Lesbók Morgunblaðsins - 03.04.1949, Síða 12

184
LESBÓK MORG UNBLAÐSINS
til þess að draga það, sem á öng-
ulinn sje komið, en þeir verði að
draga varlega og gæta þess að
tapa ekki drættinum. Þetta var þá
stór stofnlúða, hin eina, sem veidd-
ist þetta sumar í Kjólsvik.
Skaldmælt fróðleikskona.
ar.
Brandþrúður var hagmælt vel
og orkti talsvert. Meðan annars
orkti hún rímur af Göngu-Hrólfi.
En þegar hún frjetti það, að Bene-
dikt Gröndal og Bólu-Hjálmar
hefði orkt rímur út af sömu sögu
brendi hún handrit sitt og kvaðst
eigi vilja við þá keppa, síst Hjálm-
ar.
Til marks um kveðskapargáfu
hennar má geta þessa. Eitt sinn
er hún var á Glettingsnesi var hún
stödd niður við sjó ásamt Magnúsi
bróður sínum. Norðanveður var og
voru trje að berast að landi, en
þau systkinin þarna komin til að
bjarga þeim og draga á land. Þá
orkti Brandþrúður:
Koma úr flóa kafandi,
sem krít að lita er flýtur,
hrakning sjóa hafandi
hvítar, nýtar spýtur.
Hoppa berum básnum á,
brjótast hljóta í róti.
Magnús fer og fetar þá
fótaskjótur móti.*
Brandþrúður var mjög góðum
gáfum gædd, fjölfróð og stálminn-
ug. Hún var einu sinni um tínia
hjá sjera Sigurði Gunnarssyni á
Ðesjamýri, og hafði hann látið svo
um mælt að hún værí með algáf-
uðustu konum, sem liann liefði
kynst.
Einar prófastur Jónsson á Kirkju
bæ (seinna á Hofi í Vopnafirði)
‘jViiUr þfciáar hafa brrst i Lesbok
áður, en fyrri vísan þá ekki rjett, svo
að þær eru birtar aftur.
hinn alkúnni áettfræðingur, tók
sjer einu sinni ferð á hendur til
að hitta Brandþrúði og fræðast
af henni um ætt hennar og annara
Borgfirðinga. Hafði hann frjett að
hún væri manna fróðust í því eíni.
Hann kom þar heldur ekki að tóm-
um kofunum og rakti hún ætt sina
langt fram. En er hún tissi ekki
lengra og prestur vildi fá meira
að vita, kvaðst hún hafa heyrt að
sá, er hún nefndi síðast, hefði ver-
ið komin af marmennli, og lengra
yrði ekki rakið.
III ævi —
bctra franiundan.
Stefán kyntist Brandþrúði þeg-
ar hann var í Brúnavík og kveðst
hann hafa verið sóttur til henn-
ar rjett áður en hún dó, til að at-
huga ígerð, sem hún hafði á líf-
inu. Þegar hann tók umbúðirnar
frá, vall þar út gröftur. Enginn
læknir var nálægt, enda svo kom-
ið að ekki var hægt að lækna hana.
Hún var róleg og kveið ekki dauða
sinum, þvi að hún var trúuð kona
og treysti á bctra líf handan móðu
dauðans, þvi að hún hafði lifað
grandvarlega alla ævi og aldrei
mátt vamm sitt vita. En enn mint-
ist hún þess hvað hún hefði átt
bágt í uppvexti og oft verið svöng,
jafnvel eftir að hún hafði borðað
það, sem henni var skamtað.
Kvaðst hún þá oft hafa beðið móð-
ur sína að gefa sjer „hvolpaskóf-
irnar“ úr pottinum, en það er
þuim húð, sem kemur á pottbarm-
inn. Sagði hún að sjer liefði þótt
það góður ábætir og má uokkuð
af því marka hvernig líðan henn-
ar hefir verið. En möglunarlaust
hafði hún gengið í gegn um lífið,
unnið öðrum alla ævi og aldrei
hugsað um sjálfa sig njc sinn
stuudlega hag.
Eöra í kaupstaðarferð.
Hausúð 1897 fluttst Stefáu og
fólk hans af Hjeraði til Vestdals-
eyrar í Seyðisfirði og fengu leigt
hjá Einari Helgasyni í Vestdals-
gerði og Aðalbjörgu móður hans.
Þau voru gestrisin og tóku vel
öllu fátæku fólki. Komu því marg-
ir til þeirra. Einar græddi vel á
því að versla við franskar skút-
ur og hafði alt af nóg af hinu góða
kexi, sem þeir frá Dunkirk komu
með. En ekki vildi hann versla við
þá frá Pampol, því að þeirra brauð
þótti vont; það var eins og brún-
bakað skonrok.
Eitt kvöld komu tveir unglingar
keifandi upp brekkuna neðan frá
sjóhúsunum og heim aö Gerði.
Þetta voru börn Magnúsar í Kjóls-
vík, Ólöf og Þorsteinn, og voru
með ótrúlega þunga bagga á baki
Þeim var vel tekið. Þau voru á
stærð við 10—12 ára börn, en hafa
líklega verið eitthvað eldri; prúð,
hæglát og hæversk voru þau, svo
að hverjum manni gast vel að
þeim. Þau voru nú að sækja björg
í bújð, og má nærri geta hvernig
ástatt hefir verið heima, að senda
þau yfir tvo vonda fjallgarða og
láta þau bera þungar byrðar 'heim.
Það þótti ærin karlmennskuraun
ungum og hraustum mönnum að
fara yfir þessi fjöll með byrðar á
baki. Þau gerðu bæn sína áður
en þau lögðu á stað og alt hátta-
lag þeirra benti til þess að þau
væri vel upp alin. Og heim kom-
ust þau ein síns liðs.
Ólöí giftist og átti heima í
Reykjavík, en er nú dáin. Þorsteinn
bróðir hennar býr i Húsavik eystri
við Borgarfjörð. Hann hefir eign-
ast milli 10 og 20 börn og eru
þau nú öll upp komin. Hann er
einn af best stæðu bændum þar
urn sveitir.
Þegar Þorsteinn keypti hálfa
Húsavik var þar nýlegt timburhús.
portbygt. í'áum árum seinira íauk
það í ofsa veðri rneð öllu íólkinu.
For húsið í mola, en folk sakaði
k