Lesbók Morgunblaðsins - 21.05.1972, Blaðsíða 9

Lesbók Morgunblaðsins - 21.05.1972, Blaðsíða 9
.v.-v':: ¦ >«*>¦ I Kulturhuset. Sumir tefla skák.aðrir lesa eða hhista á plötur. ar með þetta hrikalega góss og lögreglan er vanmáttug gagn- vart því flutninga- og dreif- ingarneti, sem útsmognir fant- ar hafa komið upp. Einn þess- ara eiturlyfjakáwga hefur ver- ið nafngreindur og sænskt vikublað átti samtal við hann á hóteli í London. Þar gerði hann sænsku lögreglunni það einstaka kostaboð, að hann fengi á einu bretti 4 milljótn- ir sænskra króna (72 milljónir íslenzkra króna) og i staðinn bauðst hann til að steinhætta öllum eiturlyfjaflutningum til Svíþjóðar. Ein afleiðing fíkniefnasöl- unnar eru innbrot og rán sem fjölgar óhugnanlega. Eink- um og sér í lagi kemur fyrir að ráðizt sé á gamalt fólk. 1 marzmánuði sögðu blöðin frá meirjháttar ofbeldisverkum annan hvern dag; m.a. því að ungur og hraustur leigu- bílstióri reyndi að hjálpa konu, sem hafði orðið fyr- ir árás á einni fjölförnustu götu Stokkhólms. Árásarmaður inn stakk leigubílstjórann með hnift i hjartastað og komst í burtu, en bílstjórinn lézt þegar í stað. Ofbeldisverkin eru skýrð með því, að ánetjaðir vesaling- ar fíkniefnana séu næstum aldrei í vinnu. Þeir þurfa mikla peninga til að kaupa sér þessa fróun og því verða þjófn aðir og rán helzta úrræðið. Það er einnig á almennu vitorði, að einhversstaðar í nánd við Serpelstorg og nýja þinghúsið séu miðstöðvar, sem taka við stolnum varningi af þjófum og selji aftur. Þetta er skugga- hlið veiferðarþjóðfélagsins og því miður virðist ekkert stórt þjóðfélag ráða við þennan vanda, nema þá helzt harðsvír- uð lögregtiuríki, þar sem ger- ræð'sstjórn ríkir. Ókeypis kúltúr í Kulturhuset_______________ 1 kjallara nýja þinghússins er eitt merkilegt fyrirbrigði lK)l*f!-:RlKR Ávextir neyzluþjóðfélagsins birtast glæsilega í einu hinna stóru vöruhúsa í Stokkhólmi. öllimi öldruðnm Svíum hefur verið tryg-gð fjárhagsleg afkoma, en stærsta vandamál gamla fólksins er óleyst: Kinmanaleikinn og sú tilfinning, að lífið hafi ekki tilgang lengur. alþjóðlega úniformi: peysum og mollskinnsbuxum. Þar var sægur af negrum, sem stríða við það sérstaka vandamál, að bitlahár þeirra sækir nokkurn veginn beint upp eins og trjá- gróður í stað þess að falla nið- ur á axlirnar. Innanum og sam- anvið voru svo smávaxnir og snyrtiiegir Japanir og slangur af öðru Austur-Asíufólki, lík- lega frá Vietnam eftir útliti að dæma. Andrúmsloftið í Kulturhuset er merkilega afslappað og nota legt; það ber eindregið merki þess, að þar sé enginn að flýta sér. Þetta er kjörinn sama- staður þeirra, sem lítið hafa fyrir stafni eða þurfa að drepa timann stundarkorn. - Og svo eru vitaskuld þeir, sem koma í þeim fróma tilgangi að drekka í sig ókeypis kúltúr. Kulturhuset er líka óskastað ur þeirra, sem verða leiðir á göturöltinu og eru of blankir til að geta leyft sér setur á vertshúsum. Og það er fróðlegt að virða fyrir sér hina mislitu hjörð: Negri svartur sem bik situr með pappírskilju, en eldri kona við hlið hans er með heyrnartól og Mozart í eyrun- um; hún rær sér eftir hljóðfall- inu unz húin sofnar. Prestur, sem líklega er utan af lands- byggðinni situr með Expressen og les um nýja skattafrumvarp- ið. Hér rikir fuilkomið afskipta leysi og kannske er það merkilegast að fólk á öllum aldri er hér saman; ekkert kyn- slóðabil verður greint í þess- ari baðstofu menningarinnar. Nútíma listasafnið og svínin Á nútíma listasafninu í Stokkhólmi var allstór ljós- myndasýning í sérstökum sal. Myndir af venjulegum Svium við störf, fólki á götunni, líka börnum og gömlu fólki. 1 raun- inni ósköp hversdagslegar blaðamyndir, en stór yfirskrift vakti athyg"li mína. Þar stóð: PIGS — (svin), og undirtitill: Við lifum í svínaþjóðfélagi. Sem sagt; allir þessir venju- legu Svíar, ungir sem gamlir sem raunar er skilgetið afkvæmi krataflokksins og vel ferðarimnar. Það er Kulturhus- et svonefnda, þar sem öllum standa til boða ókeypis menn- ingarávextir. Þar er hægt að lesa blöðin, setjast niður með bók úr bókasafni, tefla skák, njóta mynd'listar, hlusta á hljómplötur. horfa á sjónvarp- ið — allt án endurgjalds. Þetta er merkileg tilraun; hvort al- menningur i Stokkhólmi venur komur sínar þangað er ef til vill annað mál. Einhvern veg- inn virtist mér, að svo mundi ekki vera. En þeim mun meira var þar af útlendingum í þessu Sigfús Erlingsson veitir for- stöðu skrifstofu Flugfélags Is- lands i Stokkhólmi. voru svín að mati ljósmyndar- ans. Líkiega ber að skilja það svo, að Sviar séu kapítalísk svin, þrátt fyrir allan þeirra sósialisma, en líkt og hjá mörg- um róttækum boðberum, verð- ur mannhatrið yfirsterkast og kæfir sjálft trúboðið. 1 raun- inni felst virðingarverð víð sýni í því að leyfa uppheng- ingu á slíkri sýningu á opin- beru safni. Ef sýnandinn fær útrás fyrir óánægju sína, er til ganginum náð og þessi örygg- isventill er tiltölulega ódýr miðað við að hinn hatursfulli kúnstner tæki upp á að sprengja dýnamit eða molotov- kokteila i staðinn. En karmske er þetta þó bara ný tegund af snobbi. Nútíma listasafnið ber vott um hressilega kaupgetu; þar eru Picasso og Dali, Kandin- sky og Klee og yfirledtt öll meiriháttar heimsfræg nöfn úr myndlist aldarimnar, allt; til frumkvöðla popplistarinnar á síðasta áratug. Ef dæma má eft ir þvi sem þarna var að sjá, skipta Norðurlönd engu máli í myndlist og sá sem fer í safn- ið til að sjá sænsika nútímalist Venjuleg stofa, búin venjulegum húsgögnum, sem oftast eru létt, einföld, smekkleg og fremur ódýr. 21. maí 1972 ".ESBÓK MORGUNBLAÐSINS 9

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.