Vísir - 04.12.1958, Blaðsíða 3

Vísir - 04.12.1958, Blaðsíða 3
JÓLABLAÐ VÍSIS Bagodalari Bagodalari er lítil og þröng gata, sem liggur frá Ayaz Pasha niður bratta brekku að Bosphorus. Hún er er svo brött að neðst í götunni hefur þurft aS byggja langati tröppugang. Á veturna, þegar snjór cr og hélka, vfrður að gæta fyllstu varúðar tíl þess að komast leið- ar sinnar át tveimur fótum. Bagodalari er skritin og skemmtilej gata í mínum aug- um, hún er ms'ra að segja mjög sérkenmleg. Húsin standa mis- langt fram í götuna, á nokkrum þe'.rra slúta svalirnar út yfir miðja götu, og þau snúa sitt á hvað, á stöku stað snýr portið út að götunni. Sum húsin eru göm- ui og hálfhrunin, önnur alveg ný af hálínhi. I augum Tyrkja er Bagodal- ari aðeins ein af þessum venju- legu hliðargötum á Ayaz Pasha, þar sem ríkir útlendingar og fá- tækir Tyrkir búa hlið við hlið. Tyrkirnir búa í gömlu, skrítnu, svörtu timburhúsunum með út- skorna þakskegginu, útskornum svölum og kopar- eða járnslegn- um útidyrahurðum. Það er eng- inn skorsteinn á þessum húsum heldur mjótt reykrör alveg utan á sumum, en á oðrum liggja rör- in út um gluggana. Sumar kvennanna koma út úr húsunum á daginn og setjast á dyraþrepin með • krakkana, kettina og hundana. Þær eru kátar, ræðast við, hossa krökk- unum og hlæja mi'kið og hátt. Óft eru þær reykjandi. Þær breiða víðu, svörtu fellingapils- in út yfir tröppurnar og losa i bjæjumar frá andlitinu, þegar heitt er I veðri. Ef útlendingur , gengur um götuna kippa þær að ¦ sér pilsunum og bregða blæjun- | um fyrir andlitið, einkum ef það , er karlmaður. Aðrar voga sér aldrei lengra en bak við for- hengið að glugganum, þar sitja þær heilu dagana, haJda í horn- ið á forhenginu og horfa út um litla rifu. Ef þær verða þess var- ar að einhver tekur eftir þeim draga þær alveg fyrir gluggann og hverfa inn fyrir hengið. Útlendingarnir búa í stóru, nýju steinhúsunum, sem byrgja fyrir útsýnið til Bpsphorus hjá Tyrkjunum í timburhúsunum. Eg bý í einu sliku húsi við Bagodalari númer 8. Hinu meg- in við götuna, beint á móti, er ]it:ð tyrkneskt bænahús, eða moska, með einum turni. Þar býr Hodja með fjölskyldu sinni, konu og fimm börnum. Þau hafa eitt herbergi og eldhús. Niðri er bænahúsið, fyrir ofan er turn- inn. Hodja er nokkurs konar húsvðrður í moskunni, en sór einnig um að kalla msnn til bænagerðar fimm sinnum á sól- arliring, eins og kéraninn kenn- ir. . Á hverium íöstude-ri er ætlazt gSKÍSSSSJÍScSsi:* SNÆKOLM: Til hægri sést Bosphorus-sund og mynni Gullna hornsins, en á hinni myndinni er Leander- turninn, sem gamlar sagnir eru til um. til að Hodja flytji stutta ræðu I moskunni. Konan hans heitir Fatima, hún er sanntrúuð og fer aldrei út úr húsi. Elzta dóttirin heitir Nebia, næsta Gusin, þriðja Olker. Syn- irnir heita Selim og Abdullah. Hodja er samnefni íyrir þá sem gegna sliku embætti en þó er Hodja ekki kennimaður. Hodja nokkur er lifði fyrir mörgum öldum hét Nasreddin, en var almennt kallaður Nas- reddin-Hodja. Hann er nokkurs konar þjóðarsál Tyrkja og eru um hann margar skemmtilegar sögur. Tyrkir segja að sé ein saga sögð af Nasreddin-Hodja dugi ekki að hætta fyrr en komnar eru að minnsta kosti sjö sögur. Oft tekur þá einn við af öðrum, í samkvæmum, og segir sögur af Naisreddin-Hodja, en það vekur æfanlega hina mestu kátínu. ', i Vinir mínir á, Bagodalari. Það var næstum albjart þeg- ar eg vaknaði og rödd Hodja P H 0 K u Hodja kallar rétttrúaða til bænagerðar í moskunni við Bagodal- ari. Ilaiui gerir það fimm sinnum á hverjum dcgi. hljómaði kunnuglega í eyrum. Hann var að kalla til fyrstu bænagerðar og mér heyrðist á sönglinu að hann mundi vera búinn aö snúa sér til Mekka, hinnar heilögu borgar í austr- inu. Eg teygði mig i rúminu, en Hodja kallaði aftur: ,„Allah, Akbar! Allah Akbar!" Eg var glaðvöknuð og það var tilgangs- laust að sofna aftur, því að nú myndi gatan líka vakna og öll hin undarlegu austrænu hljóð smátt og smátt berast til eyrna. Þau hækkuðu og þeim fjölgaði jafnt og þétt fram undir hádegi, en þá var sólin orðin svo heit að enginn nennti lengur að vera á ferli, ef hann var ekki beinlínis neyddur til þess. Labba mjálmar eins og óð væri á svölunum. Hún er orðin svöng, litla kisan, og svo vill húh líka láta klappá sér. Það er bera verst að eg þori svo lítið að véra góð við hana, því að húner oft úti á grasflötinni hjá villiköttunum og þar kennir nú margra grasa. Marika segir mér að þeir séu all- ir með flær og hver veit hvað,' en það eru nú fleiri með flær en hundar og kettir i þessari borg. Labba er sjálf villiköttur, en eg fór að gefa henni að éta, því að mér fannst húh hafa svo fallegt skott. Það er stórt bg loð- ið, næstum eins og á íkorna. Hún er svo létt á sér og fljót að hlaupa að hinir kettirnir hafa ekki roð við henni. Hún stekkur upp á gluggakarminn og situr þar tímunum saman. Stundum situr hún á handriðinu eins og fugl. Hún rekur alla ketti burt af svölunum. Það rísa á henni hár-. in, skottið stækkar um allan | helming, hún hvæsir og ef þeir, ekki fara strax þá stekkur hún | á þá og klórar beint framan í þá. Hún uiTar alltaf meðan hún er að éta, því að kettirnir reyna sífellt að stela frá henni. Eg gef, henni úti á svöiunum, til þess að venja hana ekki á að vera inni, en eg get ekki gefið öllum kött- unum, þótt þeir séu svangir grey in. þeir eru sVo marfrir. Sumir beirra eru lika svo hræði]e<ra liótir, eg get varla horft á bá. Til dæmis bessi svarti, freki kött ur. sem alltaf er að elta hana Löbbu. Evrun á honum eru lítil og böggluð. on hann er stór og errimmdarletrur. Svo er annar stór köttur, hvitur ofr svartur. Hann reynir stundum a.ð komast upn á svalirnar, en Labba vill ekki siá þá. Þeir eru óhreinir og oft bitnir og blóðrisa eftir bar- daga næturinnar. Labba er grá með hvíta, bringu, I'lhvítum há- leistum. Hún er svo þrifin og snyrtileg, hún þvær sér allan dag inn. Svo sefur hún líka uppi á gluggakarminum, en ekki niðri á rykugu grasinu, eða bak við öskutunnur eins og flestir hinna kattanna. Dúfurnar sem sitja á þakinu á bænahúsinu hinu megin við götuna koma allar fljúgandi, þegar eg opna út á svalirnar. Þær eru að gá að hrísgrjónun- um sínum. Eg gef þeim bara einu sinni á dag, því mér finnst dúf ur hálf leiðinlegar. Hris- grjón eru líka ótrúlega dýr hér miðað við ýmislegt annað, en þau eru alveg fyrsta flokks. Þau kosta nærri fjórar lirur kilóið. Sigarettur kosta til dæmis hálfa líru, tuttugu stykkja pakki, og ppttflaska af rauðvíni kostar eina liru, það er ódýrasta tegund. Bezta fauðvínið kostar þrjár og hálfa iiru, þriggja pela fláska. Það heitir Kavaklidere. Marika segir, að ég megi ekki géfa dúfunum, þær verði svo frekar, þær driti á svalírnar pg óhreinki þvottinn. Þar að auki geti Hodja gefið þeim, hann hafi vanið þær inn i götuna — ann- ars séu þær ekki í neinum vandræðum með ;að fá sér að éta. „Eins pg á þeim má sjá," segir hún, „þær eru allar feitar og íöngulegar. Madame er alltof géð við dýrin," segir hún oft, „þau eru full af óþrifum og pest og sísníkjandi." Eg vil ekki láta Mariku halda að eg taki ekkert mark á henni, það sem hún segir er í rauninni mjög skynsamlegt. Þess vegna fer eg á fætur með fuglunum og * gef dýrunum mínum snemma. Eg vakna hvort eð er á hverjum morgni við bænakall- ið í Hodja, en Maríka kemur ekki fyrr en klukkan að verða níu. Eg gef kisunni hans Hodja stundum að borða, hún á tvo litla kettlinga, sem ennþá eru á spena. Þau liggja á tröppunum fyrir utah bænahúsið á daginn, en inni hjá Abdullah, yngsta syni Hodja, á nóttunni. Þe«si kisa er ákaflega góð móðir. Hún snertir aldrei matinn sjálf fyrr en kettlingarnir eru hættir afí éta. Þá er hún viss um að þeir hafi fengið nægju sina. Húa gætir þess lika vandlega að

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.