Lesbók Morgunblaðsins - 19.08.1962, Blaðsíða 13

Lesbók Morgunblaðsins - 19.08.1962, Blaðsíða 13
Pakistan til Indlands og Múhameös- menn hina leiðina. Svo mikil var þröng- in á flugvöllunum, að sumir reyndu að pretta með því að f ila börn innan klæða. " " arna var mjög ófriðlegt og eina nóttina hafði mikil mannþröng safnazt saman við flugskýlið í Karachi. Þegar flugliðið kom þangað um morguninn, höfðu nokkrir þeirra sem biðu, verið stungnir með hnífum — ef til vill af mönnum, sem vildu fá sæti hinna myrtu, en ef til vill líka af múhameðsk- um ofsatrúarmönnum. Á 5—6 vikum voru alls um 3000 manns fluttir þannig með flugvéluin Braathens. Hann fjölgaði nú leiðum sínum og rak þær með ábata, og útvegaði landi sínu þannig gjaldeyri. Fram að 1960 hafa fyrirtæki hans greitt um 21 millj. í skatta, svo að af því má ráða, að það sem sveitadrengurinn frá Ássíðu hefur áorkað, er ekkert smáræði. En þrátt fyrir það, að hann greidui skatta sína skilvíslega og rak fyrirtæki sín með sæmilegum hagnaði, gerðu stjórnarvöldin honum margvíslega erf- iðleika. Eftir ófriðinn þróuðust smám saman fyrirætlanirnar um Norðurlanda- flugfélag, og þar eð ríkið hafði þar hönd í bagga, var því ekkert um sam- keppni einkafyrirtækja. Því átti að neita. Braathen um leyfi til Austur- landaflugs, enda þótt hann væri braut- ryðjandi einmitt á því sviði. En þá ráku blöðin upp almennt rama- kvein. Þau tóku málstað Braathens, vörðu einstaklingsframtakið og höfðu ill orð um ríkiseinokun sem ekki þyldi neina samkeppni. Braathen varð forsíðuefni um langt Érabil og miðdepill í umræðum, sem áttu áhuga allrar þjóðarinnar. M álið var í fáum orðum sagt iþannig vaxið, að flugfélag ríkisins, DNL étti að innlima í Norðurlandafélagið SAS. Ríkisstjórnin hélt því fram, að BraaUben gæti ekki fengið framhaldsleyf i á Austurlandaleiðinni, af því að aðeins eitt félag gæti flogið á hverri leið undir norskum fána, og hagsmunir þjóðarinn- ar væru bundnir við SAS. Þetta varð löng styrjöld og kom hvað eftir annað fyrir Stórþingið. Það var ekki fyrr en 3. febrúar 1949, að Braat- hen fékk boð um, að leyfið væri fram- lengt um fimm ár. Bkki svo að skilja, að stjórnarvöldin gerðu þetta með glöðu geði, en hinsvegar bar almenningsálitið jþau ofurliði um land allt. í bili gilti leyfið til 1954, og það lá í augum uppi, að þá yrði ennþá erf- iðara að fá það endurnýjað en nokkru einni fyrr. Hinn 30. júní 1953, gerði samgöngumálaráðherrann, Jakob Pett- ersen, ítarlega grein fyrir áliti sínu á spurningunni um SAPE — SAS. Nokkrum dögum áður höfðu blöðin lagt frani tölur, sem sýndu rekstrarút- komu beggja flugfélaganna á því tíma- bili er bæði höfðu haldið uppi Austur- landaflugi, þ.e. fré 1051. SAFE hafði á tímabilinu ágóða, er nam um þremur milljónum, en SAS á sama tíma um 4 milljóna tap. Engu að síður hélt ráðlherrann því eindregið fram, að Braathen gæti ekfci fengið leyfið framlengt. Flugmál Nor- «gs þyrftu að vera á einni hendi og ÍÞað gerðist bezt með sambandi við SAS. Rannsókn, sem norska Gallupstofn- unin gekkst fyrir um þessar mundir, sýndi, að S7% voru því fylgjandi, að SAFE ætti að fá leyfi sitt framlengt til Auaturlandaflugs. umræður I Stórþinginu og skoðun sam- göngumélaráðherrans sigraði með 95 at- kvaeðuim gegn 41. SAFE var neitað uoi leyfið. Þegar Starfangursþingmaðurinn Paul Intgebrecbtsen (vinstri), lagði til, að Stórþingið skyldi láta í ljós hryiggð sína yfir því, að neitað var um leyfið, kvaðst forsætisráðherrann, Torp, gera þetta að fráfararatriði. Mun það sjald- gæft, að forsætisráðherra geri mál ein- staklings að fráfararatriði. Enda þótt vængir Braathens væru nú stýfðir og hann gæti átt von á meira mótlæti síðar, gafst hann ekki upp. Með bjartsýnistrú sinni á framtíð flug- mála, lagði hann nú kapp á að færa út kvíarnar innanlands. Nú í dag er hann einn í hópi stærri útgerðarmanna flugvéla í heiminum, auk þess sem hann á allverulegan skipa- flota. Að meðtöldum nýbyggingum ræð- ur hann yfir 150.000 smálestum, Hjá flugfélaginu hafa 450 manns atvinnu, þar af 350 í venkstæðinu í Sola og 100 við skrifstofustörf og á flugvélunum. Við skipaútgerðina vinna um 300 manns. JL 'n Braathen lætur sér ekki nægja skipin og flugvélarnar. í Austurdal á hann 25.000 „mál" af ágætum skógi, og þar er 50 manna starfslið. Það er eins og Braathen segirsjálf- ur: „Ef skógurinn stendur þarna, þá vex hann, en ef skipin liggja um kyrrt, ryðga þau." Sveitadrengurinn frá Ássíðu, sem byrj aði með fcvær hendur tómar, er nú orðinn voldugur og áhrifamikill mað- ur. Hann er riddari af orSu Ólafs Helga, fyrir framkvæimdir sínar í siglinga- og loftferðamiálum Noregs, og hefur feng- ið mikla viðurkenningu fyrir tillag sitt til þeirra mála. En þar fyrir hallar Braathen sér ekki aftur á bak í stól eða tekur sér frí. Hann er að vísu enginn ofsafenginn vinnuþjarkur en honum líður bezt þegar hann hefur eitthvert vandaraál til meðferðar, enda þótt hann geti líka gefið sjálfum sér frí um skamman tíma, ef svo ber undir. Þá fer hann oftast upp í fjöll eða á veiðar. Langferðir upp um fjöll eru bezta hvíldin frá erfiðum samn ingafundum. Annars hefur hann líka gaman af að sigla og á sæti í stjórn nakkurra listasafna. Braathen er nú að verða sjötugur en sýnist miklu yngri, líklega vegna þess, að hann hefur alla ævi verið hófsmað- ur á miat og drykk. En í vinnunni er hann enginn hófsmaður. Það er sagt, að vinnan göfgi mann- inn, og Braathen er lifandi dsemd um sannleiksgildi þeirra orða. Sveitadrengurinn einbeitti kom sér áfram á óróatímum. En líka á tímum mikilla tækifæra, munu sumir segja. E, H inn 25 marz 1054 urðu hvassar jn hvað segir Braathen sjálfur um þau boðorð? Hafa ungir menn færri tækifæri í dag? Öðru nær, segir hann. Ungir menn hafa óendanlega miklu fleiri tækifæri í dag en áður fyrr. Ungir menn, seoi hafa hæfileika og vilja til aS giípa tækifærin, geta í dag, næstum að segja komizt hvert sem þeir vilja. En til þess þarf að taka á viðfangsefnunum með alvöru, en það þarf ekki að vera það sama sem að loka sig inni og vera svartsýnn á tilveruna. Það verður að sjá að sólin skín. Hugsum dkkur, hvaS ungu fólki líður vel nú á tímum. Allir geta lært ó'keypis, og þaS þótt þeir komi frá fátækum heimilum, og í atvinnuvegun um er alltaf þörf á ungum, dugandi mönnum. Framtíðin er björt — þó með einum fyrirvara. f pólitísku tilliti liggur nokk- urt farg á heiminum. En vondandi er þetta bara millibilsástand, þegar menn eru stórorðir og háværir, og ég held að Sanjeinuðu þjóðirnar geti jafnaS valda- streituna. Og takist það eiga hinir ungu fi'amtíðina. NÓTT EH'ir Jakob Jóh. Smára (BLANCO WHITE) Dulræna nótt, er faðir okkar fyr frétti um þig frá guði, um kvöldsins dyr, kenndi hann ei uggs, að alveg hyrfi þá unaðsleg dýrðarhvelfing, ljós og blá? En gegnsæ dögg í blíðri birtu lá böðuð í sólar logum grasinu á, og rökkrið kom með himnaskarans hyr, og heimurinn varð stærri, en nokkur spyr. Hver augu grunað gat, að myrkur slíkt geymdir þú, sól, á bak við allt þitt ljós, — að dyldist bak viS aftanroðans ós endalaust stjarnahaf, af furðum ríkt? Hví biðjum vér gegn bitrum dauða um hlíf? Ef blekkir ljós, — hví þá ei einnig líf? 'f í ! : 1 ; !i ; !, ; - SMASAGAN Framh. af bls. 3 benti prestinum að koma til sín og fékk honum hana meS föSurlegu brosi,- Hann benti sköllótta manninum aS koma til sín og smeygði öskjunni stráks lega í jakkavasa hans, benti hvítskeggj- uðum öldungi að koma til sín og vikn- aSi yfir öskjunni hans, benti fölleita manninum, sem drukkið hafði sitrón, að koma til sín og tók gleSi sína aftur yfir öskjunni hans, benti.. .og eins og klór- aSi í loftið með fingrinum. Hann leit kringum sig. „Sveinn Jónsson," sagði hann. Sveinn steig fram. „Sveinn Jónsson," endurtók maðurinn með harða flibbann. . „Ég er Sveinn Jónsson," sagði Sveinn. „Sveinn Jónsson," sagði maðurinn í þriSja skipti. „Sveinn Jónsson, maSur! Hvar er Sveinn Jónsson?" Sveinn Jónsson var ekki viss um nema þetta væri samkvæmisleikur eins og gerfinöfnin; þeir voru svo brellóttir þessir menn. Hann beiS átekta. Maður- inn með harSa flibbann kallaSi mann- inn meS hornspangagleraugun út í horn og hvíslaði í eyrað á honum með handa- pati. Maðurinn með hornspangagleraug un kinnkaði kolli og teygði aðra hönd- ina aftur fyrir bak og smellti með fingr- unum. Þá birtist ungur maður viS hliS- ina á honum eins og hann hefSi komið upp úr gólfinu, og maðurinn með horn- spangagleraugun hvíslaði í eyrað á hon- um með miklu handapati, og ungi mað- urinn roðnaði og'byrjaði að skjálfa og hnoðaði loft af ákafa milli handanna og lá augsýnilega viS gráti. Þá benti maðurinn með harða flibbann til dyr- anna og maðurinn með hornspangagler- augun smellti með figrunum eins og hríðskotabyssa, og ungi maðurinn þver- brotnaði og dróst út um dyrnar, hel- særður. Þá gaf maðurinn með harða flibbann manninum með hornspangagleraugun merki um að benda Sveini að koma til þeirra. „Eruð þér með bréfið?" spurði maður- inn með harða flibbann. „Já," sagði Sveinn, "það er hérna í veskinu mínu." „Mætti ég líta á það," sagði maðurinn „Gjörið þér svo vel," sagði Sveinn. MaSurinn meS harSa flibbann vó salt á hædunum á meSan hann las bréfið, og maðurinn með hornspangagleraug- un las yfir öxlina á honum og mótaði hvert orð með vörunum. Síðan eins og seig maðurinn með harða flibbann nið- ur á gólfið aftur og sagði: „Já, það er ekki um að villast." „Það er stílað til hans," sagði mað- urinn með hornspangagleraugun. „Vissulega." „Það er á hans nafni." „Augljóslega." „Og þarna er skekkjan: Grímsstaða- holt i staðinn fyrir Grímsstaðir." Maðurinn með harða fli'bbann setti stút á munninn og horfði upp í loft og var aftur mikilúðlegur á svipinn. „Jamm," sagði hann. „Það er nú svo og svo er nú það og það er nú svo." Maðurinn með hornspangagleraugun samsinnti. „Það er nú svo," sasgði hann. Maðurinn með harða flibbann sagði: „Tja. Hvað skal gera? Hvað skal gera, góðir hálsar? Ha? „ÞaS er lóSiS," sagði maðurinn með hornspangagleraugun. „Það er margt skrýtið í kýrhausnum," sagði maðurinn með harða flibbann og hóf si.g á tærnar. „Víst er þaS," sagSi maSurinn með hornspangagleraugun. „Það er margt skrítiS í kýrhausnum," endurtók maSurinn meS harða flibbann. „Æði skritið. Æði undarlegt. Æði und- arlegur kýrhaus, góðir hálsar." Hann setti niður hælana og sveiflaði sér 180 gráSur, frá austri til vesturs, og síðan til baka aftur og síðan beint að Sveini. „Jæja, Sveinn minn," sagði hann. „Það er víst ekki annað ráð vænna en óska þér hjartanlega til hamingju." „Þakka yður fyrir," sagði Sveinn og ræskti sig. „Þakka yður kærlega fyrir." Maðurinn meS hornspangagleraugun laut aS manninum með harða flibbann og hvíslaði í eyraS á honum. „Einmitt," sagði maðurinn með harða flibbann. „Að sjálfsögðu. Þú verður að breyta fundargerðinni." Hann tók í handlegginn á Sveini og leiddi hann að rauðdúkaSa borðinu og tók upp öskjuna sem var eftir og brosti karlmannlega. „Við vitum hvaS þú heitir, Sveinn minn," sagði hann og fékk honum öskj- una, „og við vitum hvar þú átt heima, en nú þarftu að segja okkur hvar þú vinnur." Sveinn kímdi framan í manninn með harða flibbann. „Ég er í sorpinu," sagði hann íbygginn. Og síðan meS brosi, sem klauf andlitið í tvennt: „Og þér, manni minn eruð Oddur á Skaganum!" 20. tölublað 1962 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 13

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.