Lesbók Morgunblaðsins - 21.01.1951, Blaðsíða 9

Lesbók Morgunblaðsins - 21.01.1951, Blaðsíða 9
LESBÖK MORGUNBLAÐSINS 37 Angel-fossinn. þar sem straumharðast var, bera þá fram hjá fossum og flúðum, og þó var lífsháski að' ferðast á þeim, því hvað af öðru fylti þá. Ekki gátu þeir haft með sjer annan mat en niður- soðinn, því að vegna hita og rign- inga hlaut alt annað nesti að skemm- ast. Rigningarnar voru svo núklar, að aldrei var á þeim þur þráður, og auk þessa ætlaði bitvargur (skæðar flugur) algjörlega að gera út af við þá. Ungfrú Robertson var með í ferðinni. Komust þau að lokum að fossinum í björtu veðri og tunglsljósi, og segir hún að það hafi verið svo dásanúeg sjón að horfa á fossinn, að það hefðí margborgað alla erfiðleik- i)na gji AW]fi máttu þau vera þaxaa lengur en þrjá daga, vegna þess að matvæli þeirra voru af skornum skamti. Þó tókst þeim að mæla foss- imi og gera ýmsar mikils verðar at- huganir á honum og umhverfinu. Þéss má getai að leiðangursmenn höfðu með sjer loftskeytatæki og gatu því altaf haft samband við umheim- inn. Sýnir það vel hvað nú eru breytt- ir tímar frá því er þeir Livingstone og Stanley voru að ferðast um írum- skóga Afríku. Mælingarnar sýndu að fossinn er alls 3212 fet á hæð, en hann er brot- inn á einum stað. Bein fallhæð neðri hlútaris er 2648 fet. og er það meiri haað en á efri fossununví Yoseiuite s&maolagt. Hjei er því uui langsam- lega hæsta foss jarðai'hmai' að ræða. Hve. gífurleg þessi fallhæð er, má marka á því, að hinn óbrotni foss er þrisvar sinnum hærri en Eif-'elturn- inn í París, sjö sinnum luarri en Viktoriafossinn í Zambesi i Afríku, 19 sinnum hærri en Niagarafossinn, og ættum vjer að miða við oitthvað hjá oss, svo sem Dettifoss, þa þyrfti. að setja ellefu slíka fossa hvern upp af öðrum til þess að jaínast að hæð á við neðri hluta Angel-fossins. __o— Fossar eru auðvitað alg'engastir i fjöllum, en tveir af nafntoguðustu fossum heimsins, Viktoríafossinn og Niagarafossinn, eru svo að segja á sljettlendi, þar sem vatnið hefir hitt á lin jarðlög og getað grafið sig nið- ur. Niagarafossinn íeliur íiam af brún, sem er úr hörðum kalksteini, en þar fyrir neðan hafa verið lausari bergtegundir, sem vatnið hefir unn- ið á. Sama mál'i er að gegna um Viktoríufossinn, nema að hann fell- ur fram af hraunbrún. Yosemitefossarnir falla niður í djúpan farveg eftir skriðjökul. Er sá farvegur sjo mílna langur og þver- skurður af honum er eins og V í lag- inu og dýptin er 4—5000 fet. Sums staðar hafa fossar myndast vegna þess að þröskuldar hafa orðið í vegi fyrir vatnsrenslinu. Verður þá stöðuvatn fyrir ofan þröskuldinn, en vatnið steypist fram af neðri brún hans. Einkennilegastur af slíkum þröskuldafossum er í St. Johns ánni í New Brunswick. Með íjöru fellur « fossinn fram til sjávar, en með flóði inn í ána. I ^ 4 4 MÆLGI er á lággengi, vegna þess að framboðið er alltaf meira en eftir- spurnin. —oOo— SÁ, sem aldrei gerir gott og aldrei siemtir sjer, er eins og smiðjubelgur Jt hann dregur andann en lifir ekki. L .:, .Mk*Jí. --*.__

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.