekt þessi ber lika upp ýmsar spurningar um það, hvernig sjónvarpið þarf að standa fyrir meiriháttar ákvöröunum: Svo sannarlega er þar margt I skötulíki, ákvarðan- ir eins og hrekjast fyrir and- varaleysi sumra manna og myndavorið" hefur skilað til • okkar — á tjaldi eöa skermi — I eru næsta misjafnar, en satt í best að segja hafa þær flestar I þurft á talsverðri velvild lands- manna að halda, velvild sem er reiöubúin að afsaka ýmsan klaufaskap, listrænt — og fjár- hagslegt úrræðaleysi og þar fram eftir götum. Stundum finnst manni aö heildarástand i filmumálum okkar sé dálitið svipað þvi sem uppi var I leik- ritagerð fyrir 1960 — höfðum við það ekki á tilfinningunni þá, að fjögur ný islensk leikrit af sjónvarpsmyndir SNORRI? Leið frásagnar . í sjónvarpskvik- mynd um Snorra *>**v Ifpin — >],iinar|i | SnnrriSturluMin eftir Jóhann lijálmarsxofl' Stundum hefoi maöur kosið skýrari drættu nuwiiVvinBi pao v nð *° nota tócuraanp — svn M»nio"> ->— vtwítni TEKIST A UM SNORRA i Sig. Sverris Pálssonar og Erlends Sveinssonar — Útdráttur ár greinargerð ! rtrtfaO/' ta $t ehhi ab þaft vrn ' essum fyrn hlula n aftsji Alti ',•:¦ aft I Snoi Ijórr malaflrkjusnillingn i!' 1>.i'. mistökil tlka Keynum i-lur Atli kannski aft syna Sturlungaoldina I ollu slnu veldi. skeggoldina skaimóldina'' t>ao miMokst I flJMU bragoi man eg rfcki ef tir -¦ii".i ¦¦itlim.i atrifti þess arar myndar sem segja m» meft srmilrgri samvisku aft hali lufck ast JA. *jí skal fwra rók fyrir (fitmall. þrevUur. v.ttimi kiili? r*>rnl, handnl or su sogu skohun srm kemur fram I mvnd inm iCtl mt-gi ckki s!a þvl foKlu, llrsi I upphafi. .i' handnliO hafi veriðslrmC1 Þao vtMisl sem artti afi -;úoa eina supu ur ðllum hin <i"> iin.mmijrw.Ji þátCum :<-<u ¦ <-------, « CtnHnnparíld aft .tkun jOftupp slfelldu um þennanþa6 ,^.,r monnum t^/^ á þ4 var yn en oflar komu langar. þunglyndislegar þagrur inn a milli Eftir ab SnorrÍ heíur gefið bröbur '-.111111,, ánlak af EdrJu — þa sleinþegu- Glsli Halldörsson' t'aö er lika vandrsrðalegt, brosift a andlitinu a honum Goa begar menn sðtu l lauginm mrö beru kvenfðlki og klípu það og kreistu og ég veit ekki hvað, þa heyrðist aldrei mUkk eba va ' þaö af þvt það þurfti að koma til skila samraAum tveggja mann Leikmynd"í Djofull var fii panellinn t Reykholti' Alvi sptunkunyt (]g aiitnymaiaa se yfirleill var malað Fölin hrein i gotief ekki nystraujuð Kdrið vel greitt og aldeilis ekki lusugt' Svo (¦¦(¦. vtki augnabhk að leikur unum þa hefur sjaldan venft mora Aberandi hversu m klir sviOsletkarar (slenskir leikarar era t>aft var helst aft Kgill Olals son virtist vtta af pvi aft þaft var myndavel sem horffti a hann en ekki Ahorlendur I pkissuftum srt um 1> joöleikhussins efta IftnO Þaft var kannski ekki vift leikarana aft sakast \,r> þeir kynnu ekki al- mennilega vi5 sig. þetla var aremilaia mai leikstjorans, l'rt L færri I seinniWuta myndarinnar en hinum fyrri. Ein saga i sög- unni varð ööru fremur til að minna á djöfulskap þess tima sem lýst er: þáttur Þorsteins bónda (Helgi Skúlason) og hans fjölskyldu — upprennandi höfð- ingi og ófyrirleitinn, Sturla, er aö þjarma aft þingmönnum ann- arra höfðingja og vei þeim sem undan skorast. En að öðru ley ti var hinn sami daufi svipur yfir myndínní þvi miður, þessi sama óvissa og úr- ræðaleysi sem menn hafa verið að tiunda hver af öörum I blöð- urn^ Akvörðun áflakki Þaö var til að mynda nokkuð fróðleg samantekt i sunnudags- blaði Tlmans nú um helgina, þar sem skoða mátti vitnisburð um það hvernig ákvarðanatekt um Snorramyndina flæktist fram og aftur I stofnuninni og skýrði sú saga ýmislegt af þvi sem við drápum á hér í blaðinu á dögunum: það er eins og myndin hafi numið staöar ein- hversstaðar á milli frásagnar, heimildarmyndar og sjálfstæðs leikins kvikmyndaverks og komist hvorki lönd né strönd. Til dæmis var á það minnst, sem vel má rétt vera, að sögu- kappi annarra og það er eins og aldrei hafi fundist vettvangur þar sem menn gátu einbeitt sér að þeirri spurningu sem stærst var: hvaða Snorri? Til hvers? Staða kvik- myndagerðar Og sem fyrr segir: það veröur sjálfsagt mikið um illkvittin les- endabréfa og Svarthöfði er vit- anlega kominn á kreik með hefðbundnar glósur um að leik- stjórinn hafi lært I Sviþjóð og þar fram eftir götum. Og það verða margir til aö reikna út, að fyrir þessa peninga heföi mátt gera margar myndir smærri og kaupa býsnin öll af erlendum myndum og þar fram eftir göt- um. Það er ekki ástæða til aö hlifa sjónvarpi eða aðstandendum Snorramyndar við gagnrýni — slikt athæfi er miskunnsemi á villigötum. Hitt mega menn vel vita, að Islensk kvikmyndagerö mun halda áfram að lenda i margskonar villum — eins þótt menn láti sér Snorramynd að einhverju leyti að kenningu veröa. Þær myndir sem „kvik- hverjum fimm væru sýnd af skyldurækni fremur en vegna raunverulegs áhuga leikhús- anna á þessum verkum? Siðan breyttist þetta og við vitum að ein eftirtektarveröasta breyt- ingin sem orðið hefur I Islensku menningarllfi á næstliðnu skeiði er einmitt sókn Islenskra leik- ritahöfunda, sem hefur gjör- breytt hlutföllum I verkefna- vali, eins og menn kannast við. Ofseint? Éngum spádómum verður hér fram haldið um það hvort kvik- myndamönnum tekst að ná sér á strik með svipuöum hætti. Sá róöur er þungur, þvi filmu- og myndbandafreistingar úr öllum áttum eru margar og sterkar. Sumpart er þessi róöur þungur einmitt vegna þess hve seint menn tóku við sér. Alltof lengi var það sérviska aö berjast fyr- ir islenskri kvikmyndagerð, alltof lengi töluðu þeir fyrir daufum eyrum sem bentu á það, að sú þjóð sem visaði frá sér þeirri nauðsyn aö ná tökum á gifurlega áhrifamikilli listgrein eins og kvikmyndin vitanlega er, væri ekki betur sett en manneskja sem hefði svipt sig mikilvæguskynfæri. — áb og skoríð

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.