Lesbók Morgunblaðsins - 22.08.1987, Blaðsíða 4

Lesbók Morgunblaðsins - 22.08.1987, Blaðsíða 4
L I Er dýrðin bráðum búin? H ér áður fyrr þótti Ástralía engin Paradís á jörð. Bretum sem þar fóru með völd fannst vel við hæfí að senda þangað misendis- og glæpamenn til að afplána refsingu sína og þeir losnuðu þannig við óþjóðalýðinn af heimaslóðum. Þeir sendu þangað hvert fangaskipið af öðru og þannig tengdist Ástralía afbrotamönnum, harðræði og refsi- vist í hugum fólks í hinum vestræna heimi, langt fram eftir 19. öldinni. En nú er öldin önnur. Ástralíubúum hefur tekist að sjá sér vel farborða og menning- arlíf blómstrar þar á mörgum sviðum.^ Má þar fyrst til nefna kvikmyndagerð en Ástr- alíumenn hafa skipað sér þar í fremstu röð, bæði að því er varðar listrænt gildi og eins hafa kvikmyndirnar orðið til að kynna land og þjóð um viða veröld. Þá hafa kappsigling- arnar við Fremantle löngum þótt heimsvið- burður. Þangað hópast ferðamenn svo tugum þúsunda skiptir ár hvert. Ástralía er ekki lengur fjarlægur útkjálki sem vestur- landabúar settu þrepi neðar en sitt heima- land. í þessu auðuga landi ríkir almenn velmegun og þar hafa orðið stórstígar fram- farir á flestum sviðum þjóðfélagsins síðustu áratugina. Fólki í „gamla heiminum" svo- kailaða leikur forvitni á að kynnast háttum andfætlinganna af eigin raun svo ferða- mannastraumurinn þangað eykst í sífellu. Nýlega birtist grein í^ bandarísku tíma- riti, eftir burtfluttan Ástralíubúa, Tony Clifton að nafni. Hann heimsækir ættland sitt annað slagið og á hægara með en marg- ur annar að gera sér grein fyrir þeim miklu breytingum sem orðið hafa á þessum slóðum undanfarna áratugi. Hér fara á eftir glefsur úr fyrrnefndri grein. Atvinnuástandið er gott og lífsstíllinn minnir á Miðjarðarhafslönd eða Kaliforníu. En í þessari Paradísájörðuer eitthvert smánarlegasta unglingavandamál sem um getur og frægur rithöfundur segir^ að afskiptaleysi gagnvart vaxandi vandamálum stafi einfaldlega af því að fólki leiðist. Það þurfl ekkert fyrir líflnu að hafa, hafi ekki tileinkað sér nein persónuleg markmið í lífinu né metnað. Því nægi að synda í sjónum, leika tennis og bruna á brimbrettum, drekka vín og stunda líkamsæfingar LÍFSSTÍLLINN MlNNIR Á KALIFORNÍU Tony Clifton fæddist árið 1937 í litlu þorpi þar sem hvorki var vatnsleiðsla eða rafmagn og að hans sögn mótaðist hugsunarháttur manna mest af viktoríanska tímabilinu í Bretlandi. Ástralía var með rauðum lit á landakortinu eins og aðrar nýlendur Breta og börnin í skólanum sóru breska konungin- um hollustueið á hverjum mánudagsmorgni. Eftir 1950 fóru innflytjendur að flykkjast til Ástralíu. Þeim fannst Ástralíubúar ósköp gamaldags og vandlátir bókstafstrúarmenn. Bjórkrám var lokað klukkan 6 á daginn, matarvenjur voru breskur arfur: ofsoðið kjöt, feikn af kartöflum og harðar grænar baunir. Börnum voru kynntar eldri sígildar bókmenntir en nútímahöfundar voru bann- aðir vegna ritskoðunar. Tízka.ii er sú sama og á Vesturlöndum og almenn afstaða, að fólk eigi að taka lífinu með ró. Allt slíkt er nú úr sögunni. Lífsstílnum svipar nú mest til þess sem gengur og ger- ist í Kaliforníu eða við Miðjarðarhaf — og mörgum fínnst þjóðlífið jafnvel einkennast um of af léttúð og ábyrgðarleysi. Mikil náttúrufegurð og ríkidæmi blasir við ferðamönnum sem til Ástralíu koma til að njóta sumarleyfis, hvítar baðstrendur, hreinn sjór, tært loft- gæði sem teljast munaður á okkar dögum. En nú gæti einhverjum ferðamanninum dottið í hug að spyrja: Hvar eru frumbyggj- arnir? Hvernig vegnar þeim? Hvað er um eiturlyfjavandamál að segja? Eða eyðni? Er ekkert atvinnuleysi í Ástralíu? * «** ílL il I , i" >/1 ttt&p**' -:""vv--... B^ fÆ 9 * ' - - *í Bp^^ Sóldýrkendur í Nýja Suður-Wales. NÓGATVINNA Sumir segja að Ástralíubúar neiti að viður- kenna að um nokkurt vandamál af þessu tagi sé að ræða, en við nánari eftirgrennsl- an kemur annað í ljós. Hins vegar má hrósa þeim fyrir að hafa veitt að minnsta kosti 3 milljónum innflytj- enda af ýmsum kynstofni ríkisborgararétt án þess að til teljandi vandræða hafi komið. í hópi þessara innflytjenda eru t.d. ein millj- ón Breta, þrjú hundruð þúsund ítalir og töluvert af Júgóslövum, Grikkjum, Tyrkjum og Pólverjum. Og eftir lok Vietnamstíðsins hafa um 80 þúsund Vietnamar flust búferl- um til Ástralíu. Þessir innflytjendur setjast að í vissum borgarhverfum eða landshlutum og setja sinn svip á umhverfíð, en þeir eru ekki litn- ir hornauga af þeim sem fyrir eru eins og gerist víða í Evrópu og Bandaríkjunum. Innflytjendur aðlagast fljótt áströlskum siðvenjum— þeir þurfa ekki að hanga á horriminni því velmegun er mikil í landinu. Atvinnutækifæri fyrir þetta fólk virðast vera nægileg og landrými^ sömuleiðis. Og þá má ekki gleyma því að Ástralíubúar sem fyrir voru telja það ekki hvað síst þessum innflytjendum að þakka að Bretar misstu yfirráðarétt sinn í landi þeirra. Að því leyti ríkir gagnkvæm velvild. Hins vegar er illskiljanleg afstaða Ástr- alíubúa og stjórnvalda þar til frumbyggj- anna annars vegar og barna og unglinga hins vegar. Og væri sennilega hvorugt látið viðgangast óátalið hjá öðrum þjóðum sem vilja teljast siðmenntaðar á nútímavísu. ElNS OG DÝRATEGUND Frumbyggjarnir eru 1% af þjóðinni eða um 160 þúsund talsins. Á austurströndinni Horft yfir stórborgina Sidney.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.