Lesbók Morgunblaðsins - 01.09.1979, Blaðsíða 10

Lesbók Morgunblaðsins - 01.09.1979, Blaðsíða 10
SAIYI- TALI SKARÐI Guðni meö einn af gæðingum sínum, hlaupagamminn Ola, sem er rósemin uppmáluð, en færist heldur en ekki í aukana á sprettinum og hefur reynst sigursæll á kappreiðum í sum- ar. Unga húsfreyjan í Skarði, Fjóla Runólfs- dóttir og ungur og upp- rennandi Skarðsbóndi, sem að sjálfsögðu heitir Guðni. Kristinn faðir hans var hinsvegar í hey- skap annarsstaðar. „En Þetta er félagsbú hjá ykkur Kristni." „Þaö er ekkert andskotans félagsbú, það er, bara sameign okkar. Félagsbú er einhver framsóknardrulla og hananú." Dóra: „Viö skulum heldur segja Framsóknarskilgreining." Guðni: „Þaö er bara framsóknar- drulla og skrifaöu þaö." „Já, ég er búinn að skrífa Þaö og Því fylgir auövitaö kveðja til landbún- aðarráðherrans og annarra fram- sóknarmanna eins og segir í óska- lagapáttunum. En hvaö í búskapnum Þykir Þér skemmtilegast? „Líklega finnst mér skemmtilegast aö taka féð á haustin, gaman að sjá þaö allt saman komiö eftir sumarið. Eg fer langt meö að þekkja allt mitt fé, er sæmilega glöggur held ég. Samt get ég ekki sagt, aö ég standi í tilfinningasam- bandi viö skepnurnar. Hesta sel ég svo aö segja á nverjum degi — læt allt gossa og hefði alveg eins getað orðiö kaupmaöur. Ég lít fremur á fénaöinn sem framleiðslutæki en nána persónu- lega vini." „Eru ekki beitarhús löngu aflögð?" „Nei, viö höfum beitarhús hér inn meö fjalli, þaö er varla hægt aö hafa svona margt fé heima á hlaði. Jafnfall- inn snjór liggur sjaldan til langfram? því hér er frekar vindasamt. Mér leiði.. snjór alveg ofboöslega og finnst alltaf góð tíð þegar snjólétt er. Vegurinn lokast furöu sjaldan vegna snjó- þyngsla, en varö þó ófær í heila viku í vetur og mér leiö illa á meöan. Maður þarf oft aö vera á flakki, bæöi vegna Það tímanlega og eilífa í Skarði — kirkjan, sem er nýmáluð og vel við haldið, virðulegar traðir heim að gamla bænum og kindakofar frá fyrri tíð. hreppstjórastarfsins og búsins og margur er nú fundurinn. En viö þurfum ekki endilega aö sækja alla skapaöa hluti til Reykjavíkur nú orðiö, til dæmis er komiö bankaútibú á Hellu." Þægindi eins og sjálfvirkur sími og bankaútibú væru þó lítils virði ef ekki heföi tekizt aö vinna bug á landeyöing- unni, sem malaði niður gróðurlendin. Þegar fariö er austur hjá Bjalla og upp í Landréttir, blasir eyðimörkin við handan Ytri Rangá. En nú er landiö meira og minna aö gróa upp og áburðarflugvélin, sem sífellt sést á sveimi, er merki um það stórátak sem Landgræöslan hefur staðið fyrir. Guðni sagði að gífurleg breyting heföi átt sér staö í Skaröslandi eftir aö Landgræðslan kom til skjalanna. Hann minníst þess, aö stundum gat oröiö allt aö því rökkur á miöjum degi, þegar verstu sandbyljirnir gengu yfir. Eitt af því sem þurfti aö gera á ári hverju í Skaröi hér fyrr meir, var aö moka sandsköflum af túninu og flytja burtu á hestvögnum. Bæöi það og annaö byggöist á handafli og engin furöa, aö menn voru oft útslitnir fyrir tímann. Guöni: „Nú oröiö vinn ég lítið; líklega vinna fáir bændur minna. Ég á feyki- lega duglegan son og marga daga snerti ég ekki á verki. Ég get heldur ekki sagt ao mér finnist ég þjakaöur af of mikilli vinnu. En þaö fer mikill tími í félagsmál og ekki síöur hjá Dóru." Dóra: „Iss, þaö tekur ekki aö tala um það." „Ertu í forsvari í einhverjum sam- tökum eöa félagi?" „Já, ég er búin að vera formaður kvenfélagsins hér í Landsveit í 18 ár. Guöni: „Er þetta ekki helvíti gott félag." Dóra: „Hópurinn er góöur og nær vel saman". „Eitt sinn heyröi ég pig halda ræðu í afmæli og man vel, að Þú fórst létt með pað." Dóra: „Maöur þjálfast. Nýlega var ég á þingi Kvenfélagsambands íslands og flutti þar erindi um þjónustu í dreifbýli. Eg tel að við búum við mjög skertan hlut í sambandi viö framhaldsskólana, — þar er aðstaðan ósambærileg. Krakkarnir eru í rauninni farin aö heiman, ef þau eiga aö geta sótt skóla. Hjá hjónum meö stóran barnahóp verður ókleift að mennta börnin af kostnaöarástæöum; nú kostar um hálfa milljón vetrarlangt í heimavist- arskóla." Guöni: „Þjónustan já. Hún er nátt- úrulega svona og svona og samt blöskrar mér bruðlið. Mér ofbýður að sjá alla þessa þjónustubíla akandi um sveitir í lestum. Þaö eru skólabílar, mélbílar, olíubílar, póstbílar, mjólkur- bílar og ég veit ekki hvað. Áður fýrr var hægt aö sameina þetta og mjólkurbíll- inn flutti méliö og póstinn og jafnvel krakkana í skólann." „En fækkar fólki í Landsveit?" Dóra: „Já, því hefur fækkaö mikiö á þeim árum sem ég hef búið í Skarði; nú eru að ég held 27 býli í sveitinni. í Hvammi var þríbýli þegar ég kom 1950; nú búa þar þrjár manneskjur. í Hellnahverfinu bjuggu 15 manns þá, — nú er þar einn maöur. í Króktúni voru 4, — nú er sá bær í eyði. í Fellsmúla voru 6—10 manns, — nú býr prestur- inn þar einn. En sveitin er eins og ein fjölskylda og við höldum samkomur í Brúarlundi; stundum spilum viö fé- lagsvist og á þorrabfótum eru heimatil- búin skemmtiatriöi." Þú kvaöst ekki standa í tilfinninga- sambandi við skepnurnar, Guöni. En hvað um jörðina. Væri pað óbærileg tilhugsun að verða að flytja frá Skarði?" Guöni þagöi lengi. Dóra leit á hann og brosti; vissi sýnilega aö þessu mundi hann ekki svara nema á einn veg. Hann sagði: „Ég held aö mér þætti sú tilhugsun óbærileg. Viö höfum nú búið hér mann fram af manni síðan 1850. Ég gæti ekki fariö, því ég er tilfinningamaöur og trúmaður og get alveg grátið með bændum, sem veröa að bregöa búi og flytja." ®

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.