Tíminn - 28.05.1970, Blaðsíða 9

Tíminn - 28.05.1970, Blaðsíða 9
FTMMTUDAGUR 28. maí 1970. TIMINN 21 LANDFARI HVERT STEFNA SVÍAR? Hrafnkell Grímsson sendir mér eftirfarandi bréf: „Góði Landfari. Hvert stefna Svíar? Þannig hygg ég, að mörgum hafi orð- ið á að spyrja ,þegar frétt birt- ist fyrir skemmstu í einu ís- lenzka dagblaðinu um nýjasta umræðuefnið í sænska þing- inu. Nokkrix þingmenn eru að streitast við að fá leitt í lög, »ð jafnvel kynmök og saurlífi tkuli menn fá að iðka á al- inannafæri. Satt að segja hafa margir Sivfþfóðarvinir vonað í lengstu lög, að fréttirnar af siðferðisupplausninni í Sví- þjóð ættu aðeins við vissa hópa eða jafnvel aðeins ákveðna brodda, eins og suma rithöfunda og kviimyndasmiði. Alkunna er, að sumir þeir síð- arnefndu, sérílagi, eru spekú- lantar, sem kunna að hagnýta sér mannlega náttúru í f jár- gróðaskyni, hvað sem líður af- leiðingunum. En nú er ljóst, að jafnvel háttvirtir þing- menn eru meðal forkólfa hins nýja siðferðis. Er mikið álita- mál, hvort „menningarþjóð" getur yfirleitt sokki'ð dýpra en nú er orðið í Svíþjóð. Ekki einu sinni villimenn telja sér sæma að halda sýningar á kyn mökum ' sínum. Allt hefur þetta vakið þvílíka furðu er- lendis, að útlendingar hafa toqmið til Svfiþjóðar gagngert til þess að kynna sér furðu- fréttirnar af siðferðbSvía. Vér förum a'ð skilja betur þá ¦éftría, sem horfa með ugg og ótta á þessa óheillaþróun og eru jafnvel farnir að kalla sitt eigið land Sódómu og tala um. að dómurinn hljóti að koma, fyrr en vari. Sænskur ritfaQf- mndur ræddi fyrir mokkru við blaðamenn um helztu einkenni áratugsins, sem er að líða. Seg ir hann, að á þessu tímabili hafi verið framin róttækasta eyðilegging menningarinnar - í sögu sænsku þjóðarinnar. „Ég er lektor og hef haft gott tæki færi til þess að virða fyrir mér þessa eyðingu á menningarleg um, andlegum og siðferðileg- um arfi vorum". Segir hann stjórnleysingja og upplausnar- menn gnæfa bæst, bvert sem litið sé. Rithöfundurinn kveð- ur það lífsnauðsyn að veita nýjum kröftum inn í þjóðlíf- ið, vekja nýja ábyrgðartilfinn- ingu, já. þetta verði að þvinga fram, bví a'ð þjóðin. sé mjö'g illa á vegi stödd og ella kunni svo að fara, að afvegaleidd æska leiði yfir þjóðina ógnaröld í ætt við Stalins-tímaibilið í Rússlandi. — Það er athyglis- vert, að hér talar Svíi, en ekki óviðkomandi áhorfandi. Upplausn nútímans á marg- ar rætur. Ein er eflaust sú, að æskan þekkir ekki orsakir og hörmungar tveggja heimstyrj- alda, sem hafa hrjáð oss, er eldri erum. Frelsi og friður eru talin sjálfsögð gæði, svo og það, að vér búum í velferð- arþjóSfélagi. Æskunni er efeki ljóst, hvað ferlsið.'og gæðín fcostuðu og fórnir liðinna ára, barátta og hörnrangar hafa gleymzt, og nú færist heimtufrekja í aukana, gagn- rýni alls konar, mótmæli og háværar kröfur um „rettarbæt ur" á stundinni.. Mörg .grund- vallarverðmæti ¦ eru látin fyrir róða í fTjótræðinu. Það dylst mörgum, að þá eruci vér að saga greinina, sem vér sitjum á. „Frelsi, frelsi, frelsi". hvað sem það ko'star. Lítum aftur til nágrannanna. í frelsi sínu eru Danir óðum að affla sér heimsfrægðar fyrir sorpfram- leiðslu, enda faeimtaði frelsið, að klámframleiðsla yrði heim- iluð í lögum. Svíar geta m.a. státa'ð af því að eiga klámhund sem enginn kemst í hálfkvisti við, eins og einn ísl. kvik- myndagagnrýnandi komst að orði um sænskan framleiðanda sem setti saman einhverja sora fengnustu mynd, sem um get- ur. KLÁM í KVIKMYNDUM Einnig hér £ einangruninni á íslandi eru menn, sem reyna að láta oss fylgjast með, svo að vér getum líka noti'ð menn ingarblómanna. Ég hef lengi spurt sjálfan mig, hvort kvik- myndahúsaeigendur hafi enga ábyrgðartilfinnmgu gagnvart æskunni — og menniogunni. Hér koma aftur og aftur til sýninga hinar óhugnanlegustu klámmyndir, sem .iafnvel kvik- myndagagnrýnendur geta ekki stillt sig um að gefa hæfi- lega einkunn, og kalla þeir þó ekki allt ömmu sína. Einn sagði nýlega' um slíka mynd, sem. þá var til sýnis, að hún væri öll siðlaus. Samt virtist mér sá maður ekki gera mikl- ar toöfur varðandi siðgæði kvikmynda. Eiga kvikmynda húsaeigendurnir unglinsa — og telja þeir þetta gott sálar- fóður handa þeim? Varðar þá ekkert um baráttu vorra hinna sem reynum að leiðbeine ung lingunuim fram hjá boðum og skerjum? — Á leið úr vinnu 'fer _ég_.fram hjá fataverzlnn, sem einípim ^all'ár á uiigt'' íolfc tií viðskiptá. Hún ' sfcreytir glugga sina með mjög svo 6- viðeigandi myndum, sem hljóta að verfea ertandi á ungt fóllk. Er eins og verið sé að leggja beitu fyrir fólk o^ skír- skotað tii kynhvatarinnar. Þá er lágt lagzt. Þess er ekki að vænta, að vér fslendingar njótum neirina forréttinda umfram aðrar þjó'ð ir. Vér hijótum að uppskera eins og vér sáum til. Margar þjóðir. liðinna alda eiga þá sö'gu, að þær misstu reisn sína, dug og sjálfstæði, þegar dyggð ir voru smáðar, kröfur til anh- arra efldar og reynt var að eyða tómleika innihaldslauss lífs með klámi, saurlífi og taum- Iausum skemmtunum. Þetta skyldu einnig þeir rithöfund- ar atfauga, sem velta sér upp úr saurnum í stað þess að vera oss hinum fyrirmynd og leið- arljós. Þeir eru að gráfa und- an sjálfstæði þjóðarinnar, eyða kjölfestu hennar, og verða þá orð sumra þeirra um frelsi þjóðarinnar og sjálfstæði markleysa eða hræsni. HLUTUR KSJSTÍN- FRÆDiíNNAR Ég vil að lokum víkja að skólamálum. Skólakerfið er í endurskoðun og þar með náms skráin. Boðað hefur verið, að nýjar greinar bætist við f barnaskólanum í haust, t.d. eðl isfræði. Er þetta mögulegt, nema aðrar grcinar verði að gjalda þess? Ég vona, a<ð hlut- ur kristiiifræðinnar verði efeki rýrður. Kristinfræðin eru und- irstaða siðgæðisins. Já, guðs- trú og siðgæði hljóta a'ð hald- ast í hendur. Siðfrœðin verður tæpast skuldbindandi fyrir ein staklinginn, nema í samvizku hvers manns megi skírskota til guðs. sem býður og bannar og hefur í sinni hendi heill og óhamingju. Boðorðin tíu eru sígild, af því að þau eru frá guði runnin og af því að þau hafa fengið sta'ðfestingu sögu þjóða og éinstaklinga í rás ald anna, til heilla þeim er halda þau, e.n til ófarsældar, ef þau éru.. .vtrt' 'ájf'^e'feáiL Það. er gleðil'egt, að í hópi kénnará er trúað fólk, sem vænta má, að vilji kenná kristirifræði með alúð og ábyrgð. En ég veit, að eínnig fólk, sem treystir sér ekki til að gera játningar í trú- arefnuœ, er margt einíægt og Framhald á bls. 22. HLIÓÐVARP ^iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiHiiiuiiiiiiJiiiim^ LÓNI /&£iJHG 7MT rE POSEÞAS 'ME TOROB TfcSST •STAGE'J'0GWG 'ia :í3 £9 Tontó, ið mig Iiami. Úfff! ég held að Henry Harte hafi leik- og rænt vaguinn, farðu og sæktu Bráðlega . . . Ég ætti víst að brenna gervið sem ég klæðdist þegar ég var neyddur til að ræaa vagniun! STOPP! DREKI PHANTOM NíOVBS \ HRD— ¦ . , I \v.'\\\\\l HARD Hv .. . hva8? Tontó kemur að sækja þig, og til að sanna að Kemo Sabay (I.óni) hafi ekki rænt vagninn! W ff PM \ SIONE, rOOLISH 3 z Dreki slær hann fast z Mc'ð eða án vopna .. ílllllllllllllllWlllHHllHHHll það skii>tir cugu! Dreld hrekkur frá . . . cins og að berja grjót! Braut uæstum höndina á mér! Eins og grjót? Það er grjót, lioimski maður! Fimmtudagur 28. niaí. .',00 Morgunútvarp. Veðurfregnir. Tónleikar. 7.30 , Fréttir. Tónleikar. 7.55 Bæn. ._ . 8.00 Morgunleikfimi. Tón- leifcar. 8.30 Fr'éttir og veS- urfregnir. 9.00 Fréttaágrip ] og útdráttur úr forustu- . greinum dagblaðanna. 9.15 i Morgunstund bsrnanna: Þor lákur Jónsson endar lestur þýðingar sinnar á sögunni ' „Nalli strýkur" eftir Gösta Knutsson (9). 9.30 Tilkynn- i ingar. Tónleikar. 10.00 Frétt • ir. Tónleikar. 10.1Í0 Veður- fregnir. Tónleikar. 11.00 Fréttir. Tónleikar . 12.00 HMBgisútvarp. Dagskráin. Tilkynningar. Tónleikar. 12.25 Fréttir og' veðurfregnir. Tilkynningar. ' Tónleikar. 13.00 Á frívaktinni. Eydís Eyþórsdóttir kynnir óskalög sjómanna. 14.40 Við, sem heima sitjum. Svava Jakobsdóttir segir frá . Evgeníu Ginzburg. 10.00 Miðdegisútvarp. Frétttir. Tilkynningar. Sígild ', tónlist: Fílharmoníusveit Berlínar leikur Leonórufor- leikinn nr. 2 op. 72 eftir Beethoven. Eugen Jochum stjórnar. Fílharmoníusveitin í Vín, leikur Sinfóníu nr. 4 í c- moll eftir Schubert, Karl' Miinchinger stj. Elisabeth Schwarzkopf. Irm, gaard Seefried, Erich Kumz-' o. fl. jyngja atriði úr „Brúð . kaupi Fígarós" eftir Moz- art, Herbert von Karajan • stjórnar. l 16.15 Veðurfregnir. ,étt lög. (17.00 Fréttir). ÍS.30 Tilkynningar. 18.45 Veðuríergnir. Dagskrá kvöldsins. 19.00 Fréttir. Tilkynningar. 19.30 Leikrit: „Charley frændi" ! eftir Ross Cockrill. Áður útv. 23. sept. 1967. Þýðandi: Áslaug Árhadóttir Leikstjóri: Ævar R. Kvar-'. an. Persónur og leikendur: * Pétur Dallas: Arnar Jónss., Janey Dallas: Sigrfður Þor- valdsdóttir, Charley frœndi: Þorstéinn • O. Stephensen, Frú Pilchard: Guðbjörg Þorbjarnardóttir. Tamíav Gregorovitch: Krist-' björg Kjeld, BiM Manders: Gísli Alfreðs-:. son. Efemía: Edda Kvaran. 81.00 Sinfó -íuhljómsveit íslands heldur hljómleika í Háskóla bíói. Stjói..andi: Bohdan Wodicko.', EMíikari á fiðlu: Gyorgy Pauk frá ^Ungverjalandi. Fiðlukonsert eftir Ludwig van Beethoven. ZlAli Endurtekin orð. Vilborg Dagbjartsdóttir les ljóð eftir Guðberg Bergs- son. 22.00 Fréttir. 22.15 Veðurfregnir. Kvöldsagan: „Regn á rykið" . eftir Thor Vilhjálmsson. Höfundurles (24). 22.35 Létt músik á síðkvköldi. Flytjendur: Sinfóníuihláóm- sveit Kaupmannahafnar, Giu seppe Valdengo söngvari, Cristina Deutekom söng- ¦ kona óg Sinfóníuhljómsevit' Lundúna. 23.15 Fiéttij í stuttu máU. Dakskrárlok. IIIIIliililllllllliilllllllllllilllllllllll^ xB

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.