Dagblaðið Vísir - DV - 25.10.1995, Blaðsíða 18

Dagblaðið Vísir - DV - 25.10.1995, Blaðsíða 18
34 MIDVIKUDAGUR 25. OKTÓBER 1995 Menning Reður í rós- mynstraðri skál Árni Ingólfsson í GáQeríi Sævars Karls og Ásmundarsal Það er orðið býsna algengt að listamenn bregði á það ráð að skipta upp sýningum sínum. Yfirleitt er tilgang- ur listamannanna sá að sýna ólíkar áherslur í list sinni, en stundum er það einfaldlega sýningarhús- næðið sem setur viðkomandi of þröngar skorður. Svo virðist sem hið síðarnefnda hafi ráðið því að Árni Ing- ólfsson setti upp sýningar á sama tíma í Galleríi Sæv- ars Karls og í Ásmundarsal. A.m.k. tengjast verkin innbyrðis og allt hefði faUið í húfa löð hefðu sýningarn- ar verið á sama stað. Á báðum stöðum færir Árni sér í nyt hversdagslega hluti og tákn til að miðla hugmynd- um, oft klisjukenndum, um samskipti kynjanna, vald, yfirborðsmennsku, siðsemi o.fl. Gálgahúmor og hráskinnsleikur í Galleríi Sævars Karls er um að ræða innsetningu sem byggist á khsjunni um það hvernig mannkynið fjölgar sér. Þrír skaufar úr hrágúmmíí teygja sig upp úr rósmynstraðri postulínsskál og í átt að þokukennd- um Ijósmyndum af blómabreiðum er hvíla á stöngum úr stáli. Inntaki og efnivið er lýst á upphafinn hátt í sýningarskrá og eykur listamaðurinn þar með við gálgahúmorinn sem einkennir innsetninguna. Hér er allt á léttum nótum hráskinnsleiks með væntingar sýningargesta og fyrir fram skilyrt viðbrögð við tákn- myndum sem ættu að vera á hvers manns borði í veisluhöldum fjölmiðla nútímans, en eru það ef til vill ekki. Til að kóróna slíka tilvísun til veisluborðs menningarinnar nefnir Árni þetta verk sitt Þrír aust- firskir geitaostar og eru þeir nafngreindir sem Mari- netti, El Greco og Lissitsky.. Þanþol klisjunnar Svipað er uppi á teningnum í Ásmundarsal. Gálgahú- morinn er þar allsráðandi í skeytingarleysi gagnvart siðareglum og þjóðlegum gildum. Eitt verkið nefnist Nokkur auðveld vers úr sálmum séra Hallgríms og samanstendur af þurrkuðu hrossataði í glærri plastk- úlu sem hvílir á stálgrind alsettri loftnetum. Segja má að Árni sé með þessari sýningu að reyna á þanþol hug- mynda og mörk klisja og frumlegrar hugsunar. Þó er eins og hann sé einum of upptekinn við að draga fram mögulegar hneykslunarhellur án þess að hafa til þess gildar ástæður. Bitastæðasti skúlptúrinn á sýningunni samanstendur af hermannaskóm, steyptum í ál, er sitja á stálstöngum er mynda hring og yflr trónir svört regn- hlíf. Heiti verksins virðist hins vegar gersamlega út í Þrír skaufar úr hrágúmmíí teygja sig upp úr rós- mynstraöri postulínsskál á sýningu Árna Ingólfssonar í Galleríi Sævars Karls. Myndlist Ólafur J. Engilbertsson hött, eins og reyndar fleiri á sýningunni; Ofurölvi. Reðurinn fær sitt í Ásmundarsal eklti síður en í Galleríi Sævars Karls. Hér eru þrjú verk sem byggjast á þátttöku reðursins. í verki sem ber hið undarlega heiti Frá og með 20. apríl, ókey, eltist reður er Ukist slöngu úr áh við þrjú saklaus sáputyppi sem „nei" er greypt í. Og í öðru verki sem heitir Hann kemur grænn undan vetri gefst gestum kostur á að fleygja bláum skaufa upp á vegginn og láta hann skakklappast niður á við í átt að sinni heittelskuðu sem er „sold as a no- velty only". Verk númer fimm hefur nokkra sérstöðu á þessari sýningu fyrir þær sakir að þar er ekki kom- ið inn á kynlíf og vald, en samskipti kynjanna eru þar vissulega til meðferðar í nostalgískri upprifjun. Það er margt áhugavert á þessum sýnignum Árna Ingólfssonar og það er ekki ónýtt að hafa húmor þegar kemur að hinum stóru málum. Þó er jafnframt ljóst að meira býr í Ustamanninum en hér kemur fram og verður vonandi ekki eins langt að bíöa næstu sýning- ar og þessara sem standa til 29. október. Með hauskúpu á f ingrinum íslenskur píanóleikari hélt tónleika í Hafnarborg síð- asthðið miðvikudagskvöld. Þetta var Valgerður Andr- ésdóttir og hefur hún ekki verið áberandi í íslensku tónhstarlífi hingað til. Enda er hún ung að árum og hefur dvahst fjarri heimabyggð. Svo er ekki langt síð- an hún lauk námi, en fyrir þremur árum útskrifaðist hún frá tónUstarhaskólanum í Berhn. Fyrsta verkið á efnisskrá tónleikanna var „Hugleið- ingar um fimm gamlar stemmur" eftir Jórunni Viðar. Það er prýðilega samið; hugmyndaríkt og tilfinninga- þrungjð. Nokkur önnur íslensk tónskáld hafa samið svona tónhst sem byggist á forníslenskri sönghefð, en tónsmíð Jórunnar er trúlega ein af þeim bestu. Val- gerður lék þetta verk af öryggi og kom því ágætlega til skila. Næst á dagskrá var prelúdían „Sokkna dómkirkj- an" og síðan etýða nr. 11 eftir Debussy. Þar kom styrk- ur Valgerðar sem píanóleikara hvað best fram. Hún hefur einstaklega fallegan tón og tókst að skapa alls kyns htbrigði með túlkun sinni. Tónhst Debussys var líka full dulúðar og var unaður á að hlýða. Við nokkuð annan tón kvaö í tveimur balloðum eft- ir Chopin, sem á eftir fylgdu. í gegnum tíðina hefur skapast hefð fyrir að leika verk þessa tónskálds með endalausum hraðabreytingum og helst eins hratt og mögulegt er. Sjaldnast er beðið um þennan órólega hraöa í upphaflega textanum, og þegar svona er spilað verður útkoman hræðilega klisjukennd. Tónhst Chop- ins er skáldskapur beint frá hjartanu og þarfnast ekki þeirrar afskræmingar sem svo oft er viðhöfð. Því mið- ur viröist Valgerður að einhverju leyti hafa falhð í þessa gryfju, þó margt gerði hún mjög faUega. Hún býr líka yfir mikilh tækni og virðist geta spUað nokk- urn veginn hvað sem er. Það sannaði hún í fyrra verk- inu eftir hlé, sem var sónata í D-dúr, KV. 576 eftir Mozart. Þetta er ein erfiðasta sónatan eftir meistar- ann, en samt lék hún í höndunum á Valgerði. Hún spilaði hana líflega og af miklum þokka. Eftir heiðríkjuna í tónUst Mozarts skaU á sól- myrkvi, því síðasta verkið á tónleikunum var hin svo- Valgeröur Andrésdóttir. Tórdist Jónas Sen kaUaða Dante-sónata eftir Liszt. Liszt átti það til að mála sig náhvítan í framan og ganga með hauskúpu- hring, enda samdi hann verk eins og Dauðadans, Djöflavals og önnur sUk húflingslög. Dante-sónatan er í þessum stíl, hún er innblásin af Hinum guðdómlega 'gleðfleik eftir Dante, og þá sérstaklega þeim hluta verksins sem gerist í víti. Valgerður lék sónötuna ágætlega og sýndi það og sannaði að hún er á góðri leið með að komast í fremstu röð íslenskra tónlistar- manna. Norðurljósa- barokk Musica Antiqua stendur fyrir þrennum tónleikum í samvinnu við Ríkis- útvarpið um þessar mundir og ganga þessir tónhstardagar undir heitinu Norðurljós. Fyrstu tónleikarnir í þessari röð voru haldnir á sunnudaginn var og kom þar fram Bachsveitin í Skálholti ásamt einleikurunum Cam- Ulu Söderberg á blokkflautu, Söruh Buckley á víólu og Martial Nardeau á barokkþverflautu. Það var Alessandro Scarlatti sem átti fyrsta orðið með Konsert í a- moU fyrir blokkflautu, tvær flðlur og fylgirödd. Alessandro er fyrst og fremst Tónlist Askell Másson þekktur fyrir hinar fjölmörgu .' óperur sínar, kantötur og söngtón- Ust. Hann var faðir Domenicos, sem var mikUl snUUngur á harpsic- ord og þekktastur fyrir tónsmíðar fyrir það hljóðfæri. --------------------------------------- Þetta ágæta verk Alessandros er í fimm stuttum þáttum og var það vel leikið af Bachsveitinni, sem verður stöðugt betri, og ekki brást CamUla fremur en endranær og skUaði hún frábærum leik í aUa staði. Konsert í G-dúr fyrir víélu, strengi og fylgirödd eftir Georg Phihp Tele- mann var leikið næst og var einleikari Sarah Buckley! Þetta er sérlega skemmtilegt og faUegt verk. Flutningurinn var þó full líflaus og hljómaði t.d. fyrsti þátturinn fremur dapur. Sarah lék þó af öryggi og með fína intonation en verkið var þó á heUdina Utið tæplega nægflega vel mótað. Martial Nardeau lék síðan með Bachsveitinni Konsert í G-dúr fyrir þverflautu, strengi og fylgirödd eftir Johann Joachim Quants. Hér gekk aUt upp og lék Bachsveitin mjög vel með Martial, sem fór á kostum. Tónleikunum lauk með Konsert í e-moU fyrir blokkflautu, þverflautu, strengjasveit og fylgirödd eftir Telemann. Þetta er bráðskemmtileg tón- smíð og nutu flautuleikararnir tveir sín til fuUs hvort sem var í syngj- anda largo-þáttanna tveggja eða leifturhröðu allegroinu og sveitadansi lokaþáttarins. Hugmyndaflug Sýningaopnanir eru um margt merkir mannfundir. TU þeirra er boðið Ustamönnum, kvenskörungum og þéttingskörlum þjóðUfsins. Þangað slæðast og margir óboðnir fyrir forvitnisakir, nokkrir af veislugleði og sýnihneigð og loks einhverjir af helberum áhuga fyrir listinni. Lík þessu er samsetning gesta á Kjarvalsstöðum, í Listasafni íslands og öðrum góðbúum þegar verið er að opna samsýningar eða yflrlitssýningar af ein- hverju tagi. Þegar einstakhngur opnar sýningu fer fjöldi virðingarfólks eftir orðstír hans en ættingjum og vinum fjölgar í hlutfaUi við aðra gesti eftir því sem frægð hans er minni og á fyrstu sýningar unglistamanna mæta oftast ekki aðrir en uppveðruð ættmenni og nánir vinir auk hörð- ustu samkvæmisljónanna. Eins og gefur að sldlja er ég einhvers staðar þarna í flokki og fer því oft á mannfundi sem þessa. Á Kjarvalsstöðum standa yflr Atburdir Ulfar Þormóðsson þrjár sýningar þessa dagana. Ein þeirra var opnuð fyrir nokkru síð- an. Það er sýning á ýmsum verkum eftir meistara Kjarval. Tvær sýn- ingar voru opnaðar um helgina; sýning á verkum Einars Sveins- --------------------------------------- sonar arkitekts og yfirlit verka 16 ungra myndUstarmanna. Er skemmst frá því að segja að eftirvænting mín beið skipbrot á báðum þessum nýju sýningum en fékk nokkra fró á Kjarvalssýningunni. Vegna vonbrigðanna festi ég hugann ekki hema stutta stund við sýningarnar en fór aö gefa mig að fólkinu og spjaUa, því opnanir eru ekki síður sýning á fólki en öðrum hstaverkum. Margar samræður snerust einvörðungu um hvernig hefurðu það og þakka þér fyrir síðast og hvernig Ust þér á og hvað ertu að bauka og gott er blessað veðrið og vertu ævinlega blessaður. Þær tek- ur fljótt af og hægt að heUsa upp á aragrúa fólks með þessum hætti á örstuttum tíma. Ég var einhvern veginn ekki í formi til sUkra viðræðna í miklum mæU og settist því fljótt í skammarkrókinn en það er UtiU bás í kaffistofunni þar sem annars flokks borgurum og reykingafólki er heim- Ut að dekra við nautnir sínar á meðan fyrsti flokkur A spígsporar um sýningarsvæðið í nautnagælum sínum við freyðivín, talar saman eins og að framan greinir eða ræðir eðalkúnst af viti og þekkingu. Sannast sagna hef ég langalengi ekki skemmt mér eins vel á opnun og ekki áður haldist jafn lengi við á atburði af þessu kyni; skyndUega voru Uðnir tveir og hálfur klukkutími, gestirnir farnir og byrjað að vaska upp kaffiboUa og tertudiska. Það bar þannig til að fyrst hitti ég fyrir í skammar- króknum nokkra brennivínsgerðarmenn (og konur) ofan úr Borgarnesi. Þeir voru í snarpri menningarreisu til borgarinnar og höfðu meiri tíð- indi að segja en aðrir sem ég hafði rætt við fyrr um daginn. En þetta fólk gerði stuttan stans bví það var að fara að skoða osta og síðan á óform- legt stefnumót á Hótel Islandi við heilan rútufarm af konum frá Þormóði ramma í Sigluflrði. En það gaf á að Uta í básnum þegar Borgnesingarnir voru farnir því inn í krókinn komu fjórar konur héðan og hvaðan og þekktu hvor aðra mism- ikið og minnst mig. En samræður hófust skjótt af sUkri andagift, gleði- blöndnu Ufsháði, kersknisfuUri þjóðfélagsgagnrýni og myndugleik að tíminn flaúg fjaðralaus hjá við kraftbirtingu kvensálarinnar. Hefði ég skrifað frá þessu kvennafari fyrir daga jafnréttisins myndu ummælin hafa verið að fornum hætti; konur þessar höfðu mannsvit. Ég var því upphafinn þegar ég gekk út og enn þegar vatt sér að mér einn síðfóruU sýningargestur sem sagði: „Þér hafa greinUega þótt þetta góðar sýningar." Vegna ávarpsins fór ég í huganum yfir sýningarnar tvær. Við það sá ég fyrir mér litla frétt af verðlaunasamkeppni um nafn á nýja sjónvarps- stöð. Þar var skýrt frá bestu hugmyndinni sem fram hafði komið á land- inu öUu og vissi þá hvað mér hafði fundist um sýningarnar. En ég svar- aði manninum ekki, heldur brosti til hans þvi ég var ennþá haugfuUur af því sem opnunin hafði fært mér og óskaplega feginn að þurfa ekki að skrifa myndlistagagnrýni af hugmyndaflugi yngstu myndhstarmanna þjóðarinnar.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.