Morgunblaðið - 25.10.2001, Blaðsíða 13

FRÉTTIR
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 25. OKTÓBER 2001 13
JÓN Þór Ólason, lögfræðingur í dómsmálaráðu-
neytinu, segir að samkvæmt lögum eigi að gera
ólögleg vopn upptæk og bann liggi við því að
skrá þau, en vopn hafi verið skráð í undantekn-
ingartilfellum. Handhafar óskráðra skotvopna
eigi erfitt um vik varðandi notkun þeirra og það
megi meðal annars þakka strangari löggjöf og
betra eftirliti hjá lögreglu og almenningi en áð-
ur.
Jón Þór Ólason segir að því fari fjarri að það
hafi verið einhver sérstök regla að skrá óskráð
skotvopn. Hins vegar hafi það verið gert í ein-
stökum tilfellum eftir sérstakar athuganir á
þeim forsendum að það væri betra við tilteknar
aðstæður að vopn væru skráð fremur en að þau
væru áfram óskráð í vörslu manna leyfislaust.
Hann segir að oft hafi verið kvartað yfir því
hvað íslensk vopnalöggjöf væri ströng en það
væri af hinu góða. 1997 hafi verið sent bréf til
allra lögreglustjóra þar sem farið hafi verið yfir
málið og m.a. lögð áhersla á að ólögleg vopn
ætti að gera upptæk. Í 37. grein vopnalaganna
frá 1998 komi m.a. fram að skotvopn og skot-
færi sem flutt hafi verið til landsins eða fram-
leidd í landinu án heimildar eða finnist vörslu-
laus eða í vörslu manns án heimildar skuli gera
upptæk til ríkissjóðs. Því liggi augljóst bann við
því að skrá þessi skotvopn.
Að sögn Jóns Þórs Ólasonar er erfitt að segja
nákvæmlega til um hvað smygl á skotvopnum
sé mikið en samkvæmt upplýsingum frá lög-
reglunni sé mun minna um smygl nú en áður. Á
tímabili hafi verið miklu hærri tollar á þessum
skotvopnum og þess vegna gæti freistingin til
að smygla þeim inn í landið hafa verið meiri.
Eftir að strangar reglur og ströng lög, m.a. um
meðferð slíkra vopna, hafi tekið gildi sé mun
betra samstarf milli lögreglu og skotvopna-
félaga sem felist m.a. í auknum tilkynningum
um skotvopn. Það eigi einnig við um tilkynn-
ingar frá almenningi. Það hafi gerst að skot-
vopnum hafi verið stolið úr heimahúsum en
þegar menn haldi skotvopnasafn – þ.e. menn
eigi fleiri byssur en þrjár – þurfi þeir að eiga
sérstakan skáp eða sérstaka geymslu sem lög-
reglustjóri taki út og samþykki. Almenn yfirsýn
yfir skotvopnaeign sé mun betri nú en áður.
Það megi m.a. þakka því sem komi fram í 18.
grein vopnalaganna um að halda beri sérstaka
skotvopnaskrá fyrir landið í heild sinni. Lög-
reglustjóri hver í sínu umdæmi eigi að skrá
upplýsingar um veitt skotvopnaleyfi, allar
breytingar á skotvopnum og um öll horfin skot-
vopn. Skráin hafi komist í gagnið eftir lögin
síðla árs 1999 og þar með hafi hún orðið miðlæg
í fyrsta sinn.
Öll umræða um
skotvopn af hinu góða
Að sögn Jóns Þórs Ólasonar er öll umræða
um skotvopn af hinu góða því þeir sem séu með
ólögleg vopn undir höndum eða að hugsa um að
flytja þau til landsins hugsi sig kannski tvisvar
um. Bæði vegna strangara eftirlits um veitingu
leyfa og alls konar ábendinga til lögreglu um
grun um ólögleg skotvopn. Fólk sé meira með-
vitað um málið og vilji ekki að verið sé með
óskráð skotvopn. Hann segir ennfremur að
ráðuneytið sé meðvitað um þann vanda sem geti
hlotist af smygluðum vopnum í umferð og þegar
atvik eins og vopnafundurinn um helgina komi
upp séu þau tekin til sérstakrar skoðunar, en
með betra samstarfi við lögreglu og skotvopna-
félög auk meiri vakningar hjá almenningi sé
mun erfiðara um vik að eiga óskráð skotvopn.
Jón Þór Ólason, lögfræðingur hjá dómsmálaráðuneytinu
Áhersla lögð á að gera
ólögleg vopn upptæk
GELDINGANES er heppilegasta
svæðið á höfuðborgarsvæðinu fyrir
grjótnám, að sögn Árna Þórs Sig-
urðssonar, formanns skipulags- og
byggingarnefndar borgarinnar, en
á þriðjudag felldi borgarráð tillögu
borgarfulltrúa Sjálfstæðisflokks
um að grjótnámi í Geldinganesi
yrði þegar í stað hætt.
Árni segir að grjótnámið hafi far-
ið í mat á umhverfisáhrifum árið
1997, fyrst grjótnáma og þá hafi
fengist leyfi fyrir 1 milljón rúm-
metra. „Að sjálfsögðu þarf borgin
grjót í hafnargerð, landgerð,
gatnagerð og svo framvegis. Það
þarf þá að vega og meta hvar er
best að taka það. Þetta þótti lang-
besti staðurinn út frá umhverf-
issjónarmiði, öryggissjónarmiði og
efnahagssjónarmiði,“ segir Árni
Þór. Hann segir að tekist hafi verið
á um þetta mál í kosningunum árið
1998. „Ég hélt að sú umræða væri
að baki þar sem borgarbúar hefðu í
raun sagt sína skoðun í kosning-
unum. Ég get eiginlega ekki litið á
tillöguna öðruvísi en að Sjálfstæð-
isflokkurinn sé í örvæntingarfullri
leit að einhverju kosningamáli í að-
draganda borgarstjórnarkosn-
inga,“ segir Árni.
Í tillögu sjálfstæðismanna segir
að þegar hafi 240 þúsund rúmmetr-
ar af grjóti verið teknir úr Geld-
inganesi af þeirri milljón rúmmetra
sem fengist hafi leyfi fyrir. „Það má
vera öllum ljóst sem skoða grjót-
námið að afleiðingar þess eru miklu
afdrifaríkari en ætlað var og að
grjótnámið er þegar orðið að mestu
umhverfisspjöllum sem unnin hafa
verið í landi Reykjavíkur,“ segir í
tillögunni.
Einnig kemur þar fram að upp-
lýst hefur verið að ekki verður þörf
fyrir höfn í Eiðsvík fyrr en eftir 30
til 40 ár og að erlendir sérfræð-
ingar hafa komist að þeirri nið-
urstöðu að ekki verði þörf fyrir
hafnargerð á höfuðborgarsvæðinu
fyrr en í fyrsta lagi eftir 50 ár.
„Með grjótnáminu er í raun verið
að ákvarða staðsetningu stór-
skipahafnar langt inn í framtíðina.
Geldinganesið er fallegasta bygg-
ingarland í Reykjavík sem enn hef-
ur ekki verið deiliskipulagt. Grjót-
námið torveldar að landið verði
skipulagt sem ein heild og mun
augljóslega valda talsverðum
kostnaðarauka þegar landið bygg-
ist upp,“ segir í tillögunni.
Árni Þór vísar túlkun sjálfstæð-
ismanna á mati erlendu sérfræðing-
anna á bug og segir að verið sé að
afbaka það sem þeir sögðu. Þeir
hafi skilgreint þörf fyrir hafn-
arbakka en ekki tengda starfsemi,
bakland eða neitt slíkt. Árni segir
að Sundahöfnin verði fullbyggð á
næstu 10–15 árum og fullnýtt eftir
um tvo áratugi. Þá þurfi annað
hafnarsvæði að vera tilbúið og því
þurfi að hefja framkvæmdir miklu
fyrr.
Harðar deilur urðu í borgarráði Reykjavíkur um grjótnám í Geldinganesi
Morgunblaðið/Þorkell
Stórvirkar vinnuvélar unnu að grjótnámi í Geldinganesi í gær. Reykjavíkurborg er í baksýn.
Minnihlutinn vill stöðva
grjótnámið þegar í stað
Heppilegasta svæðið fyrir
grjótnám, segir formaður
skipulags- og byggingarnefndar