Morgunblaðið - 13.09.2004, Blaðsíða 38

38 C MÁNUDAGUR 13. SEPTEMBER 2004 MORGUNBLAÐIÐ
Í
garði við Jófríðarstaðaveg 8b í Hafn-
arfirði hefur átt sér stað lítið æv-
intýri. Ævintýrið er garðurinn sjálf-
ur, en frá götu er hægt að teygja sig
yfir girðinguna og sjá hluta af sælu-
reitnum. Sú sýn gefur þó aðeins for-
smekkinn því allur er garðinum um
800 fermetrar.
Það merkilegasta er kannski það að ekki
eru nema tvö ár síðan þeir Guðbergur Garð-
arsson og Inacio Pacas da Silva Filho hófust
handa við umbyltinguna. Ófá handtök liggja
að baki þessum skrúðgarði, sem lítur fremur
út fyrir að vera suðrænn lystigarður en
sprottinn úr íslenskum veruleika. Enda kem-
ur í ljós, að þótt blómahafið vaxi úr íslenskri
mold, þá hafa brasilísk áhrif Pacas sett sinn
svip á garðinn.
Fyrir röskum tveimur árum festu þeir Guð-
bergur og Pacas kaup á Jófríðarstaðavegi 8b.
Þá var lóðin í töluverðri órækt, hvönn hafði
gerst allágeng og stórir runnar og hávaxnar
aspir sáu til þess að lítið sólskin komst að.
Þeir félagar hófust handa það sama vor við
að fjarlægja illgresi og í leiðinni felldu þeir
nokkrar stórar aspir til að hleypa birtu inn.
Báðir með græna fingur
„Það er oft þannig í samböndum að það er
einungis annar aðilinn sem hefur áhuga á
garðrækt, en hinn er að einhverju leyti óvirk-
ur eða gerir hlutina einungis af skyldurækni.
Við erum hins vegar svo heppnir að vera báð-
ir með græna fingur og við höfum brennandi
áhuga á garðrækt, sem er okkar aðaláhuga-
mál. Þessi garður gaf ræktunarþörf okkar
beggja sannarlega tækifæri til að njóta sín,“
segir Guðbergur, „við framkvæmum flest
jafnóðum og okkur dettur það í hug. Þess
vegna er garðurinn endalaust í mótun.“
Guðbergur segir að Pacas hafi dregið með
sér suðræn áhrif, sem glögglega megi sjá í
garðinum. Lítill gosbrunnur, styttur, ljós og
ótal smámunir bera þessum brasilísku áhrif-
um vitni.
„Móðir mín hafði yndi af rósarækt og ég
var mikið að snudda í kringum hana við þá
iðju þegar ég var lítill strákur heima í Bras-
ilíu,“ segir Pacas, þar sem hann rólar sér
makindalega í hengirúmi sem strengt er yfir
í stóra ösp. „Hún var alltaf að biðja mig að
rétta sér hjálparhönd og ég dundaði mér við
að planta rósum með henni. Svo ég hef lík-
lega fengið þessa bakteríu þegar sem smá-
strákur,“ segir hann.
Bekkjum og stólum er komið fyrir víðs-
vegar um garðinn, þannig að sá sem fer um
hann þarf ekki að verða göngumóður. „Það
er smáleikrit í kringum þennan engill hér,“
segir Guðbergur og bendir á lítinn „ást-
arengil“ sem situr á blómasúlu upp við einn
garðbekkinn. „Hann er tekinn inn á haustin
og er inni allan veturinn. Svo fyrst á vorin
fær hann bara að vera úti til klukkan átta, en
þegar er orðið albjart fær hann stundum að
vera úti alla nóttina.“
Óstýrilátar íslenskar plöntur
Pacas er heillaður af íslenskri náttúru og
gróðri og vill fá að planta rammíslenskum
plöntum í bland við skrautjurtirnar. Guð-
bergur hefur reynt að hafa hemil á þessari
tilraunastarfsemi Pacas því íslensku plönt-
urnar hafa sumar hverjar reynst svolítið
óstýrilátar og viljað dreifa sér á yfir svæði
sem þeim var ekki ætlað, en meðal annarra
plantna má m.a. sjá gleym-mér-ei, hundasúru
og skarfakál. Hið síðastnefnda fundu þeir
niðri í fjöru, en þeir félagar hafa mikið yndi
af því að ganga út í náttúrunni og hirða þá
upp ýmislegt, bæði plöntur og steina, sem
þeir færa heim í garðinn. Því til staðfestingar
bendir Pacas á stóran maðksmoginn rekavið-
ardrumb, sem gegnir nú hlutverki blómasúlu,
en drumbinn bar Guðbergur á bakinu úr fjör-
unni og heim í garð.
Álagasteinn
Yst í lóðinni skagar stór steinn upp úr
grasinu og ofan á honum liggur partur af bát,
sem að sjálfsögðu hefur verið fylltur með
blómum. „Þetta er álagasteinn,“ segir Guð-
bergur. „Hans er getið í bókum um Hafn-
arfjörð. Hann kom í ljós þegar við vorum að
hreinsa til í garðinum og við ákváðum að
grafa hann upp. Við lögðum samt engan trún-
að á það að þetta væri álagasteinn. Það var
ekki fyrr en allt fór að nötra í kringum okk-
ur, ég steypist út í útbrotum og ýmis skakka-
föll áttu sér stað innandyra að við tókum
steininn í sátt og viðurkenndum mátt hans.
Þá datt allt í dúnalogn aftur.“ Pacas tekur
undir þetta og segir að sér hafi ekki staðið á
sama þegar álög steinsins dundu á þeim.
En hvað sem öllum álögum líður þá á hver
einasti steinn og hvert einasta blóm í garð-
inum sína sögu. „Samkvæmt okkar upplifun
býr kraftur eldsins í hraungrýtinu og tilfinn-
ingar í sjávargrjótinu,“ segir Guðbergur.
„Við viljum reyna að virkja þessa orku.“
Sælureitur fjölskyldunnar
Þeir félagar segjast leggja mikið upp úr
því að garðurinn sé ekki bara fallegur, held-
ur einnig fjölskylduvænn. „Við erum miklir
fjölskyldumenn, krakkarnir mínir búa hérna
hjá mér og svo á ég eitt afabarn,“ segir Guð-
bergur. „Við höfum því reynt að skipuleggja
garðinn þannig að það sé notalegt að vera
hér fyrir alla aldurshópa. Við viljum hafa
þetta eins og tíðkast erlendis, að íbúarnir noti
garðinn samhliða íbúðarhúsnæðinu. Þegar
börnin eru alin upp við þessa „garðmenn-
ingu“ læra þau í leiðinni að bera virðingu fyr-
ir gróðri og náttúrunni. Við erum t.d. með lít-
ið garðhús, ungbarnarólu og uppblásna
sundlaug fyrir krakkana. Um daginn héldum
við upp á afmæli dóttur minnar hér úti í garði
og það komu 30 krakkar hingað og þau
skemmtu sér öll prýðilega.“
„Gamlir staurar verða grænir aftur“
Allt pláss í garðinum er gjörnýtt. Tvö
hengirúm, borð, stólar og sófi eru á timb-
urveröndinni sem er byggð út frá íbúðinni, en
þar sem garðurinn er í slakka er töluverður
hæðarmunur við pallinn. Það vandamál
leystu þeir með því að byggja einskonar
stauragirðinu, sem ytri hluti verandarinnar
hvílir á, en staurarnir eru niðursagaðir asp-
arbútar úr garðinum, sem hafa neitað að lúta
í lægra haldi fyrir sláttumanninum slynga og
eru byrjaðir að laufgast aftur. Undir pall-
inum er síðan vel falin geymsla fyrir dót sem
á ekki annan samastað.
„Núna erum við að hanna baðaðstöðu hér
úti í garði,“ segir Guðbergur og bendir á eld-
gamalt, en glæsilegt baðker sem bíður þess
að verða gert upp. „Síðan erum við að útbúa
útgengi úr kjallaranum út í garð, en sonur
minn býr í kjallaranum og við viljum að hann
geti haft sérinngang fyrir sig.“
Víst er að garðurinn er glæsilegur og gróð-
urinn fjölbreyttur, en Guðbergur skýtur á að
um eitt þúsund plöntur séu í garðinum. „Mest
af þessum blómum höfum við fengið gefins,
bæði frá vinum okkar og nágrönnum, en við
erum líka mjög duglegir við að sníkja blóm.
Ef við sjáum falleg blóm einhvers staðar þá
bönkum við hreinlega uppá og spyrjum hvort
sé hægt að fá afleggjara.“
Það sem kemur fólki mest á óvart – fyrir
utan blómadýrðina – er það að ræktunin hef-
ur ekki staðið yfir nema tvö ár. Þegar Guð-
bergur er spurður að því hvernig þeir hafi
farið að því að fá garðinn svo gróskumikinn á
svo stuttum tíma stendur ekki á svarinu. „Við
erum sannfærðir um að það sé vegna þess
hvað við leggjum mikla ást í garðinn.“ Hann
bætir því einnig við að ekki spilli fyrir hve
Pacas sé natinn við umhirðuna, hann talar við
blómin á hverjum degi og svo skýlir hann öll-
um viðkvæmari plöntum fyrir veturinn. „Það
liggur við að hann pakki þeim inn í bómull,“
segir Guðbergur.
Þeir Guðbergur og Pacas eru vel að við-
urkenningunni komnir, því garðurinn þeirra
er einstakt augnayndi og sérstaklega fjöl-
skylduvænn.
Suðræn sveifla í íslenskum lystigarði
Það verður að setja ástríðu og
ást í vinnuna sína, segja Guð-
bergur Garðarsson og Inacio
Pacas da Silva Filho, sem í sum-
ar fengu viðurkenningu frá Hafn-
arfjarðarbæ fyrir „glæsilegan og
fjölskylduvænan garð með fjöl-
breyttum gróðri“.
Morgunblaðið/Árni Torfason
Veröndin er fullbúin húsgögnum og er í raun framlenging á stofunni.
Pacas og Guðbergur með „ástarengilinn“ á milli sín.
Morgunblaðið/Árni Torfason
Það eru mörg handtök sem liggja að baki þessum skrúðgarði.
Morgunblaðið/Árni Torfason
Hin brasilísku áhrif leyna sér ekki.
gudlaug@mbl.is
Morgunblaðið/G. Sig.