Dagblaðið Vísir - DV - 23.09.1997, Blaðsíða 14

14

rf
-zj
ÞRIÐJUDAGUR 23. SEPTEMBER 1997
Vilji er allt
sem þarf
Þjóðin þyngist
DV-myndir E.ÓI.
Offita er sívaxandi vandamál meðal íslendinga.
Algengt er að fólk byrji að fitna á unglingsárun-
um. Fitan veldur gjarnan vanlíðan og ýmsum
sjúkdómum. Heilsuræktarstöðin World Class hófí
haust að bjóða sérstök námskeið fyrir unglinga
sem eiga við offitu-
vandamál að stríða. Til-
veran kynnti sér þessi
námskeið og ræddi við
Guðjón Sigmundsson,
einn af hugmyndasmið-
um þeirra. Einnig tók
hún tali tvær föngulegar
stúlkur sem skelltu sér á
námskeið.
Guðjón Sigmundsson þjálfari:
Ekki skyndilausn
ö feitur maöur tekur þá
ákvörðun að grennast er
þrekvirki. Að brjóta ísinn
og mæta fyrst á líkamsræktarstöð
er stórmál. Enn meira mál er svo aö
fara fyrst á vigtina og horfast í augu
við ástandið og taka á mataræðinu.
Sérstök unglinganám-
skeið
„Þegar við byrjuðum að undirbúa
námskeiðin í World Class í vor tal-
aði ég um að nauösynlegt væri að
vera með sérnámskeið sniðið að
þörfum unglinga. Ég vissi aö ungl-
ingar, sem eru of feitir, lenda oft í
eineltismálum í skólakerfínu. Þeir
grafa sig gjaman heima yfir tölvum
og myndböndum og einangrast. Við
hófum þvi að skipuleggja þessi nám-
skeið og auglýstum nú í haust. Síðan
höfum við sótt um niðurgreiðslu á
námskeiðsgjöldum til heilbrigðis-
ráðuneytisins. Okkur langar að gera
könnun á því hvers vegna fólk fltnar
á unglingsárunum," segir Guðjón
Sigmundsson (Gaui litli). Hann er
ásamt þeim Sigurbjörgu Jónsdóttur
og Sölva Fannari Viðarssyni með
námskeið í World Class ætlað ungl-
ingum með offituvandamál.
Guðjón og Sigurbjörg þekkja mat-
arflkn og offituvandamál af eigin
raun og hafa því gengið gegnum
sömu þrengingar og þeir sem sækja
námskeiðin hjá þeim. Þeim hefur á
undraverðan hátt tekist að grenna
sig um tugi kílóa. Þau ættu því að
vera skjólstæðingum sínum mikil
hvatning. Sölvi Fannar er reyndur
líkamsræktarþjálfari og sérfróöur í
næringarfræði. Hann var einka-
þjálfari Guðjóns í megruninni.
Breyttur lífsstíll
Varanlegur árangur í megrun
næst tæpast nema með aukinni
hreyfingu, breyttu mataræði og
hugarfari. „Við leggjum
mikið upp úr breyttum
lífsstíl. Hvert námskeið
stendur yfir i átta vikur
og er ætlað aö hjálpa
unglingunum yfir erfið-
asta hjallann. Við lítrnn
ekki á þetta sem skyndi-
lausn. Matarfikn er fikn
sem fólk þarf að glíma
við alla ævi.“
Á námskeiðinu er
hverjum og einum sinnt
mjög náið. Mjög fast er
tekið á þunglyndisvanda-
málum sem upp kunna að
koma og vangaveltum um
hvort fólk geti þetta. Af-
föllin af þessum nám-
skeiðum eru því engin.
„Sumir þeirra sem eru á
þessum námskeiðum
hafa farið á svokölluð
fitubrennslunámskeið
annars staðar en verið
svolítið afskiptir. Þá hef-
ur vantað hópstuðning-
inn.“
Matarfíkn erfitt
viðfangsefni
Matarfikn er mjög
erfitt viðfangsefni. Það er
ekki hægt að ætlast til að
fólk hætti að borða. Mat
er ekki hægt að snið-
ganga á sama hátt og áfengi, tóbak
og annað slíkt. „Þess vegna leggjum
við mikla áherslu á að fólk læri að
kaupa inn, matreiða og breyta sínum
lífsstíl gagnvart mataræðinu. Þeir
sem gera það og skila matardagbók-
um, svo að hægt sér að leiðrétta fæð-
ið vikulega, ná bestum árangri."
Námskeiðið byggist upp á að-
haldi, aga og heiðarleika gagnvart
sjálfum sér. Ekki stendur á ár-
angrinum. Þeir sem þegar eru byij-
aðir vilja bóka sig á framhaldsnám-
Guðjón Sigmundsson.
skeið og þeir sem voru á fyrri nám-
skeiðum eru nú á framhaldsnám-
skeiði. Námskeiðin standa fram í
maí.
Verður að virkja gras-
rótina
„Offituvandamál er orðið
gígantískt meðal íslendinga. Það
skiptir gífurlegu máli að heilbrigði-
skerfið fari í auknum mæli að huga
DV-myndir E.ÓI.
að fyrirbyggjandi aðgerðum og
virkja grasrótina. Hugarfarsbreyt-
ingar er þörf. Virðingarleysi gagn-
vart líkamanum og sjálfum sér brýt-
ur niður sjálfsmynd og alla þá
ágætu eiginlega sem maðurinn býr
yfir. Það er margbúið að sanna sig
að þeir unglingar sem stunda lík-
amsrækt af einhverju tagi gengur
betur i námi, svo að eitthvað sé
nefnt. Það mundi því spara kerfinu
stórfé að tekið yrði á offituvanda-
málinu af einhverri alvöru." -VÁ
A einum áratug, frá 1983 til
1993, þyngdust íslenskir karlar
um 3,7 kílógrömm og konur um
4,2, samkvæmt niðurstöðum svo-
nefndrar Monicarannsóknar
Rannsóknarstöðvar Hjartavernd-
ar, en hún nær til fólks á aldrin-
um frá 25 ára aldri til 74 ára. Þeir
sem voru 25 til 34 ára þyngdust
minnst en í hinum aldurshópun-
um var breytingin meiri. Karl-
arnir eru nú að meðaltali 84,4 kiló
en konumar 71,7 kíló, að sögn
Ugga Agnarssonar læknis.
Hæð karla og kvenna jókst um
rúman sentímetra á þessu tíma-
bili og eru karlar nú að meðaltali
178,4 sentímetrar en konur 165,3.
Yngra fólkið er heldur hærra en
það eldra.
Nú eru um 150 þúsund manns á
þeim aldri sem rannsóknin náði
til. Miðað við þær tölur sem hér
hafa verið nefhdar má áætla að
þessi hluti þjóðarinnar sé um 590
tonnum þyngri en fólk á sama
aldri fyrir áratug. Það samsvarar
því að þjóðin hafi þyngst um 5
tonn á mánuði!
Gull í mund
Morgunverðurinn er mikilvæg-
asta máltíð dagsins, eins og sífellt
er hamrað á. Spænskir vísinda-
menn hafa staðfest þetta með
nýrri rannsókn sem sýnir að feitt
fólk borðar síður morgunverð en
fólk sem er í mátulegum holdum.
Þeir sem borða fjölbreytta og
holla fæðu í morgunsárið fá sér
ekki jafnmikið þegar líður á dag-
inn og þeir sem komast létt frá
morgunverðarborðinu. Morgun-
verðurinn kemur þannig í veg
fyrir að fólk hámi í sig þungan og
fitandi hádegisverð.
Setið sem fastast
Beint samband virðist vera
milli ofíitu bama og þess hve
lengi þau horfa á sjónvarp sam-
kvæmt bandarískri rannsókn.
Niðurstöður hennar sýna að um
það bil þriðja hvert bam sem sit-
ur við sjónvarpstækið lengur en
fjóra tima á dag er of feitt en að-
eins tíunda hvert bam sem eyðir
minna en tveim timum á dag
framan við tækið. Liklegt er að
skýringa sé að leita í fituríku
fæði og lítilli líkamsrækt.
Ofþyngd skaðar nýrun
Krabbamein í nýrum er fjórum
sinnum algengara hjá konum sem
eru mjög þungar samanborið við
þær sem em í eðlilegum holdum,
samkvæmt nýrri rannsókn. Ein
kenningin er að álagið á nýmn
aukist svo mikið við umfram-
þyngdina og viöhald hennar að
hormónajafnvægi líkamans rask-
ist.
Ef gætt er hófs í neyslu, valin
holl fæða og stunduð líkamsrækt
er hægt að draga úr hættu á
krabbameini í nýram og jafn-
framt á öðrum krabbameinum,
svo sem í ristli, og einnig hjarta-
sjúkdómum.-VÁ/Heilbrigðismál