Lesbók Morgunblaðsins - 16.10.1999, Síða 20

Fjórar sýningar opnaðar í Listasafni Kópavogs-Gerðarsafni í dag
Kyrralíf og
kaffibollar
LISTMÁLARINN Margrét Jóns, opnar
einkasýningu, sem ber heitið „Still Life“,
eða Kyrralíf, í Gerðarsafni í dag. Myndirn-
^ ar eru annars vegar stór olíumálverk og
hins vegar smærri málverk gerð úr egg-
tempera. „Þessar myndir á sýningunni eru
hluti af stærri myndaseríu með sama titli
og öll verkin bera þetta sama heiti, eða
„Still Life“. Eg vann smærri myndirnar í
París en þær stærri hér heima,“ sagði
Margrét.
Á litlu myndunum er myndefnið kaffibolli
og aðspurð hvort þetta séu áhrif frá setum á
kaffihúsum Parísarborgar segir Margrét að
líta megi svo á. Innblástur í verk sín segist
Margrét sækja djúpt í sálarkirnuna og erfitt
sé að henda reiður á hvaðan hann komi ná-
kvæmlega.
Sýningin er önnur stóra sýning Margrét-
ar á þessu ári, en hún sýndi málverk í Hafn-
arborg sl. vor sem voru hluti af annarri ser-
íu, en Margrét vinnur í seríum.
Margrét hefur verið starfandi myndlistar-
maður í um 25 ár. Hún hefur haldið margar
einkasýningar og tekið þátt í ótal samsýn-
ingum, hér á landi og erlendis.
Sýningin í Gerðarsafni hefst klukkan 15 í
dag og stendur til 31. október.
Örn Ingi fann fjársjóð á Ítalíu.
Morgunblaðið/Þorkell
FÉKK ÍTALSKT
HÖFUÐHÖGG
„ÉG get ekki snúið myndunum við. Þetta er al-
gjört leyndarmál,“ segir myndlistarmaðurinn
ts Orn Ingi við blaðamann í upphafi samtals
þeirra í Gerðarsafni, Listasafni Kópavogs, þar
sem sýning á verkum Arnar hefst í dag klukk-
an 15.
Orn Ingi segir að vinnustofa hans hafi verið
harðlæst undanfarin þrjú ár og enginn hafi
fengið að koma inn og sjá það sem hann hafi
verið að vinna að. „Konan mín fékk ekki einu
sinni að sjá verkin og eins og þú sérð vil ég
ekki að neinn sjái þau fyrr en sýningin verður
opnuð. Þetta er ný vinnuaðferð hjá mér og hún
hefur orðið mér til góðs. Þetta byggist á sömu
skynsemi og tilfinningu og þegar Þorgeir Ljós-
vetningagoði lagðist undir feld og tók síðan
einn ákvörðun um kristnitökuna á Islandi."
Sýning Arnar Inga hefur það m.a. að leiðar-
ljósi að túlka menningarlega fortíð og nútið
hinna ólíku landa Ítalíu og, íslands og í mál-
^ verkum sínum staðsetur hann ítölsk verk í ís-
lensku landslagi til að hugurinn leiti á þær
slóðir, eins og listamaðurinn orðar það sjálfur.
Sýningin er mjög umfangsmikil. Fjöldi mál-
verka verður til sýnis auk ljósmynda, innsetn-
inga, myndbandsverka og útskurðarverka og
einnig verða nokkurs konar gjörningar framd-
ir, svo eitthvað sé nefnt.
Örn Ingi segir að hugmyndin að sýningunni
hafi kviknað á Ítalíu þegar hann var þar á
ferðalagi fyrir nokkrum árum. Þar uppgötvaði
hann mikilvægi ítalskra sköpunarverka fyrri
alda og hreifst af því hvernig ævagömul ítölsk
mar.nvirki hafa staðist tímans tönn. Hann segir
að Italía með sína fornu og heitu menningu,
^ listir og mannlíf, hafi gefið heiminum staðfest-
’ ingu um að góð verk lifa um árþúsundir.
„Þegar ég fór til Ítalíu var eins og ég fengi
lost eða öllu heldur þungt höfuðhögg. Sagan
opnaðist fyrir mér og þessi ferð varð sannkall-
aður fjársjóður og algjörlega ógleymanleg. í
beinu framhaldi varð hugmyndin að sýning-
unni til. Ég gekk með hana í maganum í fjögur
ár og hófst svo handa fyrir þremur árum. Kon-
an mín sagði að sér þætti stórmerkilegt hvað
ferðin hefði orðið mér notadrjúg."
Gamla þvottavélin
Gjörningar þeir sem minnst var á hér að
framan felast m.a. í að Örn Ingi vill virkja gesti
til þátttöku í sýningunni, m.a. með því að bjóða
þeim að ræða við sig vítt og breitt um listir og
menningarmál, auk þess sem hann ætlar að
taka ljósmyndir af fólki og nota í sýninguna
o.fl. „Ég verð hér í safninu á hverjum degi
seinni sýningarvikuna. Fyrri vikuna nota ég
hins vegar til að klippa og búa til kvikmynd
sem ég ætla að taka hér á opnunardaginn, en
myndina ætla ég að sýna og selja á sýning-
unni.“
Þátttaka almennings einskorðast þó ekki við
samtöl við listamanninn heldur notar Örn
gamla þvottavél í innsetningu sem kallar á
þátttöku. „Þetta er gamla þvottavélin hennar
mömmu sem ég hef gert upp og í hana getur
fólk hent smápeningum og óskað sér. Ef það
fær síðan ekki óskina uppfyllta innan 6 mánaða
lofa ég endurgreið8lu|“
Myndböndin sem Örn sýnir eru þjóðlífslýs-
ingar. „Ég ætla t.d. að sýna myndir frá réttum
og göngum í Svarfaðardal, svo er önnur mynd
um mann sem lifir i ljóði.“
„Ég er“ er fyrsta sýning Arnar Inga frá ár-
inu 1992, en þá hélt hann sýningu í Hafnarborg
og sló þá aðsóknarmet að eigin sögn. 4.000
gestir komu að sjá sýninguna. Örn hefur ekki
sýnt í heimabæ sínum Akureyri í um tvo ára-
tugi en segir að týndi sonurinn sé á leiðinni
heim. „Ætli næsta sýning mín verði ekki á
Akureyri."
Örn Ingi hefur sett upp stóran pall fyrir
framan stóra kringlótta gluggann í salnum og
gefst leikfélögum, tónlistarfólki eða Ijóð-
skáldum tækifæri til að kynna brot úr verk-
um sínum. Um er að ræða 10 mínútna kynn-
ingu eða svo.
í
20 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS ~ MENNING/LISTIR 16. OKTÓBER 1999
Morgunblaðið/Sverrir
Margrét Jónsdóttir málaði kaffibolla í París.
Lífrænn
arkitektúr
LISTAMENNIRNIR og vinkonurnar Steina
Vasulka skjálistamaður, Anita Hardy Kaslo
arkitekt og Sissú Pálsdóttir myndlistarmaður
og hönnuður, halda sameiginlega sýningu á
neðri hæð Gerðarsafns sem ber heitið „Ár-
þúsunda arkitektúr".
Listamennirnir eiga það sameiginlegt að
hafa búið samtímis í Santa Fe í Nýju-Mexíkó
um skeið, en nú hafa leiðir skilist og undir-
búningur sýningarinnar hefur farið fram á
Netinu undanfarin ár.
I salnum hefur Sissú byggt upp margskon-
ar form sem hún raðar upp þannig að marg-
brotnir fletir myndast. Á fletina varpar
Steina síðan myndbandsverkum sem hún tók
upp hér á landi, á Grænlandi og á Nýja-Sjá-
landi. Steina segir að hún sé nú í fyrsta skipti
að varpa myndum sfnum á flöt sem er ekki
eggsléttur og fínn. „Þetta er alveg nýtt fyrir
mér,“ segir Steina. Hún segir að á íslandi
hafi hún tekið myndir af fsjaka í Skeiðará, í
Nýja-Sjálandi dró hún til dæmis vélina eftir
jörðinni til að ná áferð jarðarinnar og á
Grænlandi, tók hún myndir í rústum kirkj-
unnar í Hvalsey. Myndirnar frá öllum stöðun-
um vann hún síðan áfram í tölvu.
Sissú segir að samstarf listamannanna
þriggja og hugmyndavinna hafi byrjað fyrir
2 árum. Hún segir að þó að sýningarheitið
vísi í arkitektúr sé ekki átt við arkitektúr í
skilningnum hýbýlafræði. „Þetta er arki-
tektúr sem er hugsaður sem listrænt form og
í raun er þetta heimspekileg nálgun á arki-
tektúrinn. Þetta fjallar um frumtilveru arki-
tektúrs, áferðarfræði og lífrænan arkitektúr
en lífræna hliðin kemur sterkt fram í verkum
Anitu."
Anita sýnir ljósmyndaröð sem tekin er í
gegnum smásjá. Hún segir að efniviðurinn sé
krabbameinsfrumur úr samtímanum og for-
sögulegt frjókornaduft en þetta efnisval er
táknrænt fyrir þau tímamót sem í vændum
eru, að hennar mati. „Það sem áður var fal-
legt verður eyðileggjandi í næstu svipan,“
segir Anita um efnið í myndunum.
Anita segir að í sinum huga séu myndirnar
þó landslagsmyndir, en landið og áhrif þess á
byggð og menningu er eitt helsta áhugamál
hennar.
Ástfanginn
Þjóðverji
SÝNINGIN ,A Reason to Love“, eða
Ástæða til að elska, hefur verið sett upp í
anddyri Gerðarsafns. Þar er á ferð þýskur
Ijósmyndari, Wilbert
Weigend, en sýning
hans er á vegum
Goethe-Zentrum í
Reykjavík.
Sýningin sam-
anstendur af stórum
litskyggnum en í þeim
fjallar listamaðurinn
um það tímabil í lífi
sínu þegar hann fór
með kærustunni í sum-
arfrí og tók gamla kassamyndavél með.
„Þetta eru Ijósmyndir af mér og fyrr-
verandi kærustu minni. Um það leyti sem
ég hóf síðustu önnina mína í ljósmynda-
náminu varð ég ástfanginn og fór með
kærustunni í ferðalag um sumarið og tók
ljósmyndir af okkur saman. Ég hugsaði
lítið um tæknileg atriði þegar ég tók
myndirnar heldur smellti bara af. Ég not-
aði samt nokkrar tegundir af linsum og
filmum og vann svo myndirnar áfram í
framkölluninni," sagði Weigend.
Það sem Weigend hrífst mest af í Ijós-
myndun, er að hans sögn, skilin á milli
framtíðarinnar og þess andartaks þegar
smellt er af. „I ljósmyndun hugsarðu
nefnilega alltaf fram í tímann, maður leit-
ar að góðu sjónarhorni og þarf að hugsa
hvernig myndin mun koma út, áður en
smellt er af. Þetta er bilið á milli raun-
veruleika og framtíðar."
Weigend vonast til að geta sýnt annað
verk á sýningunni, en það er svarthvítt
myndband af kærustunni í London.
„Ástæða þess að við hættum saman á end-
anum er að hún fór til Lundúna í nám og
við vorum mikið aðskilin. Myndbandið er
eins konar framhald af Ijósmyndunum og
sýnir myndir af henni í Lundúnum," segir
Weigend sem ásamt myndlistinni starfar
við auglýsingaljósmyndum og eyðir drjúg-
um tíma í að mynda BMW- og Audi-bíla
meðal annars.
Vinkonurnar Steina Vasulka, Anita Hardy Kaslo og Sissú Pálsdóttir.