Lesbók Morgunblaðsins - 07.07.1973, Síða 4

Lesbók Morgunblaðsins - 07.07.1973, Síða 4
Starfsstúlka hjá Flugfélagi fslands í Ixmdon vlð eitt af verkum Keith Grants á sýningunni. eysfcri bændamenningu. Ég hitti hamn og Peter Maxwell Davies, 39 ácra gaimalit itómskald, sem saimdi A Hyimn to St. Malgnus, þegar það var frumtflutt fyrir skömimu í dömkirkju heilags Magnúsar í Kirkwail á Orkneyjum. Þeir báðu miig að gera 12 mynidir til skreytinigar á tejíta og tóniist. Ég hetf ákveðið að gera tré- skurðarmyndir í samræmi við kross Krists sem var gerð- ur aff tré. Bn ég ætila ekki að nota texta skaldsinte, heldur vera eiins laus við hamm og skáldið sjálíft við píslarsoguma. Fyrinmyndirnar verða isllenzkt landslag. Allar mynidirnar Verða með krossifornii, sumar sækja hulgmyndir í eldgosið á Heimaey. Þar myndiuðu eldur og ireykur kross yfir tondömu." X X Fyrirhugað var að Niefls Sig- urðsson, sendiherra, opnaði sýnángiu Keiitíh öramts 1 Ice- land Ceniter, „en vegna að- sltæðna, sem ég skdl mjög vel enda er ég á bandi ítílendinga lí landhelgisdeiluinni, var hann kaliaðiur heim og gat ekki ver- ið þar viðstaddur," segir Keitlh Granlt. 1 hans stað opn- aði EirSkur Benedikz sýning- una. Meðal viðstaddira var Clark, lávarður, sem salgði um kvöildið við EMk Benedikz að hann væri „100% meölsiiandii í Þorskastríðinu". Hann hafði enn íremiur orð á þvfi að mynd- irmar fölu að snielkk hians og lauk á þaar lofsyrði. „Það ier augljóát að þær eru sprottn- ar úr næsta ótrúlegri reynslu," sagði totsögiufræðingurinn. Þeg ar Keiifli Grant skrifaði hon- um um reynslu s5na aif ðldgos- inu í Heimaey og sagði hornuim • frá ferð á litíiuin fiskiibiájti til Þorilálkshalfnar í vitavitilausu veðni; leyíðl haran sér aðmLtnha a brezka listmálaranm Turner og hvernig hainn lét binda sig við sigfliutré sfcdps tii að upp- lifa storma á haifi — án þess að fara fytrir borð. iKeitih segiilr: „Turmer var stióiikostlegur. Ég vona að hann hafi innblásið mig. Það kemur mér ekki á óvart að Turner jók KJarval iiwiMástar. Kjarval er 'frumleg- ur og imitoiivæguæ stórmállari. Sambandið milli þeirra Turn- ers er enn einn hlekkurinn í iþeirri keðju, sem bindiur mig Islandi." Meðal annarra viðstaddra við opnun sýningar Keitih Grants voru sendihlerrar Sví- þjöðar, Finnlands og Noregs í Lomdon, auk írska sendiherr- ans þar. Hann hafði komið til Vestimannaeyja. Einnig dr. Henry Roland, listsögufræðinig ur, og Gerald Forty, forstjóri iistdeiíldar British Council, sem iýsti ytfir þvi með sterfeum orð- ium, að hann héldi með Islend- inguni i landhieigisdeil- unni. Keith Grant er þeirrar skoðumar að siumir gestanna hafi komið á sýninguna tiil að lýsa yfir samúð sinni með Is- lendinigum og málstað þeirra, ekki sáður en til að skoða mál- verkim. X X Þegar f undum ökkar bar sam an í L/ondon fyrr á þessu ári, spurði ég Keith Grant um helztu ástæður þíess, að hamn hefði dregizt svo mjög að Is- landi. Hann neffndi nokkor aitr iði, sagði að 1'sOand væi<i: kyrr- latt, litnílkt, ágnivekjandi, ástmiðu'fuilit, lhveItjalndl,, hold- legt — og gat þess að snió- breiða gæti verið ástfleit- in, ekki sliður en tónlist Moz- arts, eins og Kirkegaard hefði bent á. „Það er aðeins í norð- dæguim löndum sem allilir þætt- ir sameinast í einum, ógn og kyrrð, hvenfult loft og stöðug- leiki klettsins. Ég hef eimkium áhuga á þessu fjölbreytta mistrí, skýjum, þotou og gufu. Einnig þessari litadýrð. Raun- ar er undainlegt að ísiamd skiuli ekiki eiga marga myndlistar- menn a toorð við Kjairval og Ounnlaiug Schev'mg, svo að ein ungis tveggja látinna lista- manna sé getið. En ég geri ráð fyrir að þarma komi til svipað vandamáll og í Emigllanidi, þ.e. að menninig þjóðarinnatr er einfc- um bókmlenning frá fornu fari. Á ísiandi eru miklar fjai-- lægðir. Og það er niauðsyníLegt að sjá hluti úr fjartægð til að fá yfirsyn. Þá er Island eyland og áhrilf a sjávarins gætir ails sttað ar. Svo er óstöðugt veðurfar forsenda fjöfllbreyttrar skap gerðar, mikillar gleði sem breyitisit lí yí'irþynmandi þung- iyndi áður en minnst varir. 'Það er ekki hægt að áfellast ísHendiniga fyrir að tiieinka sér alHs konar iönað, en það hefur í för með sér ákveðna hætltou. En ég er sanmlfærðiuir um, að það er hægt að varðveita lamd- ið ölium þjóðum til gleði og uppörvunar og haida þvtt utan við mengunarmartröð iðn- þróunar á vesturlöndum. I mlín um augum er mikilvægt að á Islamdi búa einkum bændur og fiskimienn. Ákvörðun sem slSkt fóik tetour, er ytfirfeitt allltaif rétt, ^því að það hugsair og f ramkvæmir í samræmi við lög mál og hrynjandi náttúrunnar. Samt hef ég tekið eftir nokkrum ha^ttum sem að steðja. Ég minnist þess t.d. að haifa heyrt þá uppástungiu, að SdlnifKMuWjómsveliltin, sem þiairf á ölum sSnum tkna að halda tii æfinga, ætti að helga sig kúnst ivi eins og þeim að leika á uppbláisna ioftbeilgi til að full- nægja einhvenri uppblas- inni syndanmennsku, sem nú fer eins og eldur í sinu um heim ailan. Ég segi þetta í kraiflti þess að ég hetf farið á marga hljómilleika hjá SinlfÖníu Mjbmsveitinni og veit um mik- ilvægi hennar, auk þess sesm ég á vini eins og söngvarann Peter Pears og Benjamin Britt- en, tónSkald, að viðmælendum, en báðir hafa þeir kleypt mai- verk eftir mig. Britten á mikið malvieirlkasaín heima hjá sér, bæði í Suifoik og London. Hanm keypti af mér Surtseyj- armynd." X X Næsta ár sýnir Keith Grant málverk frá Noregi og íslandi á Aldeburgh-hátíð inni. Hann kveðst vonast til að geta unnið mikið á Islandi næstu fimm árin og máiað eink um dýr og andlitsmyndir, en þó einkum íslenzka hesta. „Ég er hvort eð er aEtaf að rniála portrett af Isiandi," seg- ir hann brosandi. M. Tómas Guðmundsson: HDAGOM ÚgZLAiimS Enn vitjaði átthaga vorra i morgrun sá dagnr, sem vænstar ástgjafir þjóð sinni hefur borið. Og ísland, sem nam gegmim sólhvítan óttusvefninn hans svanaflug, kom til móts við hann nt i vorið. Og eins og dagurinn leggur sér land sitt að hjarta, svo leitar hann uppi frá heiðnm til yztu miða hvert barn sinnar foldar og hyggur aö hhistandi eyra, hvort heyri hann enn sjnar lindir í barmi þess niða. I»in ætl.jörð — hér hófst hún af liolskeflum eldbrims og flóða. Að himinskautiim stóð nóttin i glampandi báli. Og svipmeira land hefur aldrei af unnum stigið, né ávarpað hnött sinn og stjörnur á skáldlegra máli. Og aldanna hönd tók að rista sitt rúnaletur i rauðar borgir og f.jallbláa hamra.sali. I»ar léku á hasalthörpunnar stuðlastrengi þelr stormar, sem báru með regninu moldir í dali. •lá. moldir, sem eiga sér niiskunn himin.sins vísa og mildar vorskúrir ástríki sínu glæða — það stenzf ekkert líf til langframa þeirra ákall, |)ví loks iiiiin það veglau.sa firð y'fir útsa'inn þneða. Og hafborín fiiekorn og flugprúða gésti Ioftsins bar fyrsta, til landnánís :'>• tHmörkum norrii'imar slóðar. I»á helgaðist niðandi lifi og Hfandi óði það land, sem i tiginni einsemd hér beið sinnar þ.jóðar. Það beið sinnar þjóðar, og hingað var ferðinni heitið. Þinn hanilngjudraiiniiir tók svipmót af landinu bjarta, sem gerðist Jiin a'ttjörð og lagði þér l.jóð sín á tungu. Ó, lát ekki rödd hennar farast í æsklinnar h.jarta. Það spyr engin saga, það forvitnast aldrei nein framtíð um fólk, sem er iett sinni horfið og reisn sinni glatar. Því land ])itt er einnig þín örlagaborg og ])itt vígi, og eimingis liangað iini sál þína haming.jan ratar. ¦lá, a'ska míns lands, þa'ð er aldanna haming.iudraiiniur, sem á sina ráðningu í dag undir trúfesti þinni. 6, opna ])ú honum þinn barm, þitt brcnnandi hjarta. I.egg bernskunnar niðandi lindir á fulloiðið minni. Þar gevmisl sú saga. sein guð liefur trúað þér fyrir. I»ar geist þér sú æU.jörð, sem þér hefur stmgið og angað. Og seyt.iándi .júni — til þess er hanii heini til þín horfinn, að hann á að xíg.ja þér landið og fylg.ja ])ér þangað. LjóKið er birt aS tiýju samkvæmt óskuiu margra lesenda, þar sem galli varð í prentun á því 17. júní sl. ©

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.