Lesbók Morgunblaðsins - 09.10.1999, Blaðsíða 19

Lesbók Morgunblaðsins - 09.10.1999, Blaðsíða 19
4. MALÞING NORRÆNNA MENNINGARNETA MENNINGARNET OPNA ÓTEUANDI DYR ÍSLENSKA menningarnetið er í góðum fé- lagsskap þar sem eru menningarnet hinna Norðurlandanna. Netin eru ólík innbyrðis en þar sem þau deila markmiðum og metnaði hittast umsjónarmenn þeirra reglulega til þess að bera saman bækur - eða öllu heldur - heimasíður sínar. Þema 4. málþings norrænna menningarneta var „staðbundin menningar- net" og var vöngum velt yfir gildi héraðs- og landsneta í smáu og stóru samhengi. Norrænu menningarnetm eru starfrækt af menningar- eða menntamálaráðuneyti hvers lands fyrir sig. Um er að ræða upplýsinganet sem tengja saman vefi menningar- og lista- stofnana og auðvelda almenningi aðgang að menningartengdu efni á Netinu. Á Menning- arneti Islands (www.menning.is) er til dæmis að finna tengla við heimasíður Rithöfunda- sambands íslands og íslensku menningar- samsteypunnar art.is, svo dæmi séu nefnd, og opnast þannig á einum stað dyr að mörgum og ólíkum menningarkimum Netsins. Salvör Gissurardóttir jsr nýr formaður stjórnar Menningarnets íslands, en forveri hennar, Gunnar Harðarson, greindi frá bauta- steinum síðasta starfsárs á málþinginu. Hann upplýsti að ensk útgáfa vefjarins væri nú loks komin í gagnið og meðal nýrra tengla minntist hann á Upplýsingamiðstöð myndlist- ar, sem er gagnabanki um listamenn og myndverk. Gerjun á öllum vígstödvum Menningarnet Danmerkur (www.kultur- net.dk) og Svíþjóðar (www.kultur.nu) eiga það sameiginlegt að gegna tvennskonar hlutverki. Annars vegar höfða þau til almennings á sömu forsendum og hið íslenska, en hins vegar eru þau nokkurs konar hjálparhella þeirra sem vinna við menningarmiðlun á Netinu. Á sænska menningarnetinu er til að mynda boðið upp á námskeið í heimasíðugerð, auk þess sem stjórn vefjarins hefur dreift fræðsluefni um út- gáfumál á Netinu. „Athuganir sýna að um helmingur Svía hefur reynslu af því að vafra um Netið og æ fleiri gefa út eigið efni á Net- inu," sagði Cissi Billgren Askwall, verkefnis- stjóri Menningarnets Svíþjóðar. Sænsk yfir- völd veita hvað mest fé til reksturs menningar- nets af öllum Norðurlöndunum og starfa nú sex manns í fullu starfi við rekstur vefjarins. Fulltrúi Noregs lýsti þeirri framtíðarsýn að Menningarnet Noregs (www.kulturnett.no) ætti ekki einungis að vera vefur um menningu heldur vefur með menningarlegu innihaldi. Aðrir fulltrúar sögðu markmið sitt það sama, en eigin framleiðsla menningarefnis er þó enn skammt á veg komin hjá flestum menningar- Tölvutæknin þarf ekki að drepa hefobundinni list- iðkun á dreif heldur getur samvinna nets og veru- leika styrkt staðbundið menningarlíf verulega. SIGURBJÖRG ÞRAST- ARDOTTIR sat 4. málþing norrænna mennmgar- neta í Reykjavík. netunum. Finnska netþjónustan Kulttuuri- sampo (www.kulttuurisampo.fi) er sér á báti að því leyti að meginmarkmið vefjarins er að vera vettvangur lifandi menningarumræðu. „Á vefnum er m.a. rekinn fréttabanki um menningarlíf, auk þess sem við starfrækjum umræðutorg fyrir almenning," sagði Marita Muukkonen, liðsmaður ritstjórnar. Að hennar sögn snýst Kulttuurisampo um menning- arpólitík en annað menningarnet, Kulttu- urinet (www.kulttuuri.net) sinnir almennum listviðburðum. Undirbúningur er hafinn að Menningarneti Alandseyja og greindi Lotta Marshall frá því að heimasíður landsstjórnarinnar, bókasafns- ins og allra skóla eyjanna yrðu senn tengdar með kerfisbundnum hætti. Martin Næs, starfsmaður Landsbókasafns Færeyja, upplýsti málþingsgesti um að Menningarnet Færeyja hefði ekkert starfslið og enga peninga en forsíða vefjarins væri þó tilbúin. Ymis færeysk söfn og menningar- stofnanir státuðu af ágætum heimasíðum og færeysk stjórnvöld hefðu fyrir skemmstu loks svarað endurteknum bréfaskriftum bóka- safhsmanna um að hefja nú formlegan undir- búning að Menningarneti Færeyja. Skortur á fé og starfsfólki hindrar að sama skapi uppsetningu menningarnets á Græn- landi, en Grænlendingar áttu þó fulltrúa á málþinginu. „Ahugi okkar beinist fyrst og fremst að fræðsluneti fyrir skóla, en á næsta ári stendur til að nettengja helstu mennta- stofnanir landsins, sem er skref í áttina að sameiginlegu menningarneti," sagði Ole Fredriksen. 1 •*• . •* } »»-l tfft€ Sto,. ftrttth H 3 : áí tía <3 '¦"¦'<5T! m ; tMKh tmétt Htawy Ch*« *ít \ T 1 ¦ ¦ Frá Menningarneti íslands má meðal annars tengjast Upplýsingamiðstöð myndlistar. Svæðisnet fyrir heimamenn eg gesti Fyrri degi málþingsins lauk með þvi að kynnt voru staðbundin menningarnet, eða svæðisnet. Saamiweb (www.saamiweb.org) er menningar- og fréttavefur Sama sem skrifað- ur er á sex tungumálum: samísku, norsku, sænsku, finnsku, ensku og spænsku, en for- svarsmenn Saamiweb leggja mikið upp úr miðjuleysi Netsins. „Við völdum til dæmis endinguna .org á vefslóðina af ásettu ráði. Við vildum ekki tengja vefinn ákveðnu landi með því að nota einkennisstafina .no, .fi eða .se því vefurinn þjónar samísku byggðunum í heild sinni," útskýrði verkefnisstjórinn Ole Isak Mienna. Hann benti á að með því að þýða efni yfir á jafn útbreidd tungumál og spænsku og ensku væri markhópurinn í raun heimurinn allur og þannig væri nýttur til hins ýtrasta styrkur Netsins sem fjölmiðils. „Á fréttasíð- um Saamiweb eru stórir og smáir atburðir nær og fjær skoðaðir með augum Sama - í þvi liggur sérstaða vefjarins í flórunni." Héraðsvefurinn Kulturnett Hordaland (hor- daland.kulturnett.no) er staðbundið menning- amet í Noregi og þjónar 430 þúsund íbúum héraðsins Hörðalands. Synnove Gjermundnes kynnti vefinn, sem geymir upplýsingar um bóka- og listasöfn, menningarviðburði og fleira, auk tengla við undirvefi eins og Hörða- land í stríði og Vef eldri borgara. I Svíþjóð er rekið menningarnetið Kult- urnát Dalarna (www.knd.nu) fyrir 500 þúsund íbúa héraðsins Dalarna og aðra áhugasama. „Eitt af markmiðunum er að kynna menningu svæðisins fyrir fólki sem hyggst heimsækja héraðið," sagði Lars Wikström, ritstjóri vefj- arins. „Jafnframt er hugmyndin að hvetja innfædda listamenn til þess að kynna sér möguleika Netsins og nýta sér það sem sinn,. eigin tjáningarmiðil. Við styrkjum til dæmis útvalin verkefni ólíkra listamanna og skipu- leggjum námskeið um skipulag menningar- starfsemi." Hornsteinn allra svæðisnetanna er við- burðadagatal, tímasett skrá yfir listviðburði sem á döfinni eru í grenndinni. Þar geta að- standendur viðburðanna sjálfir ritað upplýs- ingar á listann í gegnum tölvupóst. Ekki einsleit heild Að lokum flutti Bragi Halldórsson fyrir- lestur um veflist og gerði skýran greinarmun á list sem sköpuð er frá grunni á Netinu og myndverkum sem skönnuð eru inn á tölvu- skjá. Hið fyrrnefnda væri veflist enda „stend- ur veflistaverk ekki undir nafni ef hægt er að leika sköpun þess eftir með öðrum miðlum." Bragi varpaði upp á skjá sýnishornum af eig* in verkum við góðar undirtektir málþings- gesta. Talsverðar umræður sköpuðust á þinginu um nauðsyn frekara samstarfs milli norrænu menningarnetanna. Allir voru sammála um nauðsyn þess að skiptast á hugmyndum og reynslusögum en efasemdir komu fram gagn- vart hugmyndinni um sameiginlegt menning- arnet Norðurlandanna. Þjóðirnar væru ólíkar um margt og ættu ekki að reyna að steypa menningarkynningu sína í sama mót nema kannski með sameiginlegri forsíðu að þeim menningarnetum sem fyrir væru. „Norður-< löndin eru ekki einsleit heild, nema helst í augum Bandaríkjamanna eða annarra sem horfa á okkur úr fjarlægð," sögðu dönsku þátttakendurnir og bættu við: „Uppbygging Netsins er þannig að notendahópur jafnt svæðisneta sem landsneta er heimurinn allur. Það þarf ekki þverþjóðlegan vef til þess að ná til margra landa í einu - hver og einn getur náð víðtækri athygli á eigin forsendum." Kostum og góllum landfræðilegrar nálgun- ar var velt upp og rætt hvort fýsilegt væri að flokka upplýsingar um norræna menningar- starfsemi eftir efni (leiklist, tónlist, o.s.frv.) í stað uppruna. Þýsku gestirnir bentu á að vefir á Netinu yrðu sífellt umfangsmeiri og giskuðu á að ef Norðurlandanet myndi ekki taka við af landsnetum myndi allsherjar Evrópunet gera það á endanum. „Grunneiningarnar verða#, áfram svæðisnetin, en þau munu smám saman tengjast og mynda þéttriðið net," sögðu Þjóð- verjarnir í lok líflegra umræðna. HJALPA USTAMÖNNUM AÐ SKAPA SÉR LÍF Á NETINU KULTURSERVER, sem á íslensku mætti kalla Menningarmiðlara, er eins konar gras- rótarhreyfing listamanna á Netinu, í senn bundin við ákveðin svæði og opin öllum heim- inum. Þýska margmiðlunarfyrirtækið Ponton hefur þegar stofnað Kulturserver í fjórum sambandslöndum Þýskalands og einn í Kosovo, en þeim síðastnefnda er ætlað að styðja endurreisn menningarlífs og vera vett- vangur frjálsra skoðanaskipta í Kosovo. Tveir af forsprökkum Kulturserver, þeir Klaas Glenewinkel og Benjamin Heiders- berger, einn af fjórum eigendum Ponton, voru gestafyrirlesarar á málþingi norrænna menn- ingarneta þar sem þeir greindu frá hugsjón- inni að baki Kulturserver. Jafnframt áttu þeir samtal við blaðamann Morgunblaðsins um til- urð og framtíð verkefnisins. Öllum frjáls aðgangur „Kulturserver er samfélag á Netinu, til þess hugsað að styrkja samskipti listamanna, menningarstofnana og neytenda á tilteknu svæði. Þetta er eins konar vefveröld sem veit- ir í senn yfirsýn yfir menningarlíf á Netinu sjálfu og utan þess. Aðgangur er frjáls og þátttakendum er að auki hjálpað við að útbúa sína eigin heimasíðu endurgjaldslaust," út- skýrir Klaas sem situr við tölvuna. Hann slær inn slóðina www.kulturserver.de og bendir á þrjár spánnýjar heimasíður frá síðustu klukkustund, en alls eru heimasíður Kultur- server um 1.300 talsins. Um leið og heimasíðan er komin í höfn fær eigandi hennar netfang í tölvupóstkerfinu „Webmail" og getur nálgast það úr hvaða tölvu sem er. „Þetta er óháð póstþjónustu- kerfi sem hentar vel þeim fjölmörgu lista- mönnum sem ekki líst á að leggja lag sitt við markaðsrisa á við Microsoft," segir Benjamin kíminn og vísar þar til póstkerfisins út- breidda, Hotmail. Skráðar heimsóknir í vefsamfélagið Kultur- server eru um 30 þúsund á mánuði en talan tvöfaldast að sögn félaganna á sex mánaða fresti. Áskrifendur að fréttabréfi Kulturser- Morgunblaðið/Árni Sæberg Þjóðvei jarnii Klaas Glenewinkel og Benja- min Heidersberger kynntust á netkaffihúsi í Japan og vinna nú saman að frjálsri miðlun menningar á Netinu. ver eru 2.500 og sívaxandi fjöldi listamanna tekur þátt í að móta viðburðadagatalið sem er hjarta Kulturserver á hverju svæði. Þar er öllum frjálst að skrá og auglýsa tónleika, upp- lestra, gjörninga og hvers kyns aðrar uppá- komur. „Kosturinn við Kulturserver er að það eru ekki bara stórar menningarstofnanir sem hafa efni á því að vera með. Þar mætast pönk- sveitir og óperuhús, óháðir listamenn og sam- tök. Við bjóðum ókeypis rými á Netinu og leggjum fólki lið við að senda út sitt eigið efni," segir Benjamin, en auk heimasíðutorgs starfrækir Kulturserver útvarpsstöð á Netinu þar sem hver sem er getur gerst dagskrár- gerðarmaður og sent út sjónvarps- eða hljóð- varpsefni úr stofunni heima hjá sér. Vilja beeta islandi í hópinn Benjamin og Klaas hafa ferðast víða til þess að breiða út „fagnaðarerindi" starfsem- innar og mynda tengsl við listamenn. Nú síð- ast heimsóttu þeir Kúbu og Eystrasaltslöndin í því skyni að kanna jarðveginn fyrir útibú Kulturserver „og það má vel koma fram að*- við höfum mikinn áhuga á að stofna „Kultur- server Iceland"," upplýsa þeir og útskýra að frumforsendur fyrir rekstri Kulturserver í hverju landi sé dugandi ritstjóri og fundvísi á fjármagn. í Þýskalandi er rekstur Kulturser- ver nú styrktur af stjórn viðkomandi sam- bandslands og Deutsche Telekom en draum- urinn er að vefsamfélagið fjármagni sig sjálft í framtíðinni, svo sem með auglýsingaborðum og miðasölu á listviðburði. „Aðalatriðið er að þátttaka í þessu netsamfélagi er frjáls og rit- skoðun er ekki beitt nema brýna nauðsyn beri til pg birting brjóti augrjóslega í bága við lög." I kvöld klukkan 18 að íslenskum tíma verð- ur sendur út á hljóð- og sjónvarpsstöðinn? Kulturserver TV - Radio þáttur í beinni út- sendingu um ísland í umsjá Astu Ólafsdóttur og Wolfgangs Mueller. Fram koma meðal annars Gjörningaklúbburinn, hljómsveitin Stilluppsteypa, Oskakórinn og Birgir Örn Thoroddsen. Slóðin er www.kulturserver.de LESBÓK MORGUNBLADSINS ~ MENNING/LISTIR 9. OKTÓBER 1999 19

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.