Lesbók Morgunblaðsins - 19.08.1962, Blaðsíða 3

Lesbók Morgunblaðsins - 19.08.1962, Blaðsíða 3
Tjjixrzij>u^~fLnítTiij^^7iíi^virv~,~- V'r"f"ir*~""V v~f'i — *r~~"- ¦'t^"^^^^*' ¦ ¦»¦"— ¦^¦¦*>*>**^ ÞER, ¦ ¦ B ¦ Smm******** Eftir Glsla J. Astþórsson, rithöfund J ÞEGAR talið barst að heiðurs- merkjum, sagði vinur minn að hann vaeri ekki viss um, að orðurnar hrykkju alltaf til réttra manna. Ég er hérumbil viss um, að þær hafna stund- um á brjóstinu á röngum mönnum, sagði hann, þó að Sveinn á Grímsstaðaholtinu sé vitanlega hrapallegasta dæmið, því að hann fékk orðu af hreinum misgáningi; þeir í orðunefnd villtust á honuim og al- nafna hans á Grímsstöðum við Hafnar- fjörð; þeim tókst að krossa vitlausan mann! Nú er ég ekki að segja (hélt vinur riiinn áfram), að Sveinn á Grímsstaða- holtinu hafi ekki átt skilið að fá orðu, eða öllu heldur, að hann hafi síður átt skilið að fá orðu en ýmsir náungar, sem ég hirði ekki um að nefna. Það er merg- ur má'lsins, að Sveinn var krossfestur í ógáti, fyrir aíglöp, í staðinn fyrir ann- an mann. Þetta gerðist skömtmu fyrir stríð. Sveinn var að fara úr öskuigallanutmi þegar hann fékk bréfið. Hann vann í sorpinu. Hann fór úr gallanum úti í skenimu af nærgætni við konuna sína pg hengdi hann frammi við dyr, bná sér í peysuna og buxurnar, sem konan rétti honum út um eldhúsgluggann, flýtti sér síðan inn að fá sér sopa. í því barst bréf- ið. Það var í gulu umslagi með kringlóttu stimpiLmerki, og mér er sagt hann hafi lesið það þrisvar. En eftir þriðju yfir- ferð, þá eins og seig hann niður á eld- húskollinn xneð bréfið í hönjdunum, mændi stórum augum upp á konuna sína og sagði hásum rómi: „Guð hj'álpi mér, Guðrún. Þeir eru búnir að krossa mig!" Hvað gerir kvenfó'lkið þegar það fær svonar fréttir? Jú, það byrjar að athuga leppana manns. Guðrún tók fram soari- íötin Sveins og tíndi tnölkúlurnar úr vösunum, tók fram hálsbindið hans ir. sð íalska hnútnuim og klóraði úr því sósu- blettinn frá síðustu jólum, tók fram spariskóna hans og sendi hann með þá til skósmiðsins að láta negla járnplötur undir hædana. Loks tók hún undir hand- legginn á honum og leiddi hann niður í bæ til L. H. Muller og stóð yfir honum á meðan hann keypti sér nýjan harðan hatt og nýjan rauðan tóbaksklút. Það stóð í bréfinu, að Sveinn ætti að koma niður í Aiþingishús og taka við orðunmi sinni þar, og var tiltekinn dag- urinn og stundin. Hann hefði feginn viljað hafa Guðrúnu með sér, en hún var bvergi nefnd í bréfinu, hvað þá að henni væri boðið. Þó fór hún í peysu- fötin, af því að það var þessi dagur, og Sveinn kyssti hana á vangann, af því það var þessi dagur, eða réttara sagt: hann goggaði í hana mieð nefinu og roðn eði og hóstaði og þorði ekki að líta frama &n í hana. Hann brosti til nágrannanna, sem komu út í glugga að brosa til hans: flýgur fiskisagan.. Hann tóik ofan fyrir fisksalanum — af rælni, og fisk- salinn tók ofan fyrir honum — af raelni. — Hann reyndi að óhxeinika ekki sparisikóna á göngunni niður í bæ og þurrkaði af þeim með nýja klúitnum þegar hann kom á Upp- salahorn. Og hann snýtti sér þrisvar á leiðinni frá Uppsalahorni út að Alþing- ishúsi fyrst fyrir framan Hjálpræðis- herinn, síðan fyrir frainan Hötel Skjald- breið" og loks fyrir frajman diymar Al- þingishiússins. Síðan reyndi hann dyrn- ar og fann þær opnar, en fókík eftir- <^P þanka, bankaði og beið dryMdamga stund, áður en hann áræddi að m'aka upp hurðinni og smeygja sér inn. Það var skugigsýnt i anddyrinu, og honum brá þegar maðurinn skaust und- an súlunni: mjór þreytulegur miaður með hornspangagleraugu. „Sveinn Jónsson?" spurði maðurinn. „Já," ansaði Sveinn. „Gjörið þér svo vel," sagði tnaðurinn. „Það eru allir komnir nema formaður nefndarinnar. Hann tafðist en er á leið- inni." Sveinn "elti manninn upp stigann og inn í Kringluna sem svo er kölluð og heilsaði mönnunum, sem þar voru fyrir með handabandi. Maðurinn með horn- spangagleraugun kynnti þá fyrir honum en nöfnin fóru fram hjá honum, hann var eins og úti á þekju. Hann skildi bó, að hann var ekki sá eini, sem átti að fá orðu í dag; fjórir eða fimm menn aðrir voru staddir þarna í sömu erindagerðum. Maðurinn með hornspangagleraugun reyndi að halda uppi samræðum á með- an beðið var eftir formanni orðunefnd- ar, en það gekk illa. Loks fór hann fram í dyrnar og smellti með fingrunum, og að vörmu spori birtist ung kona á upp- hlut og bar mönnum viskýblöndu og yindla. Við það lifnaði yfir samikvæm- inu, og hér maður í tvíhnepptu gulu yesti getkk til Sveins og gaf honum eld í vindiilinn og óskaði honum til ham- ingju. „Reyndar er þetta hálfigerður hégómi" sagði hann. „Ég hugsa ég hefði ekki tek- ið við minni nema af því Svíarnir þótt- ust þurfa að hengja eina á mig í fyrra, og ég þorði ekki fyrir mitt litla að segja nei vegna yiðskiptanna. En meðal ann- arra orða: í hvaða bissnes eruð þér?" „Ég er í sorpinu, manni minn," sagði Sveinn. „Haha!" sagði maðurinn. „Þessi var góður. í sorpinu, já?" -f^ Sköllóttur maður í röndlótbum dipló- matabuxum gekk til þeirra og gaf kon- unni á upphlutnum merki um áð koma með viskýblönduna og sagði: „Vernharður, er nokkuð gagn í þess- um norsku togspilum, sem þú ert að aug lýsa?" „Það vona ég ekki," sagði Vernharður og hló. „Þekkist þið?" „Hann Jónas kynnti okkur áðan," sagði sköllótti maðurinn. „Komið þér sælir aftur." „Hann er í sorpinu," sagði Vernharð- ur og hnippti í Svein. „Yes, Sir, mað- urinn var að enda við að segja mér, að hann væri í sorpinu." „Haha!" sagði sköllótti maðurinn. „Ansi sniðugt. Og ég er hann Oddur á Skaganum." i Sveinn átti bágt með að skilja hvers- vegna Vernharður og sköllótti maðurinn urðu svona glensfullir þegar hann nefndi atvinnu sína, nema það væri þá venja á saimkomuim af þessu tagi. Hann saup á glasinu sínu, vænan sopa, leit í kring- um sig og gekk til svartklædda manns- ins einmanalega, sem stóð við dyrnar. „f hvaða bissnes eruð þér, manni minnT spurði hann vingjarnleiga. „Ég er nú bara prestur," sagði mað- urinn og deplaði augunum. „Haha!" sagði Sveinn. „Þessi var göö- ur[ Ég er hann Oddur á Skaganum." í þessu birtist maðurinn með horn- spangagleraugun í dyrunum og á hæla honum virðulegur hvíthærður maður með harðan flibba og á hæla honum unga konan á upphlutnum með glas á bakka. Maðurinn með hornspangagler- augun tók glasið af bakkanum og rétti manninuan með harða flibbann, og mað- urinn með harða flibbann tók sér stöðu á miðju gólfi og horfði á manninn með hornspangagleraugun smellti með fingr- unum nokkrum sinnum og kallaði: „Hljóð, hefrar mínir. Eitt augnablilk, herrar mínir. Formaður orðunefndar ætlar að segja nokkur orð." „Ég vil þá byrja á því," sagði mað- urinn með harða flibbann, „að bjóða ytkkur hjartanlega velkomna. Eins og yfekur er kunnugt... " Hann talaði hátt og snjallt og af skör- umgsskap, hnaut aldrei um orð, villtist aldrei af leið, horfði í augu viðstaddra og hafði opið augnaráð og var mikilúð- legur á svipinn. Hann kastaði upp höfð inu meðan hann talaði og tyllti sér á tá öðru hverju, en stóð stundum á hælun- um einum saman og kunni þá list að snúa sér á hæiunum, mjúklega og á- reynslulaust, eins og dansrmeistari. Hann sneri stundum í austur og stundum í vestur og stundum beint fram, og hann gat snúið sér í hálfhring, 180 gráður, uim möndul sinn. Sveini fannst hann tilkomu mikil sjón og orð hans viturleg. '• Þegar formaður orðunefndar lauk máli sínu, lyfti hann glasinu og bað menn drefcka sfeál kóngsins. Að svo mæltu sneri hann sér að rauðdúkuðu borði við vegginn, brosti prafekaralega"og sagði: „Jæja, drengir, og þá er komið að jólagjöfunum." Hann tók svarta öskju af borðinu og gaf Vernharði bendingu um að koma ta sín, opnaði öskjuna, sýndi honum ofan í hana, smiellti henni aftur og fekk hon- um hana og kleip um leið kumpánlega í handlegginn á honum. Hann tók aðra öskju af borðinu og Framh. á bls. 13 Gisli J. Ástþórsson er löngu kunnur fyrir ritsmíöar sínar. Eftir hann hafa komiö þrjár bœkur, Uglur og páfagaukar, 194<>, Hlýjar hjartarcetur, 1958, og nú síöast Brauöiö og ástin, sem er ágúst-bók Almenna bókafélagsins. Auk þess hefur fjöldi smásagna Gísla birzt í blööum og tímaritum. 1 síðasta Félagsbréfi AB segir Gísli um „Brauöiö og ástin": „Brauöiö og ástin er skáldsaga eins og þaö heitir í daglegu tali. Hún er skrifuö út frá þvi sjónar- miöi. aö þaö sé ekki dauöasynd þótt hófundur leitist viö aS stytta mönnum stundir; og jafnvel aö honum leyfist aö vera í góöu skapi; og þaö sé ekki endilega skylda hans aö þylja mönnum bölbœnir og hrópa aö veröldin sé aö fara til andskot- ans. Þó er vitanlega áróöursþráður í bókinni, skoðun. En ég er að vona hún sé ekki ekki sett fram í sælu- vímu hins álvitra, né með geisla- baugsumbúðum ellegar þyrnikór- ónutilburðum". Höfundur teiknaði sjálfur mynd- ina, sem fylgir þessari sögu. 1 1 ! 1 1 I 1 1 1 1 1 I 20. tölublað 1962 LESBOK MORGUNBLAÐSINS 3

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.