Morgunblaðið - 05.04.2004, Page 10

Morgunblaðið/Sverrir
OPIÐ hús var í leikskólum í Graf-
arvogi á laugardag. Þar gafst fólki
tækifæri til að skoða leikskólana og
kynna sér starfsemi og menningu
þeirra. Börnin sýndu foreldrum sín-
um skólana og þau verkefni sem
þau eru að vinna. Leikskólarnir
starfa allir samkvæmt lögum um
leikskóla en hver þeirra hefur mis-
munandi áherslur og það er því
áhugavert fyrir foreldra að kynna
sér mismunandi leiðir skólanna.
Sýna foreldrum leikskólann
FRÉTTIR
10 MÁNUDAGUR 5. APRÍL 2004 MORGUNBLAÐIÐ
THOMAS Möller, framkvæmdastjóri Thor-
arensen Lyfja, fagnar skýrslu Ríkisendurskoð-
unar sem sé vandlega unnin og tímabært inn-
legg í umræðuna um lyfjamál.
„Við lítum á það sem sameiginlegt markmið
lyfjafyrirtækjanna, lækna, spítalanna og stjórn-
valda að lækka lyfjakostnaðinn á Íslandi. Það
verður aldrei unað við það til langframa að lyfja-
kostnaður á Íslandi sé óeðlilega hár. Ég þekki af
eigin raun að vera kaupandi lyfja sem fyrrver-
andi stjórnarmaður í Landspítalanum í sjö ár.
Ég skil vel sjónarmið kaupendanna sem vilja fá
góð lyf á hagstæðu verði og vil leggja fram mitt
af mörkum til að þjóna þessum stærsta kaup-
anda lyfja með þeim hætti að hann sé sáttur við
sinn birgi.“
Thomas segir að komast þurfi á sátt um hver
sé eðlilegur verðmunur milli Íslands og sam-
anburðarlandanna. Ísland verði ávallt dýrara
land en nágrannaþjóðirnar, m.a. með tilliti til
minni fólksfjölda, og fyrir liggi að jafn mikið
kosti að skrá og viðhalda lyjum á skrá hér á
landi og til dæmis í Danmörku.
„Fyrir 15 árum var unnin fagleg skýrsla af
sérfræðingum á vegum Háskóla Íslands sem
mat hve mikill verðmunur milli þessara landa er
eðlilegur. Við teljum að þá vinnu þurfi nú að
endurtaka og komast að faglegri niðurstöðu í
þessu mikilvæga máli í stað þess að slá fram ein-
hverjum órökstuddum prósentutölum um æski-
legan verðmun milli landa eins og verið er að
gera í umræðunni þessa dagana.“
Thomas segir að í stað þess að vera með rík-
isstýrt verðmyndunarkerfi megi ná mun betri
árangri til lækkunar lyfjaverðs með reglu-
bundnum útboðum og lækkun eftirlitskostnað-
ar. Sé lyfjum handstýrt óeðlilega lágt niður og
eftirlitskostnaður hækkaður of mikið leiði það til
afskráningar, oft lífsnauðsynlegra lyfja. „Sem
dæmi má nefna að um fimmtungur lyfja okkar
hjá Thorarensen Lyfjum stendur ekki undir
lyfjaeftirlitsgjöldum og skráningarkostnaði.“
Ríkið getur haft veruleg
áhrif á lyfjaverð
Thomas segir mikilvægt að draga fram
ábyrgð ríkisvaldsins í málinu, hið opinbera geti
haft veruleg áhrif á lyfjaverð og lyfjanotkun í
landinu. „Það eru mörg tækifæri til að lækka
lyfjakostnaðinn. [...] Lyfjageirinn vill samstarf
við ríkisvaldið í þessu máli.“
Thorarensen lyf flytur eingöngu inn frumlyf.
Spurður hvort til tals hafi komið að flytja inn
samheitalyf segir hann að áhugi samheitalyfja-
fyrirtækja á Íslandi virðist ekki mikill. „Það
verður að gæta þess að þetta er mjög lítill mark-
aður hér á landi.“
Thomas Möller, framkvæmdastjóri Thoraren-
sen Lyfja, um skýrslu Ríkisendurskoðunar
Sameiginlegt
markmið að lækka
lyfjakostnaðinn
Hreggviður Jónsson, Pharmanor
Samheitalyf ekki arðbær
HREGGVIÐUR Jónsson, framkvæmdastjóri
Pharmanor, segir að ekki hafi verið talið arð-
bært að flytja inn samheitalyf í meira mæli en
nú sé gert.
„Nú er það nú svo að innlendir samheita-
lyfjaframleiðendur, Delta og Omega Pharma,
hafa setið um þau lyf sem hafa farið úr einka-
leyfi og verið talið arðbært að sinna í sam-
heitalyfjaframleiðslu. Þau hafa sinnt mark-
aðnum þannig.“ Hreggviður segir mörg
þessara samheitalyfja mjög ódýr og framleiða
þurfi tiltölulega mikið magn til að þau beri sig.
Pharmanor hefur flutt inn nokkur sam-
heitalyf frá frumlyfjaframleiðendum sem fyr-
irtækið hefur umboð fyrir en hafa síðan hafið
framleiðslu á samheitalyfjum. Hreggviður
segir ekki áform uppi um að auka innflutning
á samheitalyfjum.
Fá afslátt af verði samheitalyfja
HRUND Rúdólfsdóttir, framkvæmdastjóri
Lyfja og heilsu, segir afslætti milli ein-
stakra fyrirtækja vera trúnaðarmál, er
hún er spurð hvort Lyf og heilsa fái um-
talsverðan afslátt af verði samheitalyfja
sem Pharmaco framleiði og hvort sá af-
sláttur skili sér til viðskiptavina.
„Ég ætla ekki að upplýsa um það.
Verð samheitalyfja er hins vegar lægra í
dag þannig að einhvern veginn skapast
það svigrúm. Bæði eru fyrirtækin meira
tilbúin til að taka þátt í kynningarstarfi og
á vissan hátt liðka fyrir um viðskipti. Mað-
ur getur staðfest að þeir [Pharmaco] eru
að gefa einhverja afslætti sem er hins veg-
ar alveg andstætt við það sem er frá frum-
lyfjaframleiðendum.“ Hrund vildi ekki
upplýsa hvort afsláttur af verði lyfjanna
gengi til viðskiptavina, þ.e. sjúklinga og
ríkisins.
Halldór Kristmannsson, forstöðumaður
innri- og ytri samskipta hjá Pharmaco,
vildi ekki tjá sig um hvort samheitalyf sem
fyrirtækið framleiðir væru seld á sama eða
svipuðu verði hér á landi og á hinum
Norðurlöndunum. Þá vildi hann ekki tjá
sig um hvort fyrirtækið veitti lyfsölukeðj-
um á Íslandi umtalsverða afslætti til að
örva sölu samheitalyfja. Pharmaco myndi
ekki tjá sig um skýrslu Ríkisendurskoð-
unar um lyfjakostnað fyrr en að loknum
fundi hjá fyrirtækinu í dag, mánudag.
Hrund Rúdolfsdóttir, Lyf og heilsa
Hörður Þórhallsson, framkvæmdastjóri Delta
„Markaðurinn í fullkomnu
uppnámi í Danmörku“
HÖRÐUR Þórhallsson, framkvæmdastjóri
Delta, segir að hafa verði í huga að á þeim
mörkuðum sem Ríkisendurskoðun horfi til í
skýrslu um lyfjakostnað ríki gífurlegt verð-
stríð, til að mynda í Danmörku. Í skýrslunni
er meðal annars á það bent að sami
skammtur af blóðfitulækkandi lyfinu sim-
vastatin sé seldur ódýrast hér á landi sem
samheitalyf á um 13 þúsund krónur án virð-
isaukaskatts en í Danmörku og Svíþjóð á um
1.500–1.600 krónur. Delta framleiðir sim-
vastatin og selur lyfið í Danmörku en ekki
Svíþjóð og eru ekki áform um að hefja sölu
á því þar þar sem það er ekki talið arðbært.
„Markaðurinn er í fullkomnu uppnámi í
Danmörku. Hins vegar má benda á að þótt
danski markaðurinn sé lítill á alþjóðavísu þá
er hann margfalt stærri en hér heima. Við
erum 280 þúsund manna markaður en á
móti búa 5–6 milljónir í Danmörku. Það er
deginum ljósara að svona samanburður
brenglar afskaplega raunveruleikann.“
Hörður segir fastan kostnað vera stærsta
einstaka þáttinn í framleiðslu, innkaupum,
pökkun og markaðsstarfi á lyfjum. „Ég get
nefnt sem dæmi að hjá Delta er stærð gæða-
sviðs á við meðalstórt fyrirtæki á Íslandi í
rekstri. Í Danmörku er nákvæmlega sami
fjöldi fólks á gæðasviði nema hvað það er að
vinna við miklu stærri framleiðslu. Annað
sem ég get nefnt er að framleiðslumagn til
útflutnings er að meðaltali 49,9 sinnum
meira en fyrir Íslandsmarkað, og menn geta
rétt ímyndað sér hvað þar munar.“
SAMKEPPNISRÁÐ hefur komist
að þeirri niðurstöðu að Sparisjóður
Reykjavíkur og nágrennis
(SPRON) hafi í auglýsingabæklingi
sínum um langtímalán brotið gegn
ákvæðum laga um neytendalán
með því að upplýsa ekki um árlega
hlutfallstölu kostnaðar í bæklingn-
um.
Samkeppnisráð athugaði málið í
kjölfar erindis Neytendasamtak-
anna á síðasta ári. Samtökin töldu
að í bæklingi SPRON með fyr-
irsögninni: „Tilboð á langtímalán-
um“, hafi lánveitandi ekki veitt
upplýsingar um árlega hlutfallstölu
kostnaðar á starfsstöð sinni, en í 13
gr. laga um neytendalán segir m.a.
að á starfsstöð lánveitanda, svo og í
auglýsingum og tilboðum, sé skylt
að upplýsa um árlega hlutfallstölu
kostnaðar við lánssamninga sem
lögin taki til.
Samkeppnisráð telur að tilgang-
ur lagagreinarinnar sé að tryggja
neytendum sem greiðastan aðgang
að upplýsingum um árlega hlut-
fallstölu kostnaðar. „Er það gert
með því að lánveitendum er gert
skylt að veita upplýsingar um ár-
lega hlutfallstölu kostnaðar bæði á
starfsstöð og í auglýsingum,“ segir
í greinargerð samkeppnisráðs. „Ef
neytendalán eru auglýst er því ekki
nægilegt að upplýsingar um árlega
hlutfallstölu kostnaðar liggi einung-
is fyrir á starfsstöð lánveitanda þó
svo þær séu aðgengilegar fyrir
neytanda. Ber því SPRON að upp-
lýsa um árlega hlutfallstölu kostn-
aðar í auglýsingabæklingi sínum.“
Brotið gegn
lögum um
neytendalán
ÁTJÁN ára piltur reyndi að
forða sér á hlaupum undan lög-
reglumönnum um sexleytið á
laugardagskvöld en hann
reyndist hafa lítinn hassmola í
fórum sínum. Pilturinn var í bíl
að reykja hass rétt suður af Ak-
ureyri þegar lögreglu bar að.
Hann reyndi að forða sér en var
hlaupinn uppi af lögreglumönn-
um.
Hljóp með
hassmola