Frjáls verslun


Frjáls verslun - 01.01.1963, Blaðsíða 7

Frjáls verslun - 01.01.1963, Blaðsíða 7
við. Eftir það var hægt að afferma 15 þús. tonna skip á 65 klst., en áður hafði tekið 10—12 daga að afferma 10 þús. tonna skip, á meðan allt var flutt í sekkjum. Rétt við hafnarbakkann er mikið geymsluhús og turnar (silos), sem taka samtals 00 þús. tonn af alumina, er mun samsvara 3—4 mánaða notkun. Ennfremur er þar anóðuverksmiðja, sem framleiðir anóðublokkir fyrir Árdal II, vegna nýrrar fram- leiðsluaðferðar þar í annarri samstæðunni, og kat- óðublokkir fyrir allar ofngerðir, svo og massaverk- smiðja, sem framleiðir elektróðumassa bæði fyrir verksmiðjurnar í Efri-Árdal og Sunndalsöra. Er framleiðslugeta hennar 100 þús. tonn á ári. Aðal- skrifstofu verksmiðjunnar er einnig að finna þarna í nágrenninu. Frá hafnarbakkanum á Ardals-tanganum og að verksmiðjunni í Efri-Árdal er um 14 km langur vegur. Hann hefur verið malbikaður og Iagfærður verulega að öðru leyti, frá því sem var á stríðsár- unum. Þannig hefur jarðgöngum verið fjölgað vegna hættu á skriðum. Á þessum stutta vegi eru 5 jarð- göng; ein nær 800 m löng, önnur 660 m löng, en hin mun styttri. Á þessum einstæða vegi ekur fjöldi vörubíla, sem ílytur alumina í tönkum á pallinum, og taka þeir 7 tonn hver. I bakaleiðinni eru yfir- leitt fluttar aluminíum-blokkir, sem raðað hefur verið fyrir framan og aftan tóman tankinn. En einnig eru allmargir sérstaklega gerðir stórir tank- bílar í aluminía-flutningum á þessari leið. Alls munu um 50 bílar notaðir til flutninganna. Víðtækt kerfi hefur verið sett upp í verksmiðj- unni í Efri-Ardal til að loftræsta vinnustaðina og fjarlægja eiturefni, sem koma frá brennsluofnun- um. Er fullyrt, að reykhreinsunin nái 96% af heild- ar fluor-mynduninni, allt að 99,5% af fluor-gasinu og hlutfallslega nokkru minna magni af brenni- steins-dioxydi og tjöru, sem myndast. Þrátt fyrir þennan árangur virðast þessi mál nokkuð viðkvæm fyrir þeim Árdals-búum. Sannleikurinn er sá, að þeir munu hafa átt í einhverjum erfiðleikum með hina fáu hundraðshluta af hættulegum lofttegund- um, sem sleppa út. Að sjálfsögðu er jyrst og fremst því um að kenna hve verksmiðfan er staðsett í þröngum dal milli hárra fjalla. Vegna framkvæmda og áætlana um enn meiri framkvæmdir hafði íbúafjöldinn í Ardal vaxið upp í nær 1700 manns fyrir stríð, og árið 1946 voru um 2200 manns búsettir í dalnum, en nú (árið 1962) eru þar 6200 íbúar og þar af býr meirihlutinn } Efri-Árdal. Flest öll íbúðarhúsin eru að sjálfsögðu ný og hefur verksmiðjan veitt húsbyggjenduin ým- iss konar aðstoð, og einnig hefur á hennar vegum vcrið reistur fjöldi húsa, sem leigð eru út. Þarna hefur einnig verið gert margt til að setja hreinlætis- og menningarsvip á byggðarlagið, en er stybtra komið en í Höyanger enda um mun yngra fyrir- tæki að ræða. Sunndalsörcc Á miðju ári 1951 ákvað norska Stórþingið að reisa skyldi 40 þús. tonna aluminíumverksmiðju á Sunndalsöra, sem er innst í hinum 30 km langa Sunndalsfirði, austan Kristiansunds. Þessi ákvörð- un stóð í sambandi við byggingu stærsta orkuvers í Noregi, Aura-Kraftverk, á sama stað, en þar voru virkjunaraðstæður mjög hagstæðar, cf virkjað var stórt. Til þess að svo mætti verða þurfti ein- mitt að koma upp orkufrekum iðnaði, og nú (1962) notar aluminíum-verksmiðjan um % hluta af raf- magninu frá Aura-orkuverinu, sem hefur 240 þús. k\v. uppsett vélarafl. Ákveðið var, að ríkisfyrirtækið í Ardal skyldi koma verksmiðjunni upp, og var þá nafni þess breytt í A/S Ardal og Sunndal Verk. Fjármagn var fengið með því að hækka hlutaféð um 80 millj. norskra króna og síðan endurlánaði ríkið fyrirtæk- inu 170 millj. n. kr., sem svaraði til láns, er fengið hafði verið í þessu sambandi hjá Economic Co- operation Administration í Bandaríkjunum. Þó að Sunndalseyri sé aðeins 2—3 km breið á milli fjalla, og þar sé hæsta fjall Evrópu (nær 1800 m), sem rís upp frá sjávarmáli, þá er þarna samt mun rýmra en í Ardal. Og vegir eru opnir allt árið til Molde, Kristiansunds og Þrándheims (2 vegir). í marzbyrjun 1952 var hafizt handa um að reisa verksmiðjuna, og þótti það vel af sér vikið, að tveimur árum síðar, eða 2. apríl 1954, voru fyrstu aluminíum-blokkirnar steyptar á Sunndalseyri. Þá var búið að byggja tvo skála, 41X467 m stóra, fyrir rafgreiningarsamstæður, og nær allar aðrar nauð- synlegar byggingar voru fullbúnar til verksmiðju- rekstursins. Á árinu 1959 var verksmiðjan stækkuð um rúm 25%, svo að nú framleiðir hún yfir 50 þús. tonn af aluminíum á ári. Jafnframt hefur skipu- lagningu verksmiðjusvæðisins verið hagað þannig, að hægt er að auka ársafköstin upp í um 100 þús. tonn í tveimur áföngum, þegar séð hefur verið fyrir meiri raforku. Eins og í Árdal er framleiðslan á Sunndalseyri FBJALS VERZLUN

x

Frjáls verslun

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Frjáls verslun
https://timarit.is/publication/282

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.