Heimilistíminn - 20.09.1979, Síða 8

Þaöer svo ein ástæöa enn, en án hennar
heföi Tshizhikov varla fariö út i þaö aö
skreyta barnabækur. Hann er einfaldlega
svo mikill barnakarl. „Mér finnst gaman
aö umgangast börn, tala við þau”, segir
hann. „Ef þau gleöjast, þá gleöjast þau
virkilega og ef þau reiöast fylgir þvi mikil
alvara. Þau hafa geysilegt imyndunarafl,
og mér finnstgaman aö láta hugann reika
með þeim. Þau elska lika ævintyri og
sögur eins og ég”.
Eitt er þaö sem er sameiginlegt öllum
þeim rithöfundum sem Tshizhikov kallar
sina, — það er góðsemin. „Ég er sann-
færður um þaö, aö börn eigi allra helst að
ala upp i góömennsku”, segir hann. ,,Með
bókmenntum er hægt að þroska þessa til-
finningu, og útvarp og sjónvarp geta
hjálpað þar til. Ég fékk tækifæri til þess
að horfa á nokkrar grinmyndir ætlaðar
börnum, sem framleiddar voru á Vestur-
löndum. Þar gekk oftast allt út á það að
hræða börnin. Éger þessfullviss, aö þetta
hefur ekki góö áhrif á hug og h jörtu barn-
anna. Barnabækur mega á engan hátt
vera boðberar vonsku og ofbeldis. Mér
finnst það meira aö segja vond barnabók,
sem inniheldur undirferli. Ég og þeir rit-
höfundar, sem ég myndskreyti fyrir
leggjumst á eittmeðþað að skapa réttlæti
og gæsku”.
Og rétt er það, bækur Tshizhikovs eru
Málið fjallar um litinn bangsa, tákn
Ölympiuleikanna i Moskvu árið 1980.
Skapari'hans er sovéski listamaöurinn
Viktor Tshizhikov. Hingað til hefur hann
verið þekktur i Sovétrikjunum fyrir
barnabókaskreytingar sinar og skop-
myndir. En upp á siökastið hefur nafn
hans öðlast alveg sérstakar vinsældir, eða
siðan bangsinn hans hlaut sæmdarheitiþ
„Tákn Ölympiuleikanna 1980”. Aður hafði
farið fram könnun i sovéska sjónvarpinu
á þvi, hvaða meölimur dýrarikisins ætti
þann heiður skilið, að verða tákn ÓL. Og
þaö verður að segjast eins og er, að eng-
um þótti undarlegt að flest atkvæðin féllu
birninum i vil. Ibúi rússnesku skóganna,
elskuð og þekkt hetja úr þjóðsögum og
ævintýrum, hefur hann löngum verið tákn
rússneskrar gestrisni.
Loðinn kraftakarlinn, girtur belti með
hinum 5 ólympisku hringjum hefur fljótt
eignast marga aðdáendur. Auk þess
passarhannsvo vel inn i villidýra-andlits-
myndasafnið hans Tshizhikovs.
Listamaðurinn hefur svo gaman af þvi
aöteikna dýr. Þaðer ekkiað ástæðulausu,
að barnabækur þær sem hann skreytir eru
fullar upp af dýrum. Maöur þekkir dýrin
hans Tshizhikovs strax úr, þau hafa eitt-
hvaðsérstakt við sig, einhvern „sjarma”.
Og menn fagna hverjum nýjum ketti, kú
eða glottandi hrafni. Tshizhikov teiknar
ekki dýrin með nákvæmni ljósmynda-
vélarinnar, heldur eru þau frekar mann-
8
leg i útliti. Þau hreyfa sig og „gesti-
kúlera” eins ogmenn,og hann gefur þeim
ailtaf einhvern „karakter”.
Þessar teiknuðu hetjur, sem eru hver
annarri skemmtilegri, lifa í bókum eins
og t.d. sögum Donalds Bisset. 1 rússnesku
komu þær út undir nafninu „Gleymdi af-
mælisdagurinn’. Tshizhíkov segir: Ég
myndskreytti þessa bók af mikilli ánægju
og áhuga. Hjá Bisset sameinast góðsemi
og glæsileiki. Saga hansum tigurinn Rrrr
féll mér strax mjög vel i geð. Ég fékk
meira að segja á tilfinninguna að ég
þekkti höfundinn, þó ekki sé það nú svo i
raun og veru. Mér fannst sem við hefðum
i sameiningu gengið með bókina i mag-
anaum i langan tima og loksins komið þvi
i verk að gefa hana út”.
1 25árhafa teikningar Tshizhikovs birst
á slðum vinsælla sovéskra barnablaða,
„Hressar Myndir” og „Múrzilka”. Hann
byrjaði aö vinna við þessi blöð þegar á
námsárum sinum viö Grafikstofnunina I
Moskvu. I einu orði sagt, þá eru börn og
ýmis efniviður I kringum þau stór hluti
viðfangsefna hans. Það væri gaman aö
vita, hvortþetta er bara tilviljun. Tshizhf-
kov segir: „Mér finnst gaman að teikna
mikiö, fæ mig ekki fullsaddan af því. Mér
er t.d. alvég sama þó ég verði aö endur-
vinna mynd, ef ritstjórnin telur það nauö-
synlegt. En það er sjaldan sem mynd-
skreyting á bókum fyrir fulloröna rekur á
fjörurnar”.
Ólympiuminjagripur, táknið „Bangsi”.