Þjóðviljinn - 29.09.1981, Blaðsíða 8

Þjóðviljinn - 29.09.1981, Blaðsíða 8
8 SIÐA — ÞJÓÐVILJINN Þriftjudagur 29. september 1981 Þriftjudagur 29. september 1981 ÞJÓÐVILJINN — SIÐA 9 I Staða kvenna innan Alþýðu- banda- lagsins jjjnj^M MMHngMHHMHMMWmH^:| j S '< ^^£;:v 1 ^SfcmL* i {( ^^,„ ^—w^^ ¦: —» -4é t íftj JP .^aMBSMMjMMMRMMMHWflM^ :'? 4 - i jJI Íb-A iát '¦ mm l**^- X ái lít \=$ V fí ÍÆ • K|.^iy *^K ^iÆPi ífe^l' I ¦¦' '¦'¦¦ ¦ „JEg harðneita þvl aft hlutur kvenna I stjórn borgarinnar sé iitill' framsógumanna, — Ljósm: eik. •> sagði Guðrdn Helgaddttir, annar „Það er íJeira sem sameinar konur en sundrar þeiin'*, sagði Helga Sigurjdns- dóttir i framsöguræou sinni. Henni til vinstri handar sitja Margrét Björns- ddttir fundarstjóri og Ólafur Ragnar Grlmsson fundarritari. — Ljdsm: AI Ahuginn á efninu var ihlkili og margar konur tóku tii máls, en aðeins einn karlmaður lét til sfn heyra. Konur verða að vinna meira saman „Hvar hafið þíð konur verið?" spurði Þórunn Klemensdóttir hagfræð- ingur þann fjöida kvenna sem mætti á féiagsfund Alþýðubandalagsins í Reykjavík síðast liðinn fimmtudag. Umræðuefnið var staða kvenna í Alþýðu- bandalaginu, sem greini- lega vakti forvitni kvenna sem að öðru jöfnu láta sig vanta á fundi flokksins. Fundurinn var bæði fróð- legur og skemmtíiegur, þar komu fram misjöfn sjónarmið, konursögðu frá reynslu sinni af starfi í Al- þýðubandalaginu og mikið var rætt um það hvort kvennaframboð væri sú leið sem konur ættu að fara i baráttu sinni fyrir jafn- rétti. Hér á eftir verður sagt frá þvi helsta sem f ram kom, en umræðurnar urðu nokkuð langar, svo stikla verður á stóru. Alls tóku fjórtán til máls og sennilega hefur það aldrei áður gerst á f undi ABR, að aðeins einn karlmaður steig í ræðustól. Jöfnuður árið 2060 Fundurinn hófst meö fram- söguræðum þeirra Guörúnar Helgadöttur og Helgu Sigurjóns- dóttur. Guðrún hóf sitt mál meft þvi að vitna til greinar Oddu Báru Sigfúsdóttur um hlut kvenna i sveitastjörnum. Nú eru konur aðeins 6% sveitastjórnarmanna og ef þróunin heldur áfram með sama hrafta og verift hefur, verftur jöfnuðí náð áríö 2060. í framhaldi af þessari nifturstöðu væri svo sem ekki undarlegt þó aft konur gripu til einhverra aft- gerfta. Guörún sagfti aft Abl.væri eini flokkurinn sem heffti I raun reynt aft fá konur til stjðrnmála- starfa. Hér I Reykjavík hefftu 11 af 30 frambjóftendum til borgar- stjórnar árift 1978 verift konur og margar konur gegndu trúnaftar- störfum fyrir flokkinn I borgar- málunum. Þær væru ekki áhrifa- lausar, störfunum væri dreift og öflugu starfi heffti verift haldift uppi allt kjörtimabilift. Aldrei áftur heffti jafn stór hópur karla og kvenna hlotift reynslu af borgarstjðrnarmálum. Sfftan rakti Guftrún aft hverju Abl. konur hefftu starfaft i borgar- stjórninni og hver árangur heffti orftiö. Það sem af er kjörtímabil- inu hafa 12 dagvistarstofnanir veriö opnaöar, en 6 á siftasta kjör- timabili. Þaö væri mikiö um aft vera i heilbrigöismálunum þar sem Adda Bára er viö stjórnvöld og i fyrsta sinn hafa konur verift ráönar til aft aka strætisvögnum borgarinnar sem væru áhrif hjá Guftrúnu Agústsdóttur i stjórn SVR. Guftrún sagftist efast um aft karlmenn hefftu komift jafnmiklu til leiftar I þessum málum. „Ég harftneita þvi aft hlutur kvenna i stjórn borgarinnar sé Htill, en spurningin er hvernig á aö halda þéim hlut og auka hann?", sagöi Guftrún. Þverpólitískur listi út í hött Kvennalisti væri ekki svarift aft mati Guftrúnar* ekki þaft aö fá reynslulaust fólk til starfa. Kon- urnar i flokknum ættu aft kynna sér störfin f borgarstjórninni. Guftrún sagfti aft forvalift sem framundan er gæti orftift konum slæmt, en þær þyrftu aft samein- ast og styftja hver aftra I flokkn- um. Þverpólitiskur listi væri út i hött; ef konur ætluftu út i pólitik yrftu þær aft ráfta vift þann orma- garft sem stjórnmálin eru, þær þyrftu reynslu. Guðrún sagfti aft f næstu borgarstjórnarkosningum yrfti mikift i húfi. Aöalverkefni flokks- ins nú væri að halda styrk sinum i Reykjavik, þaö ætti aö hvetja flokkinn til aft fjölga konum i störfum fyrir hann þvi þær hefftu staftift sig meft prýöi Mestu skipti þö að fjölga fulltrúum flokksins, ekki hverjir þeir fulltrúar væru. Taki málin í eigin hendur Helga Sigurjónsdóttir sagði i sinni ræftu frá reynslu sinni af störfum fyrir Alþýftubandalagift i Kópavogi. Hún sagöi aft árift 1974 heffti „kvennasætiö" verift laust og hún heffti fallist á aft setjast á Hstann vegna þess aft hún trúfti þvi aft hún gæti gert gagn. Hún var sótt út fyrir raðir flokks- manna. ein þeirra kvenna sem fékk sina reynslu i Rauftsokka- hreyfingunni og hélt siftan út i pólitik. Fyrsta árift fór i það aft hlusta og læra.en siftan ætlafti hún aö beita sér meira og eiga frum- kvæftift aft ýmsum málum. Hún sagftist þá hafa rekift sig á aft slikt var ekki vel séft; ákveftin öfl lágu á upplýsingum, málum var ráftift án samráfts vift bæjarmálaráö flokksins og hana,henni var ekki ætlaft aft taka frumkvæði. Upp komu deilur sem á sinum tima leiddu til þess aft Helga sagfti af sér sem bæjarfulltrúi og gekk úr flokknum ásamt hópi fólks. Þarna var um pólitiskan ágrein- ing aft ræða, sagfti Helga. Spyrja mætti hvort þaft heföi skipt máli að hún var kona.senni- lega hefði það ekki breytt miklu þótt karl heföi átt I hlut, en þaft væri greinilega auftveldara aö taka I lurginn á konum en körlum, önnur vinnubrögð væru vifthöfö. Helga sagftist hafa dregift þær nifturstöftur af reynslu sinni, aö Alþýftubandalagift heffti hvorki þá verkalýftspólitik sem þaö ætti aö hafa né kvennapðlitfk, hann væri karlstýröur flokkur, mjög svip- aftur öftrum borgaralegum flokkum. Eina svarift vift þ^ssu, væri, aft konur tækju málin i sinar eigin hendur, þvi þaft væri ekki til neinn flokkur sem af alvöru heffti tekift á málum sem snerta konur sérstaklega. Þetta eru bara spil Konur hafa verift sundraftar, sagfti Helga, þeim hefur verift sagt aft þær eigi ekki sameigin- legra hagsmuna aö gæta. Konur búa vift mismunandi aðstæftur, en fleira sameinar þær en sundrar. Kvennasamstaða er það sem gildir. Vift þurfum aft móta ann- ars konar pólitik, þar sem annaft verftmætamat rflrir, vift þurfum aft taka ýmis hugtök til endur- skoftunar eins og t.d. þverpóli- tlskur og róttækni. Veruleiki kvenna sem viö blasir er. ekki fagur. Það þarf ekki annaft en að lita i skattaskýrslurnar til aft sjá þaft. Konur eru fátækar, þær eru efnahagslega háftar körlum, þaö er erfitt fyrir konu meft barn aft vera fjárhagslega sjálfstæft. Konur eru úti á vinnumark- aftnum, en þær leggja lika af mörkum ínikla ólaunaöa vinnu sem ekki er reiknuft meft I hag- kerfinu. Þaft eru konurnar sem vinna vift hin mannskemmandi ákvæftisvinnukerfi. Vinnu- aftstæftur eru aft versna og þaft bitnar helst á konum. Konur bera ábyrgft á mannfjölguninni, þær verfta aft sjá um slæmar og oft hættulegar getnaftarvarnir, og þær búa margar vift ofbeldi. Þessum veruleika eiga konur aft mæta meft sinni pðlitik. Ekki aft hlusta á raddir sem segja annaö. A meftan allt of margir karlar skilja ekki þennan veruleika okkar eru konur best komnar einar á lista. „Viftþurfum aft vera djarfar og hressar, Vift hvaft erum vift hræddar?" spurfti Helga, „Það er ekki við nein náttúrulögmál að eiga, þab er hægt aft breyta. Vift getum sagt eins og Lisa i Undralandi þegar hún vaknafti: Þetta eru bara spil". Konur 29% i ABR Þar meft var framsöguræftum lokift og frjálsar umræftur tóku við. Fyrst steig I stólinn Bjargey Eliasdóttirfóstra Hún lagfti fyrir fundinn upplýsingar sem hún haföi safnaö um stöftu kvenna .......i.....i..... i ii........m" z innan ABR, þátttöku kvenna i stjórnum stéttafélaga og i skóla- starfi. Niöurstöfturnar voru á þá leift aö konur eru 29% félaga i ABR, en 45% af stjórn félagsins, 5 konur á móti 7 körlum. 1 Starfsmanna- félagi Reykjavikur eru konur 60% félaga, en i stjórn eru 2 konur á móti 5 körlum. 1 Kennarasam- bandi tslands eru konur 55% 3 konur i stjórn en 8 karlar. I Sam- bandi islenskra bankamanna eru konur 64% félaga, 2 sitja í stjórn meö 5 körlum. t skðlunum þar sem ætla mætti aft stelpur hefftu tima til aft sinna félagsstörfum kemur I ljós eftir- farandi: í MH eru yfir helmingur nemenda konur, ein situr I þriggja manna stjórn. 1 Versl- unarskólanum eru konur 2/3 nemenda, þar situr ein kona I niu manna stjórn. t Fjðlbrautaskól- anum i Breiftholti er yfir helm- ingur nemenda konur, 3 sitja i 7 manna stjórn, en þrir karlar mynda miftstjórn. Hver er orsök þess aft konur eru óvirkar? Hjúskapur, áhugaleysi, uppeldift og umhverfiö var svar Bjargeyjar. Þaft þarf aft auka 'virkni kvenna, en til þess aö svo megi verfta þarf aö byrja frá grunni, meft sjálfu uppeldinu. Dýrkeyptur fáni Adda Bára Sigfúsdóttir sagftist ekki skilja þá hugsun aft konur vildu fara út fyrir stjórnmála- flokkana. Konur, eins og aftrir, þyrftu aft gera ráft fyrir þvi aft mæta andstöftu, eins og Helga heffti mætt. Þær þyrftu aö sýna þroska og hlaupa ekki á brott. Auftvitaö kæmu fram skiptar skoftanir en þaft skipti mestu aft sameinast um mikilvæg mál. Þaö væri mun vænlegra að berjast innan Alþýftubandalagsins, en ekki á sér kvennalista. Konum i Abl. heffti verift haldift markvisst utan viö umræftur um kvenna- framboö, sagði Adda Bára; hún sæi ekki annaft en aft meft sér- stöku frambofti væru konur aft reyna aft reisa sér fána, en sá fáni gæti orftift dýrkeyptur ef hann kostaði nýja Ihaldsstjórn i Reykjavik. Hverjir ráða ferðinni Helga ólafsdóttir sagöi aft meft umræftum um kvenna- framboft væri alls ekki verift aft deila á þær konur sem starfaft hafa i borgarstjórninni, enda hefftu þær staftift sig vel. Þaft væri karlstýringin I stjórnmálaflokk- unum og verkalýftshreyfingunni sem væri til umræftu. A þeim vettvangi reyndist körlum létt aft standa saman gegn konum. Helga sagfti frá sinni reynslu innan verkalýftshreyfingarinnar þar sem mál eru oft afgreidd bak vift tjöldin. Hún nefndi ráftstefnur Al- þýöubandalagsins undanfarnar vikur til marks um það hverjir þaö væru sem þar réftu ferftinni; þar kæmu konur vart nærri. Hvers vegna fást konur ekki til starfa i stjórnmálum? spuröi Helga. „Vegna þess aft okkur konum gengur illa aö fóta okkur i karlstýröum félögum. Okkur er gert aft starfa þar á skilmálum karla". Hvar hafið þið verið? Þórunn Klemensdóttir tðk þvi næst til máls og mælti þau orö sem vitnaft var til i upphafi, hvar allar þessar konur sem voru á fundinum hefftu haldift sig, hvers vegna þær kæmu ekki til starfa i flokknum? Hún sagfti sina reynslu af körlum i flokknum gófta, þeir heföu aldrei reynt aft troöa sér um tær. Þeirri spurn- ingu hvers vegna konur tækju ekki þátt í stjórnmálum svarafti hún á þann veg aft markaftsþjóö- félagift geröi þeim erfitt fyrir. Þær ynnu vandasöm störf sem ekki væru metin, þaft væri mikiö verk aö vinna, vift aft fá karla til aft taka þátt i þeim (heimilis- störfum og ummönnun barna) og fá þau metin. Þaft væri ekki rétta leiftin aft ráftast á karla, heldur ætti aft beina spjótunum að þjöft- félaginu. Alþýftubandalagift væri eini flokkurinn sem ynni aft þvi aft breyta þessu þjóöfélagi og berftist fyrir jafnrétti. Karlarnir eru tímaskekkja Margrét Sigurðardðttir flutti langa og skemmtilega ræftu sem vonandi verftur birt innan skamms. llún rakti sögu sina innan flokksins, og byrjafti á þeim atburfti fyrir rúmum 20 árum þegar hún var beftin um aft setjast i fjórfta sætið á listanum f Reykja- vik. Hún heffti fengist til þess á þeirri forsendu aft hæfar konur fyndust ekki, en þær forsendur reyndust falskar. Þegar hún kynntist konum i flokknum reyndist þar fullt af góftum og gegnum konum, en flokksfor- ystan gekk markvist framhjá þeim. Þær reyndust hafa áhuga á stjórnmálum, en Margrét sagöi þaft sina skoftun aft undir niftri vildu karlarnir ekki missa völdin og þeir treystu ekki konum. Þaö gilti jafnt fyrir 20 árum sem nú. Þaft væri hróplegt aft þurfa aft segja þetta, en svona væri ástandift. Vifthorf og aftstafta kvenna heffti breyst mikift á þess- um 20 árum, en samt væru konur ekki þar sem ákvaröanir væru teknar. Þær væru t.d. ekki i samninganefndum svo dæmi væri nefnt. Margrét fórýtarlega I málflutn- ing Alþýðubandalagsmanna sem rætt hafa opinberlega um kvennaframboft og kvennamál og komist aö þeirri niöurstööu aft þeirra vifthorf væri timaskekkja. Ef þeir skildu ekki þaö róttæka afl sem fælist i kvennahreyfingunni, eina aflinu sem byfti upp á eitt- hvaft nýtt og sem liti út fyrir hinn þrönga sjóndeildarhring, þá myndu þeir uppskera upphlaup sökum sinnar pólitisku blindu. Hvernig stendur á þvi aft sósial- istar skilja ekki jafnréttisbaráttu kvenna? spurfti Margrét. Flokkurinn hefur hindraö og brugftiö fæti fyrir konur, karlarnir eru timaskekkja! Endurtaki sagan sig einu sinni enn, þá eiga þeir ekki lengur mitt atkvæfti Konur eiga möguleika Steinunn Jóhannesdðttir lýsti þeirri skoftun sinni aft konur i ABR mættu vel vift una; hún gæti lýst ánægju sinni og stolti yfir þeim störfum sem konur hefftu leyst af hendi innan borgar- stjórnar. Konur eiga mikla mögu- leika,þær eru afl sem sækir fram i þjóftfélaginu og frumherjarnir bera þungar skyldur á heröum, sagfti Steinunn og bætti þvi vift aö hún skildi ekki á hvafta forsend- um konur ætluftu aft bjófta fram sér; allt þaö tal væri ógreinilegt. Vissulega væru til mál sem sam- einuöu konur, eins og þaö sem snertir likama þeirra, heilbrigfti, getnaftarvarnir og börnin þeirra. Kjör kvenna stranda á þjóöfélag- inu, en lika á þeim sjálfum, sagfti Steinunn. Vift eigum aft lita inn i okkar eigin hugskot og spyrja hvers vegna viö erum ekki virk- ari og djarfari? Viö komumst ekki fram hjá þvi aö konurnar ganga meft börnin, og aö þær vilja eiga börn. Þeim eru tengsl vift börnin nauftsyn og þær þurfa friö til aft sinna börnunum; þaft mega karlar ekki taka frá þeim, þótt aukinn hlutur þeirra viö um- önnun barna sé nauðsynlegur. Guðrún Helgadðttirtók aftur til máls og beindi þeim tilmælum til kvenna aft þær nýttu sér stöftu hennar á alþingi og kæmu meft tillögur og jafnvel tilbúin frum- vörp,ekki stæfti á henni aft sinna þeim málum. Alþýðubandalagið eða íhaldið Alfheiftur Ingadóttirsteig næst i stðlinn og hðf mál sitt á þvi að segja að sú reynsla sem Helga Sigurjónsdóttir og Margrét Sig- urftardóttir hefftu lýst væri ekki einsdæmi i flokknum. Hins vegar störfuftu karlar og konur sem jafningjar i borgarmálaráftinu i Reykjavik. Hún rakti þau vinnu- brögft sem borgarmálaráft hefur komift á, þar sem samvinna og samráft sitja i fyrirrúmi og störf- um er dreift á fólk. Hún sagði aö þar væru konurnar sist eftir- bátar. Þær væru ekki bundnar vift þau mál sem kölluft hefftu veriö „kvennamál". Þá sagfti hún aö i næstu kosningum yrfti tekist á um meirihlutastjórn i borginni undir forystu Alþýftubandalagsins, efta ihaldsstjörn. Kvennaframboft myndi þýfta fall meirihlutans. Þaö væri vilji félagsmanna i Al- þýftubandalaginu sem réfti þvi hvort fleiri konur kæmust þar til áhrifa; þaö væru félagarnir sem hefftu úrslitaahrii' i forvalinuj ekki forystan. Álfheiftur sagftist ekki efast um aö sá árangur sem náöst heffti í borgarmálunum væri ekki sist konunum aft þakka. Konur ættu aft vinna meira saman og styftja hver aftra. Kúgunin byrjar á fæð- ingardeildinni Guftfinna Eydal kom upp næst og lýsti þvi aö sér fyndist nokkuft mikill hallelújasöngur i flokks- mönnum. Spurningin um árangur i jafnréttismálum snérist um þaft hvafta mál heföu forgang. Hún sagftist ekki geta séft aö málefni fjölskyldunnar og kvennamál hefftu verift I hávegum höfft. Aft sinu áliti byrjafti kúgun kvenna á fæftingardeildinni og hún ykist eftir þvi sem þær færu þangaö oftar. Þaö þyrfti aft breyta for- gangsröö verkefna, ættu konur aft komast nær kvenfrelsi, Spurning- in væri hvort þaft þyrfti aö beita ákveönum þrýstingi til þess aft koma á breytingum. Jafnréttiö byrjafti lika viO fæöingu barnsins, meö þvi aO gera karla virkari frá byrjun i umönnun barna, þar lægi hundurinn grafinn. Starfið ekki áhugavert Guftrún Friftgeirsdóttir sagfti frá sinni starfsreynslu innan Abl. og þvi aft þaft starf og þeir fundir sem þar væru boöift upp á vektu einfaldlega ekki áhuga sinn. Hún heffti 'kosiö sér annan vettvang. Einnig sagfti hún aft kúgun kvenna væri auftsæ i samfélaginu og þvi skyldi engan undra þó að konur hugsuðu sér til hreyf ings og aögeröa. Aftur kom Helga ólafsdéttir i pontu til aft benda á aft þaft væri hægt aft beina baráttunni inn á aörar brautir en heföbundift starf st jórnm álaflokkanna. Kynferðisæxli við heilann Guftrún Agústsdðttir sagfti aft hlut kvenna i borgarmálum ættu þær störfum Oddu Báru aft þakka. Vissulega skorti skilning innan flokksins á kvennabaráttunni. Hvar hafift þift konur verift? var spurt á fundinum. Allt I einu mættukonur á fund I ABR. sem ekki hafa sést um árabil. Hvaft segir þaft um starf flokksins? Hún nefndi dæmi um orft sem fallift heföu um fundaröft kvenna i ABR, þar sem sagt var aft þær hefftu kynferöisæxli viö heilann. Slikar athugasemdir væru ekki einsdæmi. Hins vegar sagfti hún þaft sina skoftun aft á meftan hún teldi sig gera sósialismanum og kvennabaráttunni gagn innan Al- þýftubandalagsins, myndi htin starfa þar. Nú var aö liöa aö lokum fundar- ins og komift aO þvi augnabliki aO karlmaöur steig i ræöustól. Þaö var Ólafur Ragnar Grimsson. Hinn hversdagslegi veru- leiki Hann benti fyrst á þaö aö um- ræöan um jafnréttismál heföi á siOustu árum beinst meira aO stofnunum eins og alþingi, borgarstjórn o.fl. frá hinum hversdagslega veruleika, eins og skðlum, atvinnulifinu og þvi sem við rekum okkur daglega á. Sér fyndist að umræOan mætti bein- ast aftur aö þessum veruleíka. Þessu áliti til stuOnings sagOi hann sinar farir ekki sléttar af fyrsta skðladegi dætra sinna. Hann fór meö þeim og sat undir ræOu skðlastjðrans ásamt öðrum foreldrum. Sá góði maður talaði alltafum mæðurnarþar til Ólafur geröiathugasemd og spurfti hvort ekki ætti aft tala um foreldra. Annaft var aft hift fyrsta sem mætti börnunum i skólanum var myndasaga um tvö börn sem slóruftu á leift heim úr skólanum. Heima var mamma kviftin, hún hringdi i pabba sem var I vinn- unni en hann gat ekki fariö aft leita aft krökkunum af þvi aft hann þurfti aft vinna svo mikift. Þetta voru krakkarnir látnir læra uan aft. Hver er árangur jafnréttis- umræftunnar I áratug fyrst veru- leikinn blasir vift meft þessum hætti? spurfti Ólafur. Hann sagöi einnig aö þaft væri ekki nóg aft hvetja konur til virkari þátttöku i stjörnmálum, þaö yröi um leift aft gera fólki ljóst aft stjórnmálastarf krefðist meiri persónulegra fórna, baráttu, grimmdar og út- halds en menn gerftu sér grein fyrir. Hvers konar pólitik Siftust á mælendaskrá var Helga Sigurjónsdóttir sem sagði aft málift snerist um þaft hvers konar pólitik vift ættum aft hafa i frammi. Þaft þyrfti aft sinu viti aft breyta þeim lifsskilyröum sem nú rikja. Tæknisamfélagift sem ein- kennir okkar heimshluta er komift langt áleiOis meO aO eyOi- leggja lifiö og gera þaft óbærilegt. Erlendis taka fleiri og fleiri konur þá ákvörftun aO eiga ekki börn og gera vifteigandi ráftstafanir. Hvers konar Hfsskilyröi eru þetta? Viljum vift halda áfram á þessari braut? Ég trúi konum best til aft snúa þrðuninni við og berjast fyrir betra mannlifi, sagöi Helga Aö lokum sagOi Margrét Björnsdóttir fundarstjóri aö um- ræöurnar heföu verift nauftsyn- legar og gðftar,þaft þyrfti aft halda þeim áfram. — ká

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.