Tíminn - 11.07.1972, Blaðsíða 14

Tíminn - 11.07.1972, Blaðsíða 14
14 TÍMINN Þriðjudagur 11. júli 1972 að gera, þegar hann var að mála, og horfði á mig. ,,Ég hef aldrei getað lært þá listen það firrir mann marga erfiöleika, þegar öll kurl koma til grafar". Nei, faðir minn gerði aldrei þaö, sem vænzt var af honum, en ef til vill átti hann ekki einn sök á þvi. Allir væntu mikils af föður minum, sjálf- sagt of mikils, og hann var meö þeim ósköpum fæddur að vilja þóknast sérhverjum manni, er' hann haföi eitthvað saman við að sælda. Hann var fljótur að veröa við óskum fólks og brást svo vonum þess, þvi að enginn getur alltaf þóknazt öllum. Hann var elztur af Blairssyst- kinunum þremur, frfðastur og gáfaðastur. Emma var næst elzt, há og alvörugefin og fyrirmannleg, jafnvel meðan hún var enn á bernsku- skeiði. Hún haföi erft verzlunarhyggju ættarinnar, starfsorku og ó- sveigjanlegt viljaþrek. Þaðvar leitt, aö ekki skyldi vera hægt aö beizla orku hennar lika á jafn giftusamlegan hátt og afl Wawickettárinnar, sem knúði vélar Friðarpípuiðjuversins. Wallace var yngstur að árum ogsizturað hæfileikum. Það varhannalla ævi. Alltaf var talað um hann sem „hinn Blairsbróðurinn". Hann virtist ekki taka það illa upp. Ég held meira að segja, aö hann hafi aldrei óskað sér annars. Hann var þægiiegur, hlédrægur maður, sem undi séi- vel við vanastörf sin i skrifstofum iðjuversins, verzlunarferðir, golfleik og frimerkjasöfnun. Wallace hafði samsamað sig betur þvi hlutskipti, sem hann var borinn til, heldur en nokkurt okkar hinna. Honum var ekki gefin orka Emmu til að berjast gegn straumnum. Hann krafðist aldrei mikils af liíinu, og hann hefur sannarlega greitt iðgjald sitt i kauphöll lifsins. Allt það, sem honum hlotnaðist, hefur þegar verið tekið frá honum. Faöir minn var ávallt gerólikur honum. Hann hafði frá bernsku verið lalinn njóta útlits og gáfna. Það gengur kraftaverki næst, að hann skyldi ekki bíða við það stórtjón. En hann varð aldrei hugfanginn af sjálfum sér. Það var hjálpræði hans. Þaðhefur lika verið orsök þess, að hann varð ekki djarfur listamaöur. Þótt hann væri umburöaríyndur gagnvart öðrum, gagnrýndi hann verk sjálfs sin af miskunnarlausri haröýðgi. Hann hvatti aðra og örvaði og varð oft manna fyrstur að sjá, hvar handbragð snillingsins leyndist. 1 minningu samtiðarmannanna — málara, rithöfunda og hljómlistarmanna, sem voru að hefjast til vegs á hinum kyrrlátu árum eftir aldamótin — hefur nafn föður mins ljúfan hreim. Þessa vil ég gjarnan minnast, þvi að ég veit, að föður minum var þetta meira viröi en málverkin, sem bera nafn hans i horn- inu aldrei munu þykja sérstaklega merk. „Viltu koma inn i vinnustofuna mina og þykjast sitja fyrir? " Þessa spurningu þóttimér væntum aöheyra, og ég flýtti mér ætið að þiggja þetta boð. Faðir minn var slyngur að ná andlitssvip. Beztu mál- verkin hans voru andlitsmyndir af mömmu og okkur krökkunum. ícg þreyttist aldrei á þvi að sitja hjá honum i veggjahárri, bjartri vinnu- stofunni, sem hann einn byggði, stundum árum saman, stundum aðeins mánuð i senn. Mér er sem ég sjái hann krækja stórum þumalfingri vinstri handar i gatið á litaspjaldinu. þar sem hann hafði liti sina: rauða, kóbalt-bláa og dökkbrúna. I hægri hönd hélt hann á löngum bursta. Mér fer aldrei úr minni, hve karlmannlegur og glæsilegur hann var. Hann talaði sjaldan, þegar hann var að mála, en hann raulaði oft fyrir munni sér. tilbreytingalaust en ánægjulega, eins og býfluga i eplagarði á maidegi. Þetta skemmtilega raul er í huga minum tengt órjúfanlega við störf föður mins i málarastofu hans. Það verður ekki skilið frá lyktinni af terpentinoliunni og linoliunni og tóbakinu, sem hann reykti úr pipu sinni. Þetta allt var hluti af manninum sjálfum, há- vöxnum og bláeygum i skellóttum stakk. Hanna man naumast eftir þessu, þótt hún segi að sig rámi i kvöld- boðin, þegar við vorum teknar upp úr rúmunum á náttkjólunum og bornar niður til gestanna til þess að sýna okkur. Mér hlotnaðist aldrei sú aðdáun.sem Hönnu féll venjulega i skaut við þessi tækifæri, þótt mér væri oftast fengið mest af þvi sælgæti, sem við vorum verðlaunaðar með. Hanna þurfti enga uppörvun til þess að dansa á gólfinu i hvita náttkjólnum sinum og rauðum ilskóm. Henni var lika alltaf klappað lof i lófa. Það var heldur engin furða, þvi að sannarlega var hún heillandi, með ljóst hárið i bylgjum niður á herðar og lausa lokka lafandi fyrir augun, sem stirndi á eins og brómber. En hún var ekki lamb að leika sér við fyrir þá, sem vildu mála hana, þvi að hún var eins og kvika- silfur. Ég var talin betur við málara hæfi, einkennileg i látbragði, alvarleg, bláeyg og með jarpt passiuhár. „Hún er alveg eins og hann Blair afi hennar", sagði fólk. „Verst að hún skyldi ekki vera strákur, svo að hún gæti haldið ættarnafninu, fyrst hún sver sig svona i kynið". Enn einu sinni hafði föður minum brugðizt það, sem til var ætlazt af honum. Hann hafði kvænzt pólskri verkastúlku úr verksmiðjunum og horfið frá starfi feðra sinna. Það minnsta var, að hann hefði getið son i staðtveggjadætra.Enhann virtist láta sér þetta iléttu rúmi liggja. Og upp frá þeim degi, er ég var færð i skirnarkjól ættarinnar, vatni ausin og nefnd i höfuðið á Emmu frænku, viðurkenndi hún giftingu föður mins. Nú jæja. — Enginn kýs sér ástir, og sáð kærleikans hafði þegar fest rætur i hjörtum föður mins og móður minnar. Ég mun aldrei öðlast vit- neskju um það, hvernig þau drógust hvort að öðru jafnt og þétt, hvenær þau sáu að hverju fór né hvenær þau hlýddu raust hjarta sins. Ég mun aldrei geta grafið það upp, hvað þeim fór á milli þessa mánuði, sem þau börðust vonlausri baráttu fyrir óhugsanlegu frjálsræði. En ég get imyndað mér, hvernig þeim hefur verið innan brjósts, er þau sáust dag eftir dag i dynjandi vélasölum, það sem aflvélar hvæstu og hvinu með jöfnum sogum, eins og tröll í viðjum blésu úr nös. Það hefur verið eins og magnþrungið bergmál af örum andardrætti og tiðum hjártslögum þeirra sjálfra. Snældurnar snerust, skytturnar þutu fram og aftur, þræðirnirófust, voðin þandist — já, þannig imynda ég mér, aö það hafi gerzt. Seinna, þegar Emma frænka hafði viðurkennt kvonfang föður mins, gerði hún sér mikið far um að gylla ætterni móðurminnar. Pólsk — jú, að visu — en þó alls ekki venjuleg verksmiðjustúlka. H'.lena Jeretska var af góðum ættum. Faðir hennar hafði verið söngkennuri og móöir hennar prýðis vel menntuö kona. Þau höfðu bæði dáið úr landfarsótt, skömmu eftir komu sina til Bostonar, og þá tóku aðrir innflvtiendur af allt öðru sauðahúsi barnið i fóstur og ólu pað upp með krökkum sinum. Einhvern veginn höfðu þau svo flækzt til Blairsborgar og tekið að vinna i iðjuverunum þar. Móðir min byrjaði aö vinna þar sextán ára gömul. „Þig skal ekki undra, þótt hann félli fyrir henni", sagði Manga Flynn einu sinni, þegar ég spurði hana, hvað sagt hefði verið um giftingu for- eldra minna i nágrenninu: — „Pólsk stúlka, sem er falleg, er ekki lengi að veiða þann, sem hún kýs, i net sitt og sleppir honum ekki aftur". „I net sitt, Manga?" sagði ég, þvi að ég var bæöi ung og forvitin. „Hvernig þá?" „Þú kemst að raun um það seinna". Meira vildi Manga ekki segja mér um þetta. En nú orðið get ég gert hn ..... , 5 !J llllllllllllKillllllÉlil 1151 Lárétt 1) Rikt.- 6) Óþrif.- 8) Þýfi.- 9) Övilld- 10) Kaupfélag.- 11) Oþétt.- 12) Sprænu.- 13) Ávarp.- 15) Svik,- Lóðrétt 2) Reikar um.- 3) Fersk.- 4) F'áránleg.- 5) Fjárhirðir,- 7) Stilling.- 14) Sex.- Ráðning á gátu No. 1150 Lárétt 1) Pytla.- 6) Lóu.- 8) HIJ.- 9) Kól,- 10)Auk.- 11) Fæð.- 12) /Alt.- 13) Ans.- 15) Hrúts.- Lóðrétt 2) Yljaðar.- 3) Tó.- 4) Lukkast- 5) Áhöfn- 7) Bloti.- 14) Nú.- ÞRIÐJUDAGUR 11. júlí. 7.00 Morgunútvarp. 12.00 Dagskráin. Tónleikar. Til- kynningar. 12.25 Fréttir og veðurfregnir. Til- kynningar. 13.00 Eftir hádegið Jón B. Gunn- laugsson leikur létt lög og spjallar við hlustendur. 14.30 Siðdegissagan: „Eyrar- vatns-Anna" eftir Sigurð Helgasonlngólfur Kristjánsson les (13) 15.00 Fréttir. Tilkynningar. 15 15 Miðdegistónleikar Van Cliburn leikur Fantasiu i f-moll op. 49 eftir Chopin. Ronald Turini leikur Sónötu fyrir pianó i A-dúr op. 120 eftir Schubert. Valentin Gheorghiu og Sinfóniuhljómsveit rúmenska Rikisútvarpsins leika Konsert fyrir pianó og hljómsveit i g- moll op. 25 eftir Mendelssohn- B a r t h o 1 d i : Richard Schumacher stj. 16.15 Veðurfregnir. Létt lög. 17.00 Fréttir. Tónleikar. 17.30 Saga frá Lapplandi: „Lajla" eftir A.J. Friis.Gisli Asmundsson islenzkaði. Kristin Sveinbjörnsdóttir los sögulok (10). 18.00 Fréttir á ensku 18.10 Heimsmeistaraeinvigið i skák 18.25 Tónl.,tilkynningar. 18.45 Veðurfregnir. Dagskrá kvöldsins. 19.00 Fréttir. Tilkynningar. 19.30 Fréttaspegill 19.45 islenzkt umhverfi. Agnar ¦ Ingólfsson fuglafræðingur talar um svartbakinn. 20.00 Lög unga fólksins Ragn- heiður Drifa Steinþórsdóttir kynnir. 21.00 iþróttir Jón Asgeirsson sér um þáttinn. 21.20 Vettvangur t þættinum er fjallað um utanlandsferðir unglinga. Umsjónarmaður: Sigmar B. Hauksson. 21.45 Duo concertante eftir Igor Stravinsky. Samuel Dusjkin leikur ásamt höfundi. 22.00 Fréttir. 22.15 Veðurfregnir. Kvöldsagan: • „Sumarást" eftir Francoise Sagan Þórunn Sigurðardóttir leikkona les (8). 22.35 Harmonikulög Milan Blaha leikur þekkt einleiksverk. 22.50 A hljóðbergi. John Updike les úr skáldsögu sinni „Pigeons Feathers". 23.20 Fréttir i stuttu máli. Dag- skrárlok. UR OG SKARTGRIPIR KCRNELÍUS JONSSON SKÖLAVQR0USTIG8 BANKASTRÆTI6 *""»1858818600 JLandsins gróðnr - yðar hröður IBÖNAÐARBANKI ISLANDS ? FASTEIGNAVAL Skólavörðustig 3A. n. hœð. Slmar 22911 — 19253. FASTEIGNAKAUPENDUR Vanti yður fastelgn, þá hafið samband við skrifstofu vora. Fasteignir af öllum stœrðum og gerðum fullbúnar og í ismíðum. FASTEIGNASELJENDUR Vinsamlegast látið skrá fast- eignir yðar hjá okkur. Áherzla lögð á góða og ör- ugga þjónustu. Leitið uppl. um <verð og skilmála. Maka- skiptasamn. oft mögulegir. Önnumst hvers konar samn- ingsgerð fyrir yður. Jón Arason, hdl. Malflutnlngur . fastelgnasala

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.