Lesbók Morgunblaðsins - 01.09.1979, Blaðsíða 15

Lesbók Morgunblaðsins - 01.09.1979, Blaðsíða 15
inn var svo ræstur meö því aö snúa skrúfunni. Meöan hreyfillihn var aö hita sig, fór Orville úr vélinni tii aö ræöa nokkur atriði fyrir flugiö viö bróöur sinn. John Daniels, einn úr fiokki mannanna frá Slysavarnafélaginu, sagöi síöar svo frá, aö bræðumir heföu gengiö afsíöis í smástund. „Eftir aö hafa ræöst viö lítilsháttar, tókust þeir í hendur, og við, sem viðstaddir vorum, gátum ekki annað en tekiö eftir því, aö þaö var eins og þeir ættu erfitt meö aö sleppa handtakinu. Þetta var eins og þegar fólk kveöst, sem jafnvel gerir ráö fyrir aö hittast ekki aftur í þessu lífi." Meöan Orville kom sér aftur fyrir í flugvélinni, gekk Wilbur aftur til hópsins, sem beiö álengdar. Einum manni var faliö aö sjá um myndavél- ina, sem komið haföi veriö fyrir á enda brautarinnar. Eldri bróöirinn gaf hópnum fyrirskipanir: „ekki vera alvarlegir á svip, heldur brosa og hlæja og klappa saman höndum til að hvetja Orville, þegar hann ieggur upp." Orville jók viö eldsneytisgjöfina og flugvélin fór af stað, hægt í fyrstu. Vélin var varla byrjuö aö „fara fetið", þegar hún tókst á loft. Þá haföi hún aöeins brunaö u.þ.b. 12 metra af brautinni. Og áfram flaug hún 36 metra á 12 sekúndum. í sögu Banda- ríkjanna skráð sem 120 fet. Þeir fóru þrjár flugferðir fyrir hádegiö. Wilbur náöi besta fluginu, en þaö voru 260 metrar og flugtím- inn var 59 sekúndur. Allar þessar stuttu flugferöir heppnuöust, svo sem best varð á kosið. En tvö ár liöu nú, þar til Wright- bræður höföu smíðað flugvél, sem var þaö fullkomin, aö flugtíminn takmarkaðist aöeins af úthaldi flug- mannsins og eldsneytisbirgöunum, sem tankarnir gátu borið, og það var ekki fyrr en 1908 aö þeir sýndu opinberlega flug, bæði í Evrópu og Bandaríkjunum fyrir furðu lostna áhorfendur. Ennþá er flugvélin frá 1903 á safni í Smithsonian-stofnuninni — og þaö ekki aö ástæöulausu. Öld flugsins var gengin í garð. Þessar fjórar stuttu flugferðir á söndum Kitty Hawk áriö 1903 voru fyrstu skrefin í feröinni sem mun, — og hefur þegar flutt manninn á milli hnatta. Alger galdratæki Framhald af bls. 5 vélinni L-loll-500, hefur hannað nýja vænggerö, sem hefur betri flugeigin- leika en þeir, sem fyrir eru. Aöalatr- iöin í þessum væng eru nákvæmn- is-skynjarar og stjórntölvuútbúnað- ur, sem skynjar truflanir í ókyrru loftl og svarar peim samstundis á viöeig- andi hátt. Þegar þotan kemur inn í ókyrrt loft, veröa sérstök mælitæki vör viö aukna þrýstikrafta, svonefnda g-krafta, á skrokk og vængi vélar- innar. Tölvur reikna út breytingarnar á þessum g-kröftum og senda viö- eigandi boö til móttakara í vængjum, sem svo bregðast þannig við, aö titringur er svotil þurrkaöur út. Mætti líkja þessu viö hlutverk höggdeyfa og fjaðra í bifreið, sem ekur eftir ósléttum vegi. Verkfræöingar segja, aö þessl útbúnaöur svari utanaökomandl áhrifum mun fyrr en nokkur flugstjóri gæti gert og farþegum sé þannig tryggt miklu þýðara flug en ella. Listinn yfir galdrabúnaö rafeinda- tækninnar, sem flugiö hefur yfir aö ráða nú, er bæði langur og merkileg- ur: fjarskipti um gervihnetti, — jarðnándaraövörun, árekstra-aövörunarkerfi, langbylgju- fjarskipti, sjálfvirk veöurþjónusta og svaranlr viö væntanlegum veöurfars- breytingum og margt, margt fleira mætti tetja upp. Það, sem mestu máli skiptir þó, að verkfræöileg og tæknileg kunnátta og reynsla, sem fer í smíöi hverrar nýrrar flugvélar nær ekki aðeins til þess aö skila henni af færibandinu. Hún heldur stöðugt áfram aö aukast og þróast til meiri fullkomnunar, sem tryggir okkur það, aö meö hverri nýrri þotu sem sér dagsins Ijós, fáum við fullkomnari, öruggari og þægi- legri farartæki, sem flutt getur far- þega, hvort sem þaö eru auöugir kaupsýslumenn eöa venjulegt feröa- fólk, á því veröi, sem flestir ráöa viö aö greiða. Og aö helga sig slíku hlutverki er vissulega viröingarvert. Þýðing: Jón K. Magnússon. ©

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.