Dagblaðið Vísir - DV - 06.12.2000, Blaðsíða 13

MIÐVIKUDAGUR 6. DESEMBER 2000
13
DV
Menning
Blaðamannalíf
Sigurður A.
Magnússon sló í
gegn með fimm
binda uppvaxtar-
sögu sinni sem út
kom árin 1979-1986.
Þær voru millistig
milli æviminninga
og skáldskapar þar
sem aðalpersónan
Jakob var byggð á
Sigurði sjálfum og
ættingjar hans, vin-
ir og kunningjar
birtust einnig undir
dulnefnum. Árið
1997 hélt hann sög-
unni áfram en þá
kastaði hann skáld-
hamnum og síðan
heita allir eigin
nöfnum.
Fyrsta bindið af
þessum síðari
skammti endur-
minninga, Með hálf-
um huga, náði eng-
an veginn sama
styrk og uppvaxtarsagan. í þessu
bindi, Undir dagstjörnu, er Sigurð-
ur hins vegar kominn aftur á flug.
Hér segir hann sögu áranna 1956 til
1967. Þar er í forgrunni
starf hans á Morgunblað-
inu þar sem hann var
metnaðarfullur gagnrýn-
andi sem þótti sjálfstæð-
ari gagnvart flokkshags-
munum en aðrir blaða-
menn. Lengi stýrði hann
Lesbók Morgunblaðsins
og umskapaði hana
sem eitt kraftmesta
menningartímarit
landsins.
Það er ekki síst frá-
sögn Sigurðar af þessum
hræringum á Morgunblaðinu sem
ber söguna uppi. Sú saga er áhuga-
verð heimild um hugarfar kalda
stríðsins og hvernig það mótaði alla
umfjöllun um menningarmál. Sig-
urður átti um margt samleið með
öðrum á blaðinu en vildi þó vera
óháður og tók eigin afstöðu til ým-
haft rangt fyrir sér og er ekki gagn-
rýnislaus á eigin verk. Sama gildir
um kvennamál hans sem settu svip
á Með hálfum huga en eru ekki jafn
áberandi hér.
Bókmenntir
Sigurður A. Magnússon hefur
aldrei verið skoðanalaus og fáir
munu sammála honum um allt. Um
hitt þarf ekki að deila að honum
hefur hér tekist vel til. Endurminn-
ingar hans eru fjörugar og kraft-
miklar og sýn hans á menn og mál-
efni 7. áratugarins er áhugaverð
viðbót við sögu þessa tímaskeiðs.
Bókinni lýkur þegar hann tekur við
Samvinnunni sem hann endurreisti
sem eitt áhugaverðasta tímarit
landsins og fram undan eru einnig
átök vegna herforingjastjórnarinn-
ar á Grikklandi. Þau eru efni í aðra
góða bók. Ármann Jakobsson
Siguröur A. Magnússon: Undir dag-
stjörnu: Athafnasaga. Mál og menning
2000.
diguiuui n. Magnússon
þótti sjálfstæöari gagnvart
flokkshagsmunum en aörir
blaöamenn
Morgunblaðsins.
DV-MYND E.ÓL.
issa málefna, t.d. stríðsins í VI-
etnam. Fyrir það hlaut hann nokkr-
ar vinsældir á vinstri vængnum en
óþol húsbænda hans fór vaxandi,
þrátt fyrir gjöfult en brokkgengt
samstarf og vinskap við
Matthías Johannes-
sen sem lýst er af ein-
lægni í bókinni.
Lýsing Sigurðar á
hlutskipti blaðamanna
og gagnrýnenda á þess-
um tíma er raunar ekki
síður áhugaverð. Hann
lýsir m.a. flaðrafokinu
um Silfurlampann og
ýmsum öðrum árekstrum
i menningarlífinu. Enn
einn þráður eru ferðalög
Sigurðar til landa sem þá
þóttu allfjarlæg, t.d. Sovétríkjanna
og Tyrklands, en einkum þó ást
hans á Grikklandi sem hefur fylgt
honum síðan.
Sigurður segir skemmtilega frá
og er furðu laus við raup og remb-
ing. Hann kannast oft við að hafa
Nú ertu að missa af
tækifærinu til að fá
myndatöku og myndir
fyrir jól.
Ljósmyndastofan Mynd • sími: 565 42 07
Ljósmyndastofa Kópavogs • sími: 554 30 20
Kristján Þ. Arsælsson, gjafakortin.
alþjoðlegur meistari
Galacy fítness 2000.
TRIM/\F0RM
Trimformi Berglindar Batfhdfer
h°e!lIueSöfe í Grensásvegi 50
Opið: mán.-fim. 8-22, fös. 8-20, laug. 10-14
Völusteinn 10 ára
ennrbúte ***
sker-*SaUn>
■9*0..

& VOLUSTEINN
Að hverju hlæjum við?
Völusteinn / Mörkinni 1/108 Reykjavík
Sími 588 9505 / www.volusteinn.is
Hver eru einkenni íslenskrar
fyndni? hefur oft verið
spurt og spáð í hvort við
greinum okkur að þessu
leyti frá erlendum þjóðum
- hvort við séum á ein-
hvern hátt illkvittnari,
glaðværari eða furðu-
legri en grannþjóðir
okkar. Nú gefst ágætt
tækifæri til að kanna
málið því út eru komn-
ar tvær nýjar bækur
með íslenskri fyndni:
Fyndnir íslendingar,
safnari Hannes
Hólmsteinn Gissurarson
(Nýja bókafélagið), og Kæri kjós-
andi - Gamansögur af íslenskum al-
þingismönnum, Guðjón Ingi Eiriks-
son og Jón Hjaltason tóku saman
(Hólar).
Það sem einkennir íslenska
fyndni (þegar sleppt er sögum sem
eru algerlega ófyndnar, hvemig sem
á þær er litið á prenti, en hljóta að
flokkast undir einkahúmor sem lek-
ið hefur út úr góðra vina hópi) er að
þar þykir fyndið að „slá niður“ eða
„stinga upp í“ andstæðinga sína
með svo meitluðum tilsvörum að sá
sem fyrir þeim verður liggur óvígur
eftir. Að kjafta og bera út róg um
náungann er líka fyndið - ef það er
gert á snyrtilegan hátt og helst í
bundnu máli.
Fyndni um drykkjuskap og neð-
anmittisstæla fær líka mikið pláss.
íslendingar hlæja mikið að ráð-
herrum sínum og þingmönnum, for-
stjórum og stöku listamanni. Það er
gaman að heyra fyndni af vörum
manns sem er yfir mann hafinn - þá
getum við dáðst enn meira að hon-
um þegar honum helst vel á orðum.
í febrúar 1999 var Davíð rœóu-
maður á þorrablóti íslendingafélags-
ins í Lundúnum. Össur Skarphéð-
insson var veislu-
stjóri og notaöi tœki-
fœrið í kynningu á
Davíó til að vega aó
honum. Vakti þaó
nokkurn kurr veislu-
gesta. Davíð hóf rceóu
sina á aó segja: „Þið
skuluð ekki kippa ykkur
upp vió þaö, hvernig
Össur lœtur viö mig.
Hann kemur ekki svona
fram við neina aðra en þá,
sem eru fyrir framan hann
i stafrófmu.
(Fyndnir íslendingar, 53.)
Silfur hafsins...þorskurinn
Þegar tungan bögglast uppi í
ráðamanninum og hann segir ein-
hverja vitleysu er alþýðan komin í
þá óvæntu stöðu að geta
hlegið að heimsk-
unni í þeim sem
er (eða þykist
vera) henni æðri.
Hefur í bókmennta-
fræðum oft verið
vísað til kamivals
miðalda í þessu sam-
bandi, en það tengist
þeirri bráðnauðsyn-
legu lausn undan of-
ríki yfírvalda sem felst
í hlátri.
Af þessu tagi eru sög-
ur af mismæli Lúðvíks
Bergvinssönar alþingismanns þegar
hann ávarpaði Hvolsvellinga með
orðunum „Ágætu Hellubúar" og tal-
aði svo um „silfur hafs-
ins...þorskinn“. (Kæri kjósandi, 119)
í bókunum kemur fram að þing-
menn okkar og ráðherrar eru sí-
kastandi fram stökum. Jón Krist-
jánsson framsóknarmaður á margar
ágætar stökur 1 bókunum, sem
varpað er fram af mörgu tilefhi.
Þessi er ort vegna nektarmyndar
sem tekin var af Kolbrúnu Hahdórs-
dóttur ungri:
í tjörguöu timburhúsi,
titrandi og Vinstri-grœn,
norpaði Kolbrún nakin,
nett og umhverfisvœn.
(Kæri kjósandi, 68)
Staka þessi er dæmigerð fyrir
þær sakir að í henni er nakinn
kvenmaður. Neðanmittistalið er
áberandi, jafnvel þó að fyndnin sé
ættuð úr hinum háu sölum Alþing-
is.
En samkvæmt bókunum segja
konur sjaldan nokkuð fyndið.
Þær eru stundum hlægilegar,
þegar þær láta út úr sér ein-
hverja vitleysu, en yfirleitt
eru þær ekki hafðar með
nema á þær sé minnst á lít-
ilsvirðandi hátt - til dæmis
í áðurnefndum neðanbelt-
isvísum. „Helvítis kelling-
in“ er haft eftir Friðriki
Sophussyni um Jóhönnu
Sigurðardóttur, Siv er
„myndarkvenmaður",
Margrét Frímanns
„stelpa frá Stokkseyrar-
bakka" og Kvennalistakonum er
legið á hálsi fyrir að vera „með jafn-
réttisþuluna í gangi“.
Ákaflega sannfærandi þverskurð-
ur af íslenskri fyndni. -þhs
XR8-X
Verð kr. 259.000,-
Diskabremsur fr. og aftan,
Rafstart, Sjálfskipt,
Læst geymsla fyrir hjálm,
Bensínmœlir, 50cc,
Aláurstakmark 15 ára,
Bögglaberi.
GUNNAR BERNHARD ehf.
VATNAGARÐAR 24 • SÍMI: 520 1100